III CSK 451/14
WyrokIzba Cywilna2015-04-29
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba ubezwłasnowolniona całkowicie, nie będąc reprezentowana przez fachowego pełnomocnika w sprawie o uchylenie bądź zmianę orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu, zostaje pozbawiona możności obrony swych praw w wyniku arbitralnej decyzji sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez skarżącego zagadnienie prawne nie istnieje. Przepis art. 5601 k.p.c. nie wymaga szczegółowej wykładni, a jego zastosowanie nie stanowi przyczyny kasacyjnej. Sam fakt choroby nie jest wystarczający do stwierdzenia obowiązku sądu ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które oddaliło jego apelację od postanowienia Sądu Okręgowego o oddaleniu wniosku o uchylenie ubezwłasnowolnienia. Skarżący wskazał na istotne zagadnienie prawne dotyczące obrony praw osoby ubezwłasnowolnionej bez fachowego pełnomocnika. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał adwokatowi koszty pomocy prawnej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 451/14 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie przy udziale Prokuratora Apelacyjnego w […] z wniosku W. Ś. przy uczestnictwie Z. Ś. i opiekuna prawnego D. Ś. o uchylenie ubezwłasnowolnienia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 kwietnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznaje adw. Ł.J. (Kancelaria Adwokacka w K.) od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 160 zł (sto sześćdziesiąt zł) z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE
2 Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 października 2013 r. Na postanowienie Sądu drugiej instancji wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, wskazując na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się do pytania „czy osoba ubezwłasnowolniona całkowicie, nie będąc reprezentowana przez fachowego pełnomocnika w sprawie o uchylenie bądź zmianę orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu nie zostaje pozbawiona możności obrony swych praw w wyniku arbitralnej decyzji sądu w tym zakresie”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 5601 k.p.c. nie wymaga szczegółowej wykładni – jego treść jest oczywista i jednoznaczna. Nie istnieje też wskazywane przez skarżącego zagadnienie prawne; chodzi w istocie o to, czy art. 5601 k.p.c. został w sprawie zastosowany prawidłowo, a to nie stanowi przyczyny kasacyjnej, lecz może być podłożem podstawy kasacyjnej. Przepis ten daje możliwość ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu przez sąd, jeżeli osoba, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie ze względu na stan zdrowia psychicznego nie jest zdolna do złożenia wniosku, a sąd uzna udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie za potrzebny. Oznacza to, że sam fakt choroby nie jest wystarczający do stwierdzenia powinności sądu ustanowienia pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego, a ocena ewentualnego naruszenia tego przepisu wymaga uwzględnienia tych przesłanek. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2014 r., IV CSK 296/14, nie publ.). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 520 § 3 w związku z art. 39821, 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. l.n
Powiązane orzeczenia
- II CSK 78/18 2018-06-14Czy oddalenie wniosku o odroczenie rozprawy z powodu choroby strony, gdy strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możn…
- IV CSK 236/14 2014-05-13Czy osoba częściowo ubezwłasnowolniona, która nie ustanowiła pełnomocnika, została pozbawiona możności obrony swoich praw w stopniu uzasadniającym przyjęcie skargi kasacyjnej z powodu nieważności postępowania?
- II CSK 26/21 2021-06-30Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu, pomimo choroby psychicznej strony, skutkuje nieważnością postępowania, a czy niezbadanie przez sąd odwoławczy przesłanek nieważności czynności prawnej z powodu działania str…
- II PK 97/13 2013-09-20Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, spowodowane jej chorobą psychiczną uniemożliwiającą osobiste stawiennictwo, stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej…
- V CSK 38/19 2019-09-26Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu, w sytuacji gdy strona jest nieporadna i nie posiada umiejętności formułowania swoich myśli i żądań, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu…
Powołane przepisy
art. 5601 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3art. 39821art. 13 § 2 KPC§ 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy