III CSK 50/19
WyrokIzba Cywilna2020-02-10
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, działanie nie na szkodę wierzycieli, brak majątku spółki, zakończenie procesu likwidacji spółki oraz upływ ponad roku od zaprzestania działalności uzasadniają orzeczenie zakazu z art. 373 prawa upadłościowego i naprawczego wobec osoby fizycznej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., takich jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Skarżący nie przedstawił precyzyjnego sformułowania zagadnienia prawnego, nie wskazał przepisów prawa, do których się odnosi, ani nie uzasadnił, dlaczego jego sprawa powinna być rozpatrywana przez Sąd Najwyższy.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w K., które orzekło zakaz z art. 373 prawa upadłościowego i naprawczego. Skarżący podniósł, że nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości, ponieważ spółka nie miała majątku, a jego działanie nie było na szkodę wierzycieli. Wskazał również na upływ ponad roku od zaprzestania działalności oraz na fakt, że spółka została wykreślona z rejestru po zakończeniu likwidacji. Skarżący domagał się rozpoznania skargi ze względu na istotne zagadnienie prawne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 50/19 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. przy uczestnictwie J. G. o orzeczenie zakazu z art. 373 prawa upadłościowego i naprawczego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt XII Ga (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną uczestnika J. G. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
2 przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji, czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Skarżący nie wskazał wprost, na której z przesłanek opiera wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadniając ten wniosek wskazał na konieczność rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, czy sam brak złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości uzasadnia orzeczenie zakazu wobec skarżącego, który swoim działaniem nie działał na szkodę wierzycieli (brak majątku spółki), a padł jedynie ofiarą nieuczciwego kontrahenta, który nie zapłacił mu znacznych należności i to zmusiło go do zakończenia działalności tej spółki po przeprowadzeniu procesu likwidacji. Podniósł, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka orzekania, czyli upływ ponad 1 roku, ponadto wnosił o wyjaśnienie czy można orzec zakaz w stosunku do spółki, która nie figuruje już w rejestrze, ponieważ została wykreślona po zakończeniu procesu jej likwidacji, a także czy zakaz można orzec tylko na podstawie winy, która nie powoduje żadnej szkody czy pogorszenia sytuacji wierzycieli. Wśród wniosków skargi kasacyjnej skarżący zamieścił również wniosek o rozpoznanie skargi na rozprawie z uwagi na istotne zagadnienie prawne występujące w tej sprawie, co sugeruje, że o przyjęciu skargi do rozpoznania przemawiać ma występowanie istotnego zagadnienia prawnego. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim
3 twierdzeń (postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV CSK 613/14, www.sn.pl). Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania; oba te elementy muszą być zatem przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione. Dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Skarżący, skrótowo uzasadniając przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przez przedstawienie wątpliwości ujętych w trzech wyżej przytoczonych pytaniach, nie wykazał, aby w niniejszej sprawie zachodziła możliwość rozbieżnej oceny zarysowanych przez niego problemów, nie wskazał nawet przepisów prawa, z którymi miałaby się wiązać omawiana przesłanka, nie odniósł się do poglądów judykatury i doktryny, nie przedstawił nawet w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania analizy prawnej przedstawionego zagadnienia. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. jw
4
Powiązane orzeczenia
- III CSK 366/16 2017-05-11Czy prowadzenie negocjacji z wierzycielem w sprawie polubownego rozwiązania problemów z zapłatą zobowiązań, w tym sprzeciw wierzyciela wobec złożenia wniosku o upadłość spółki, wyłącza obowiązek zgłoszenia wniosku o upad…
- IV CSK 435/13 2014-01-16Czy w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki do oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zarząd spółki może odpowiadać na podstawie art. 373 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego i naprawczego za niezłożenie w ustawowym terminie…
- II CSK 522/21 2021-12-30Czy zagadnienia prawne sformułowane przez skarżącego, dotyczące niewypłacalności dłużnika i obniżenia wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa w kontekście Prawa upadłościowego, spełniają przesłanki przyjęcia skargi kasacy…
- V CSK 357/18 2019-02-13Czy skarga kasacyjna dotycząca zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w związku z niezłożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości spółki spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- IV CSK 391/21 2021-12-22Czy w sprawie upadłościowej, w której orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, sąd upadłościowy jest związany prawomocnym wyrokiem w zakresie przesłanki z art. 369 § 1 pkt 2 ustawy Prawo upadłościowe i napr…
Powołane przepisy
art. 373art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy