III CSK 83/16

Sygn. akt III CSK 83/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa K. Ś. przeciwko P. A. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lipca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) przyznaje ze Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego w (…) r.pr. U. M. K. wynagrodzenie w kwocie 5400,- (pięć tysięcy czterysta) zł podwyższone o stawkę podatku VAT z tytułu udzielenia powodowi nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym; 3) oddala wniosek pozwanego o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 k.p.c. wskazując na cechy konstrukcyjne skargi i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia (art. 3984 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarga jest oczywiście uzasadniona, jeżeli bez wątpliwości nastąpiły podnoszone w niej uchybienia lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia lub też podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesioną skargę. Dla skutecznego natomiast powołania się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. konieczne jest wskazanie przez skarżącego okoliczności uzasadniających twierdzenie o zaistnieniu jednej z podstaw nieważności postępowania określonych w art. 379 pkt 1 - 6 k.p.c. Wskazywane przez skarżącego, jako podstawa nieważności postępowania zarówno przed Sądem pierwszej, jak i drugiej instancji, pozbawienie możności obrony praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) zachodzi wówczas, gdy strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać udziału w postępowaniu lub w jego istotnej części. Pozbawienie to musi w sposób bezwzględny wyłączać możność obrony, chociaż nie można go utożsamiać z całkowitym wyłączeniem strony od udziału w postępowaniu. Zgodnie z dominującym poglądem judykatury, przyczyny pozbawienia strony możności obrony praw nie obejmują decyzji procesowych sądu dotyczących 3 postępowania dowodowego, w tym odmowy przeprowadzenia zawnioskowanego dowodu lub jego pominięcia lub braku decyzji w tym przedmiocie. Nie jest także istotne, czy nastąpiło to w wyniku przyjęcia, że dane dowody nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy w wyniku naruszenia przepisów postępowania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2015 r., II PK 189/14, M. Pr. z 2015 r., nr 9, poz. 450 i orzeczenia w nim powołane, z dnia 20 sierpnia 2015 r., II CSK 637/14, nie publ., postanowienie z dnia 20 maja 2016 r., II CZ 29/16, nie publ.). W toku postępowania zarówno przed Sądem pierwszej instancji, jak i Sądem drugiej instancji skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika stąd jego zarzuty zmierzające do wykazania, że uniemożliwiono mu zaprezentowanie swojego stanowiska i udział w postępowaniu dowodowym nie mogą być skuteczne. Nie może także odnieść zamierzonego skutku zarzut, że nie doręczono mu transkrypcji nagrania rozprawy z ostatniej rozprawy przed Sądem Okręgowym skoro doręczono mu płytę z nagraniem obrazu i dźwięku z tej rozprawy. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że doszło do nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym lub zarzucanej w powiązaniu z art. 386 § 2 k.p.c. nieważności postępowania przed Sądem Okręgowym, którą Sąd drugiej instancji powinien był uwzględnić. Powołanie się na przesłankę opisaną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wskazania na niewątpliwą, widoczną na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa (por. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100). Skarżący wskazując szczegółowo wymienione dowody, o których dopuszczenie wnosił w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji twierdzi, że Sąd drugiej instancji zaaprobował ustalenia i ocenę materiału dowodowego dokonane przez Sąd Okręgowy mimo pominięcia istotnych dowodów, w tym akt zakończonych spraw cywilnych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak przekazania akt stanowiących podstawę ustaleń faktycznych z Sądu Okręgowego Sądowi Apelacyjnemu nie uzasadnia przesłanki oczywistej zasadności skargi skoro w zakresie istotnym 4 dla rozstrzygnięcia kopie dokumentów w nich zawartych znajdują się w aktach sprawy. Oczywista zasadność skargi zachodzi wówczas, gdy z samej treści wniosku wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez dokonywania pogłębionej analizy wynika podstawowa, elementarna i jaskrawa wadliwość zaskarżonego orzeczenia. Mając na uwadze uzasadnienie wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi na tle motywów zaskarżonego postanowienia, brak jest podstaw do stwierdzenia oczywistości naruszenia wskazanych przez niego przepisów prawa procesowego i materialnego, a w konsekwencji uznania, że prima facie zachodzi oczywistość zasadności skargi kasacyjnej. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Brak podstaw do przyznania pozwanemu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części kosztów zastępstwa prawnego za ten etap postępowania, którym jest przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, bo jednozdaniowego uzasadnienia wniosku w tym przedmiocie zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie można uznać za wywód prawny dotyczący wskazanych przez skarżącego przesłanek z art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. jw