III CSK 40/15

Sygn. akt III CSK 40/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa J. K. przeciwko Przedsiębiorstwu Turystycznemu sp. z o.o. w K. o uchylenie uchwały Zgromadzenia Wspólników, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 maja 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt I ACa 923/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądza od pozwanego na rzecz powoda 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Choć skarżący odwołał się do występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz wskazał na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów to nie występują te przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa. W przypadku, gdy w ramach stosowania tych przepisów powstały już w orzecznictwie sądów określone rozbieżności, skarżący powinien je przedstawić, jak też uzasadnić, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z dnia 13 czerwca 3 2008 r., III CSK 104/08; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, niepubl.; z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 11/09, niepubl.). Stosownie do ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego, istotnym zagadnieniem prawnym jest taki problem jurydyczny, który ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw (por. postanowienie SN z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04 niepublikowane). Powołanie się przez skarżącego na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało. Skarżący powinien też wykazać, że ma ono ważne znaczenie dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepublikowane oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OCNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243). Ponadto prawidłowo wyartykułowane zagadnienie musi być sformułowane ogólnie w tym sensie, że nie może chodzić w nim o sposób rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CZ 94/04, niepublikowane). Skarżący wskazał, że w sprawie rozstrzygnięcia wymaga zagadnienie prawne dotyczące zakresu swobody działania sądu drugiej instancji rozpoznającego sprawę ponownie po uprzednim uchyleniu wyroku tego sądu przez Sąd Najwyższy w zakresie dopuszczenia dowodów, które strona reprezentowana przez profesjonalne pełnomocnika mogła pozyskać wcześniej ale tego nie uczyniła. Ta przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została sformułowana zbyt abstrakcyjnie, w oderwaniu od realiów sprawy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 marca 2014 r. (III CSK 150/13), uchylającym poprzedni wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2013 r. zwrócił bowiem uwagę na to, że podstawą opinii biegłego były dowody i dokumenty z częścią których powód nie mógł się zapoznać, co otwierało Sądowi drogę do uzupełnienia części materiału dowodowego. 4 Odnośnie drugiej przyczyny mającej uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący wskazał na potrzebę wykładni przepisu art. 249 § 1 k.s.h. powodującego rozbieżność w orzecznictwie w zakresie użytego w tym przepisie pojęcia „uchwały mającej na celu pokrzywdzenie wspólnika”. Również i ta przyczyna nie zachodzi, gdyż Sąd Najwyższy w wydanym poprzednio wyroku opowiedział się za stanowiskiem, że pokrzywdzenie wspólnika nie musi być zamierzone w chwili podejmowania uchwały, lecz wystarczy, że są podstawy do przyjęcia, że spółka godziła się z ewentualnością pokrzywdzenia wspólnika. I to stanowisko jest wiążące (art. 39820 k.p.c.). Wykładnia ta wiąże również Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu kolejnej skargi kasacyjnej od ponownie wydanego w sprawie wyroku, a związanie to jest konsekwencją, wyrażonego w zdaniu drugim przepisu, zakazu opierania skargi kasacyjnej na podstawach sprzecznych z wykładnią dokonaną już przez Sąd Najwyższy. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz powoda, który wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 98 i art. 99 w zw. z art. 108 i art. 39821 k.p.c. l.n