III CSK 463/14
WyrokIzba Cywilna2015-04-15
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy pozwana powołuje się na oczywistą zasadność z uwagi na rzekomą pozorności czynności prawnej przenoszącej własność nieruchomości, która miała stanowić zabezpieczenie spłaty kredytu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Oczywista zasadność skargi, rozumiana jako rażące naruszenie przepisów prawa widoczne przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, nie została wykazana. Pozorność czynności prawnej jest okolicznością faktyczną, która wymaga ustalenia przez sąd meriti, a powoływanie się na treść wyroku karnego nie uzasadnia przyjęcia pozorności czynności prawnej przeniesienia własności, zwłaszcza gdy wyrok ten nie przesądza o pozorności tej konkretnej czynności.Stan faktyczny
Powodowie dochodzili zapłaty w sprawie, w której pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego. Pozwana zarzuciła oczywistą zasadność skargi, wskazując na pozorności umowy przenoszącej własność nieruchomości, która miała stanowić zabezpieczenie spłaty kredytu. Sąd Najwyższy rozważał, czy wyrok karny, na który powoływała się pozwana, przesądza o pozorności tej czynności. Ostatecznie Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 463/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa A. B. i J. B. przeciwko L. B., A. S. i Z. S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 kwietnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej A. S. od wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). W sprawie nie występuje przesłanka pozwalająca na przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, mimo że skarżąca powołała się na oczywistą zasadność skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Oczywista zasadność skargi, jak wyjaśniono w orzecznictwie, to stan sprawy wskazujący, że zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznym już tylko przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych badań lub dociekań. Chodzi, więc o szczególne, kwalifikowane wypadki naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 197/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Nie ma podstaw do przyjęcia, że taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej. Pozorność czynności prawnej jest okolicznością faktyczną wymagającą ustalenia przez sąd rozstrzygający sprawę a więc albo sprawę o ustalenie nieważności (z tej przyczyny) oznaczonej czynności prawnej albo sprawę, w której merytoryczne rozstrzygnięcie wymaga ustalenia, jako jego przesłanki, nieważności czynności prawnej. Zarzut nieważności umowy przenoszącej własność, z powodu pozorności, mógł być podniesiony w procesie o eksmisję, co nie nastąpiło. Powoływanie się w chwili obecnej na treść wyroku karnego skazującego (art. 11 k.p.c.) wydanego w sprawie II K […] o tyle nie może odnieść skutku, że w czynie przypisanym tym wyrokiem tak skarżącej jak i powodom (skazanym za czyn z art. 286 § 1 w związku z art. 294 § 1 i art. 270 § 1 i art. 297 § 1 k.k.) stwierdzenie pozorności związano z umową przedwstępną, natomiast treść tego wyroku nie uzasadnia przyjęcia, że czynność prawna przeniesienia własności była również
3 pozorna skoro wskazuje się tamże, że małż. B. nie mieli możliwości finansowych, aby dokonać zakupu nieruchomości. Przeniesienie własności nieruchomości nie musi przybrać formy sprzedaży. Sąd Okręgowy wskazał na wynikające z tej umowy wzajemne prawa i obowiązki stron prowadzące do wniosku, że nie chodziło sprzedaż ale o przeniesienie własności, które stanowiło zabezpieczenie spłaty kredytu zaciągniętego przez powodów dla skarżącej. Rozważania co do znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy rzeczywistego charakteru tej umowy uznać należy jednak za bezprzedmiotowe, ponieważ skarga kasacyjna w podstawach do tego aspektu sprawy nie odnosi się, Sąd Najwyższy zaś jest związany wskazanymi przez stronę podstawami kasacyjnymi. Skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy. Z tych też przyczyn, przy uwzględnieniu, że w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą – zgodnie z art. 39813 §1 k.p.c. – Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu, należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989§ 2 k.p.c.). l.n
Powiązane orzeczenia
- V CSK 321/18 2019-03-29Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli strona powołuje się na oczywistą zasadność, a uchybienia nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają głębszej analizy?
- I CSK 94/20 2020-07-16Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli powód powołuje się na oczywistą zasadność, a argumentacja nie uwzględnia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez sąd drugiej instancji?
- I CSK 446/24 2024-04-25Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne lub oczywistą zasadność, a ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji nie pozwalają na…
- I CSK 577/24 2025-01-30Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący zarzuca nieważność postępowania z powodu orzeczenia ponad żądanie oraz oczywistą zasadność skargi z uwagi na brak legitymacji czynnej powoda, bezs…
- I CSK 2100/22 2022-12-15Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności, jeśli argumentacja skarżącego opiera się na subiektywnym przekonaniu o niesprawiedliwości orzeczenia i nie wykazuje…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 11 KPCart. 286 § 1art. 294 § 1art. 270 § 1art. 297 § 1 KKart. 39813 §1 KPCart. 3989§ 2 KPC§ 1§ 1 pkt 4§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy