III CSK 391/15

WyrokIzba Cywilna2016-02-16

Skład orzekający: Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy państwowe przedsiębiorstwo energetyczne, które uzyskało posiadanie nieruchomości osób prywatnych w związku z zainstalowaniem urządzeń przesyłowych, o których mowa w art. 49 k.c. i ich dalszej eksploatacji w okresie obowiązywania Konstytucji Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 22 lipca 1952 r., może być uznane za posiadacza służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu w dobrej wierze, jeśli sformułowane zagadnienie prawne nie wyznacza dwóch możliwych odpowiedzi i jego ocena zależy od ustalonego stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 3984 § 2 k.p.c. i art. 390 § 1 k.p.c. Ocena dobrej lub złej wiary posiadacza jest kwestią faktyczną, która nie może być rozstrzygnięta w ramach skargi kasacyjnej, gdy nie wyznaczono dwóch możliwych odpowiedzi na postawione pytanie prawne.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności przesyłu. Uczestnik postępowania, przedsiębiorstwo energetyczne, złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, podnosząc zagadnienie prawne dotyczące dobrej wiary państwowego przedsiębiorstwa energetycznego w posiadaniu nieruchomości obciążonych urządzeniami przesyłowymi w okresie PRL. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 391/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku B. K. i E. K. przy uczestnictwie P. […] S.A. w L., Oddział w S. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lutego 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną 2 argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.). Skarżąca wskazuje na potrzebę odpowiedzi na pytanie, czy państwowe przedsiębiorstwo energetyczne, które uzyskało posiadanie nieruchomości osób prywatnych w związku z zainstalowaniem urządzeń przesyłowych, o których mowa w art. 49 k.c. i ich dalszej eksploatacji w okresie obowiązywania Konstytucji Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 22 lipca 1952 r., może być uznane za posiadacza służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu w dobrej wierze. Zarówno treść przedstawionego zagadnienia prawnego, jak i argumentacja powołana w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie prowadzi do stwierdzenia, że wystąpiła przesłanka określona w punkcie pierwszym. Przy formułowaniu pytania prawnego umknęło skarżącej, że powinno ono odpowiadać wymogowi pytania do rozstrzygnięcia czyli wyznaczającego dwie możliwe odpowiedzi (art. 390 § 1 k.p.c.). Tymczasem ocena dobrej lub złej wiary posiadacza dokonywana jest w oparciu o ustalone stany faktyczne, a ich wielość nie pozwala na udzielenie odpowiedzi twierdzącej lub przeczącej. O ile bowiem przedsiębiorstwo państwowe w okolicznościach opisanych w zagadnieniu może, co do zasady, być uznane za posiadacza w dobrej wierze, o tyle czy takim posiadaczem było w dacie objęcia nieruchomości osoby fizycznej w posiadanie w zakresie służebności odpowiadającej służebności przesyłu, decyduje ustalony stan faktyczny, którego ocena uchyla się spod kontroli Sądu Najwyższego z mocy art. 39813 § 2 in fine k.p.c. Marginalnie dodać trzeba, że większość powołanych przez skarżącą orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczących dobrej wiary przedsiębiorstwa państwowego przy obejmowaniu nieruchomości w posiadanie odnosi się do sytuacji, w której urządzenia przesyłowe posadowione zostały w okresie do transformacji ustrojowej w 1989 r. na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa. 3 Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). [l.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 1art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 49 KCart. 390 § 1 KPCart. 39813 § 2art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy