III CSK 45/21

WyrokIzba Cywilna2021-07-15

Skład orzekający: Paweł Grzegorczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca zagadnienia prawnego konieczności manifestacji posiadania ponad udział przez jednego ze współspadkobierców w sytuacji zawarcia nieformalnej umowy sprzedaży nieruchomości za życia spadkodawcy, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli problem prawny odrywa się od podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli powołane zagadnienie prawne nie odpowiada wymogom określonym w art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności gdy odrywa się od podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia i nie jest oparte na ustaleniach faktycznych dokonanych przez sądy meriti. W postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powoływanie nowych faktów ani opieranie przyczyn kasacyjnych na okolicznościach nieodzwierciedlonych w ustaleniach sądów niższych instancji.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną w sprawie o zasiedzenie, powołując się na istotne zagadnienie prawne dotyczące manifestacji posiadania przez współspadkobiercę w sytuacji nieformalnej umowy sprzedaży nieruchomości zawartej za życia spadkodawcy. Sąd Okręgowy uznał, że fakt zawarcia takiej umowy nie został potwierdzony dowodami, a posiadanie wnioskodawcy trwało zbyt krótko, by doszło do zasiedzenia, ponadto wnioskodawca działał w złej wierze.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 45/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z wniosku J. J. przy uczestnictwie R. J., M. J., R. J., A. G., A. G., E. G., K. G. i B. G. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 lipca 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt I Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności 2 o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący J. J. powołał się na istotne zagadnienie prawne, dotyczące konieczności manifestacji posiadania ponad udział przez jednego ze współspadkobierców w sytuacji, w której za życia spadkodawcy została zawarta nieformalna umowa sprzedaży nieruchomości. Przyczyna kasacyjna w postaci istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych, powołanych we wniosku przepisów prawa, zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, tak, aby jego rozstrzygnięcie mogło uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen i możliwych kierunków interpretacyjnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, niepubl., z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, niepubl., z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl., z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.). Zagadnienie przedstawione we wniosku nie odpowiadało wskazanym wymaganiom, ponieważ odrywało się od podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Skarżący nie może w związku z tym opierać przyczyn lub zarzutów kasacyjnych na faktach, które nie mają odzwierciedlenia w ustaleniach dokonanych przez sądy meriti. In casu, sformułowany w skardze problem bazował na założeniu, że za życia spadkodawcy H. J. doszło do zawarcia między nim a skarżącym wnioskodawcą nieformalnej umowy zbycia nieruchomości, czego pozostali spadkobiercy byli świadomi i nie sprzeciwiali się wynikającemu z tej umowy 3 samoistnemu posiadaniu ze strony wnioskodawcy. Tymczasem, jak uznał Sąd Okręgowy, faktu zawarcia takiej umowy nie potwierdził żaden dowód, a pierwsze zachowania, które mogły świadczyć o właścicielskim władaniu przez wnioskodawcę sporną działką, miały miejsce najwcześniej w 2002 r. Władanie to trwało zatem zbyt krótko, by mogło doprowadzić do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, tym bardziej, że - jak przyjęły Sądy meriti - wnioskodawca pozostawał w złej wierze. Należało zatem uznać, że skarżący nie wykazał twierdzonej przyczyny kasacyjnej, co uzasadniało odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ke

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2art. 13 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy