III CSK 431/15
WyrokIzba Cywilna2016-11-15
Skład orzekający: Jan Górowski, Grzegorz Misiurek, Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawach o zniesienie współwłasności jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, zgodnie z art. 5191 § 4 k.p.c. Wartość przedmiotu zaskarżenia wyznacza konkretny interes (roszczenie, żądanie), którego środek odwoławczy dotyczy, a nie wartość całego wspólnego prawa. W przypadku zaskarżenia postanowienia o zniesieniu współwłasności, wartość przedmiotu zaskarżenia nie może przekraczać wartości udziału należącego do skarżącego.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie o zniesienie współwłasności. Sąd Okręgowy obniżył spłatę zasądzoną od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki oraz zasądzoną od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kwotę tytułem zwrotu nakładów. W skardze kasacyjnej wnioskodawca podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 5191 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 431/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku D. M. przy uczestnictwie M. M., S. M. i X. M. o zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 listopada 2016 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II Ca […], odrzuca skargę kasacyjną.
2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K., uwzględniając częściowo apelacje uczestników M. M. i S. M., postanowieniem zaskarżonym skargą kasacyjną zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 czerwca 2012 r., znoszące współwłasność nieruchomości objętej księgą wieczystą nr […], w ten sposób, że obniżył spłatę zasądzoną od wnioskodawcy D. M. na rzecz uczestniczki M. M. w kwocie 280.800,00 zł do kwoty 254.400,00 zł, oraz zasądzoną od tej uczestniczki na rzecz wnioskodawcy - tytułem zwrotu nakładów na wspólną nieruchomość - kwotę 220.800,00 zł do kwoty 101.150 zł, oddalił dalej idące apelacje skarżących i rozstrzygnął o kosztach postępowania za obie instancje. W skardze kasacyjnej wnioskodawca, wskazując, że zaskarża postanowienie Sądu Okręgowego w całości, wniósł o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. W ramach podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania podniósł zarzuty obrazy art. 382 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., art. 235 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1, art. 382 i art. 13 § 2 k.p.c., art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. Podstawę naruszenia prawa materialnego wypełnił natomiast zarzutami naruszenia art. 6 k.c. w związku z art. 207 k.c. oraz art. 207 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5191 § 4 k.p.c., w sprawach o zniesienie współwłasności skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. W orzecznictwie zwrócono uwagę, że sprawy te często skupiają wiele różnorodnych kwestii prawnych oraz dotyczą zróżnicowanych i nierzadko sprzecznych interesów majątkowych uczestników; z natury tych spraw wynika jednak, że interesy poszczególnych uczestników postępowania ograniczają się - w wymiarze majątkowym - do wysokości udziałów we współwłasności. Z tego względu w przyjmuje się, że w wypadku zaskarżenia postanowienia dokonującego zniesienia współwłasności wartość przedmiotu
3 zaskarżenia wyznacza z reguły nie wartość całego wspólnego prawa, lecz konkretnego interesu (roszczenia, żądania), którego środek odwoławczy dotyczy. Oznacza to, że w wymienionych sprawach wartość przedmiotu zaskarżenia w zasadzie nie może przekraczać wartości udziału należącego do skarżącego wnoszącego skargę kasacyjną (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60 oraz z dnia 24 lipca 2008 r., IV CZ 53/08, nie publ.). Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną wniesioną przez wnioskodawcę nie odpowiada wskazanej przez niego kwocie 231.200 zł. Wypada zauważyć, że podniesione przez skarżącego zarzuty zostały skierowane wyłącznie przeciwko rozstrzygnięciu dotyczącemu zwrotu nakładów na wspólną nieruchomość. Skoro Sąd Okręgowy zasądził na rzecz wnioskodawcy z tego tytułu kwotę 101.150,00 zł zamiast oczekiwanej kwoty 200.000, zł, to nie ulega wątpliwości, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od progu przewidzianego w art. 5191 § 4 k.p.c., określającego dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2002 r. ,II CZ 25/02, nie publ.). Wskazana przez służącego wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest wiążąca dla Sądu Najwyższego, który; może poddać ją weryfikacji na podstawie akt sprawy z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 maja 2001 r., IV CZ 20/01, nie publ., z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 152/01, nie publ. i z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 11). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 5191 § 2 k.p.c., orzekł, jak w sentencji. aw jw
4
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 55/17 2017-10-12Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna?
- IV CSK 576/14 2015-03-26Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy jej wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza wartości udziału skarżącego we współwłasności?
- V CZ 42/10 2010-06-18Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeśli uczestnik kwestionuje samą zasadę zniesienia współwłasności?
- III CZ 12/08 2008-04-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, jest dopuszczalna?
- II CSK 314/17 2017-11-10Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 382 KPCart. 13 § 2 KPCart. 235 § 1 KPCart. 391 § 1art. 382art. 386 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 6 KCart. 207 KCart. 5191 § 4 KPCart. 25art. 3986 § 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy