III CSK 52/16

WyrokIzba Cywilna2016-04-14

Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, gdy skarżący nie przedstawił odrębnego wywodu prawnego wykazującego kwalifikowane naruszenie prawa przez sąd drugiej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdził, że skarżący nie spełnił wymogu przedstawienia odrębnego wywodu prawnego, który wykazywałby kwalifikowane naruszenie prawa przez sąd drugiej instancji. Samo powołanie się na naruszenie przepisów prawa, nawet z użyciem przymiotników "rażące" czy "oczywiste", bez przedstawienia konkretnych argumentów i analizy prawnej, nie jest wystarczające do przyjęcia skargi do rozpoznania. Wymóg ten jest odrębny od uzasadnienia podstaw kasacyjnych i dotyczy przesłanki przedsądu określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, który uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o rozgraniczeniu nieruchomości i odrzucił wniosek. Sąd Okręgowy uznał, że organ administracyjny nie miał podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia żądania przekazania sprawy do sądu, co stanowiło warunek dopuszczalności drogi sądowej. Wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 52/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku A. K. przy uczestnictwie M. R. , P. R., S. Z., O. Z., F. Z. , Gminy K., M. Z., K. M., M. S. i A. R. o rozgraniczenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 kwietnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r. Sąd Rejonowy w N. dokonał rozgraniczenia określonej nieruchomości, przyjmując, że organ administracyjny, który wydał decyzję o rozgraniczeniu, przywrócił wnioskodawczyni uchybiony termin do wniesienia żądania przekazania sprawy do sądu. Rozpoznając apelację wnioskodawczyni Sąd Okręgowy w N. postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek. Sąd drugiej instancji wskazując na stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w postanowieniu z dnia 9 czerwca 1997 r. III CKN 74/97 (OSNC 1997/10/161) stwierdził, że zachowanie terminu przewidzianego w art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t: Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.- dalej: „p.g.k.”) stanowi jeden z warunków dopuszczalności drogi sądowej w sprawach o rozgraniczenie. Jeżeli termin ten został uchybiony organ administracyjny może na żądanie strony przywrócić go na podstawie art. 58 k.p.a., a sąd, któremu przekazano wniosek o rozgraniczenie obowiązany jest kontrolować zarówno zachowanie terminu jak i zasadność jego przywrócenia przez organ administracyjny. Sąd Okręgowy uznał, że organ administracyjny przekazując sprawę do Sądu, w sposób dorozumiany przywrócił wnioskodawczyni uchybiony termin z art. 33 ust. 3 p.g.k., choć nie wydał w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Stwierdził jednak, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, gdyż wbrew wymaganiom art. 58 k.p.a. wnioskodawczyni nie wykazała, iż uchybienie terminowi nie było zawinione przez nią ani przez jej pełnomocnika. Nie wskazała bowiem okoliczności, które pozwalałyby na przyjęcie, że nie zawiadomienie jej przez pełnomocnika - z powodu jego wyjazdu z miasta w sprawach rodzinnych - o wydaniu decyzji o rozgraniczeniu, było spowodowane okolicznościami od niego niezależnymi. W tej sytuacji Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek na podstawie art. 386 § 2 i 3 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1 i art. 13 § 2 k.p.c. W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona 3 wobec „rażących naruszeń Sądu II instancji, tj. naruszenia art. 386 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 378 § 1 k.p.c., w zw. z art. 13 k.p.c., który legł u podstaw zaskarżonego postanowienia, a także naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2, art. 9 i art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności skutkujących niezgodnym z prawem oraz poczuciem sprawiedliwości rozstrzygnięciem, które to uchybienia w niewątpliwy sposób wpłynęły na wynik przedmiotowej sprawy.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, przesłanka przedsądu przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. jest spełniona, jeżeli skarżący w wyodrębnionym wywodzie prawnym, odrębnym od uzasadnienia podstaw kasacyjnych, wykaże, że w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe (porównaj między innymi postanowienia z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004/6/100, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004/3/49 i z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, nie publ.). Sam zarzut naruszenia, nawet oczywistego, określonego przepisu prawa nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, bowiem mimo oczywistego nawet naruszenia prawa, orzeczenie może być prawidłowe. Podobnie nie wystarczy powołanie się przez skarżącego na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych jako podstawy kasacyjne, jak również użycie, nawet kilkakrotne przymiotników „rażące”, „oczywiste” czy „niewątpliwe” do opisu charakteru naruszenia ani wyrażenie przekonania, że doprowadziło to do naruszenia podstawowych zasad demokratycznego państwa prawa czy poczucia sprawiedliwości, jeżeli nie zostało wykazane w wyodrębnionym wywodzie prawnym, że Sąd drugiej instancji naruszył prawo we wskazany wyżej, kwalifikowany sposób (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2011 r. V CSK 113/11 i z dnia 22 grudnia 2009 r. I CSK 395/09, nie publ.). Nie spełnia również powyższego wymagania zawarcie jedynie w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych zarzutów i wywodów mających wykazać 4 oczywiste naruszenie prawa przez Sąd drugiej instancji, gdyż czym innym jest wypełnienie obowiązku wskazania i uzasadnienia podstaw kasacyjnych, a więc przesłanki konstrukcyjnej skargi kasacyjnej przewidzianej w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c., a czym innym wypełnienie wymagania przewidzianego w art. 3989 § 2 k.p.c., a więc uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. I choć argumenty w obu wypadkach mogą być zbliżone, to skarżący obowiązany jest przedstawić odrębny wywód prawny dotyczący obu odrębnych przesłanek skargi kasacyjnej, gdyż Sąd Najwyższy bada je odrębnie, w innych stadiach postępowania kasacyjnego. W ramach przedsądu bada jedynie istnienie podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a wiec przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 k.p.c., gdyż badanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia możliwe jest dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, w ramach jej merytorycznej oceny (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2001 r. IV CZ 26/01, z dnia 18 marca 2015 r. III CSK 412/14 i z dnia 26 marca 2014 r. IV CSK 577/14, nie publ.). Rozpoznawana skarga kasacyjna w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania nie zawiera żadnego wywodu prawnego a jedynie powtórzenie przepisów wskazanych w podstawach kasacyjnych i stwierdzenie, że zostały one naruszone w sposób rażący, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia niezgodnego z prawem i poczuciem sprawiedliwości. Brak w uzasadnieniu wniosku jakichkolwiek argumentów wskazujących, że Sąd drugiej instancji stwierdzając brak podstaw do przywrócenia terminu przewidzianego w art. 33 ust. 3 p.g.k. do złożenia wniosku o przekazanie sprawy o rozgraniczenie do sądu, naruszył prawo w sposób kwalifikowany, skutkujący oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 33 ust. 3art. 58 KPart. 386 § 2art. 199 § 1 pkt 1art. 13 § 2 KPCart. 378 § 1 KPCart. 13 KPCart. 2art. 9art. 45art. 6art. 3989 § 1 pkt 4 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy