III CSK 369/15
WyrokIzba Cywilna2016-01-28
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zapłatę między konkubentami, którzy wspólnie prowadzili działalność, można zastosować przepisy o spółce cywilnej, a jeśli tak, to czy dzieci konkubentów mogą być uznane za wspólników takiej spółki?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarga nie była oczywiście uzasadniona, a podniesione zagadnienie prawne nie było istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, która opierała się głównie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, a nie o spółce cywilnej. Sąd podkreślił, że dzieci konkubentów nie mogą być uznane za wspólników spółki cywilnej.Stan faktyczny
Powódka domagała się zapłaty od pozwanej. Strony pozostawały w konkubinacie i wspólnie prowadziły działalność. Sąd pierwszej instancji i apelacyjny rozliczyły strony głównie na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, wskazując na możliwość oceny prowadzonej wspólnie działalności jako rezultatu umowy spółki cywilnej zawartej per facta concludentia. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, zarzucając oczywistą zasadność skargi i istotne zagadnienie prawne dotyczące stosowania przepisów o spółce cywilnej do rozliczeń konkubentów oraz statusu ich dzieci.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 369/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa J. K. przeciwko B. D. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie pozwana wniosła skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołała się na oczywistą zasadność skargi oraz na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. Skarga nie jest oczywiście uzasadniona, ponieważ, wbrew temu, co twierdzi skarżąca, sąd nie zastosował wprost przepisów o spółce cywilnej do rozliczenia konkubentów – wskazał tylko na możliwość oceny prowadzonej wspólnie przez strony działalności
2 jako rezultatu zawarcia per facta concludentia umowy spółki cywilnej. Co więcej, przepisy o spółce cywilnej miałyby być ewentualnie zastosowane nie wprost, lecz w drodze analogii. Nawet jednak gdyby, jak chce skarżąca, wprost uznano konkubentów za spółkę cywilną, to taka kwalifikacja prawna nie jest wykluczona na tle obowiązujących przepisów i przy odpowiednim uzasadnieniu, choć można by z nią polemizować, nie świadczyłaby o oczywistej zasadności skargi. Również podniesione w skardze istotne zagadnienie prawne nie przekonuje do przyjęcia skargi do rozpoznania. Po pierwsze, jego rozstrzygnięcie nie ma związku z rozstrzygnięciem zapadłym w tej sprawie. Skarżąca chce bowiem wyjaśnienia, w jaki sposób traktować wspólne dzieci konkubentów, jeśli chcieć by rozliczyć konkubentów na podstawie przepisów o spółce cywilnej – czy można te dzieci również uznać za wspólników takiej spółki. w tej sprawie sąd jednak rozliczył konkubentów przede wszystkim na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, a nie o spółce cywilnej. Po drugie, jest oczywiste i niebudzące wątpliwości w doktrynie czy judykaturze, że dzieci konkubentów nie mogą zostać uznane za wspólników spółki cywilnej, nawet gdyby to przepisy dotyczące takiej spółki per analogiam stosować do rozliczenia między konkubentami. Istotą spółki cywilnej jest wspólne prowadzenie określonej działalności – a tak można zakwalifikować co najwyżej wspólne prowadzenie działalności przez konkubentów, a już nie przez ich, zwłaszcza małoletnie, dzieci. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. [l.n]
Powiązane orzeczenia
- V CSK 337/19 2019-11-22Czy brak regulacji w przepisach prawa zasad podziału majątku osób pozostających w konkubinacie stanowi istotne zagadnienie prawne wymagające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- II CSK 373/16 2016-12-21Czy w sprawie rozliczeń majątkowych między konkubentami, którzy pozostawali w nieformalnym związku, zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.) rodzi istotne zagadnienie prawne wymagające rozpoznan…
- III CSK 416/14 2015-03-18Czy zobowiązanie zaciągnięte przez jednego ze wspólników spółki cywilnej na spłatę wspólnych zobowiązań jest zobowiązaniem solidarnym wspólników związanym z działalnością gospodarczą spółki cywilnej, jeśli sąd drugiej in…
- I CSK 473/20 2020-12-01Czy w sprawie o rozwiązanie spółki z powodu konfliktu między wspólnikami, powołanie się na istotne zagadnienie prawne lub rozbieżność w orzecznictwie sądów, uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- II CSK 429/14 2015-02-18Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na potrzebie wykładni art. 405 k.c. w odniesieniu do majątku zgromadzonego w okresie konkubinatu, spełnia wymogi określone w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy