III CZ 15/19
PostanowienieIzba Cywilna2019-06-05
Skład orzekający: Wojciech Katner, Marian Kocon, Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która wniosła skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., musi wykazać, że nie mogła wcześniej zapoznać się z dokumentami znajdującymi się w aktach szkodowych ubezpieczyciela pozwanej, nawet jeśli miała świadomość istnienia tych akt?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sama świadomość istnienia akt szkodowych i wniosek o ich sprowadzenie nie jest równoznaczna ze świadomością treści dokumentów w nich zawartych. Strona nie musi wykazywać, że czyniła starania o uzyskanie dostępu do akt szkodowych, jeśli nie znała treści dokumentów, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku skargi o wznowienie postępowania, kluczowe jest, czy wykryte dokumenty mogłyby doprowadzić do innego rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Powódka wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, powołując się na art. 403 § 2 k.p.c. jako podstawę wznowienia. Jako podstawę wskazała istnienie dokumentów w aktach szkodowych ubezpieczyciela pozwanej, o których dowiedziała się po uprawomocnieniu się wyroku. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że powódka nie wykazała, iż nie mogła wcześniej zapoznać się z dokumentacją, skoro miała świadomość jej istnienia. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając, że świadomość istnienia akt nie oznacza świadomości ich treści, a dokumenty te mogą mieć wpływ na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, pozostawiając Sądowi Apelacyjnemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 15/19 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) w sprawie z powództwa E. W. przeciwko Gminie Miejskiej K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 czerwca 2019 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 listopada 2018 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Skarżąca E. W. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z 24 lipca 2017 r. w sprawie z jej powództwa przeciwko Gminie Miejskiej K. o zapłatę. Jako podstawę wznowienia podała art. 403 § 2 k.p.c., gdyż jak podniosła w dniu 24 listopada 2017 r. dowiedziała się o istnieniu dokumentów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
2 Wskazane dokumenty znajdowały się w aktach szkodowych ubezpieczyciela pozwanej Gminy K. TUiR (…) S.A. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. skargę o wznowienie postępowania przyjmując, że nie wykazała ona, aby nie mogła wcześniej zapoznać się z dokumentacją ubezpieczyciela, skoro, jak wynika z akt sprawy miała świadomość istnienia akt szkodowych, gdyż wnioskowała podczas postępowania o sprowadzenie akt na rozprawę. W zażaleniu pozwana zarzuciła naruszenie art. 403 § 2 i 410 § 1 k.p.c. wobec odrzucenia skargi mimo istnienia dokumentów, z których strona nie mogła skorzystać w toku postępowania, a z których wynika dokonanie przez pozwaną uznania niewłaściwego jej roszczenia, co może mieć wpływ na wynik sprawy wobec przyjęcia, że doszło do przedawnienia roszczenia. Wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Możliwość skutecznego powołania się na podstawę wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. zależy od spełnienia łącznie trzech przesłanek: wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w toku postępowania ale nie zostały w nim powołane, niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu oraz ich możliwego wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu Apelacyjnego, strona skarżąca nie wykazała, że nie mogła wcześniej skorzystać z wymienionych dokumentów znajdujących się w posiadaniu ubezpieczyciela pozwanej Gminy K. Wedle Sądu powódka wiedziała o istnieniu akt, gdyż wnioskowała o ich dopuszczenie na rozprawie, a sąd nakazał ich sprowadzenie, choć zarządzenie to nie zostało z nieznanych przyczyn wykonane. Poglądu Sądu Apelacyjnego nie można jednak podzielić. Sama okoliczność, że powódka miała świadomość istnienia akt szkodowych i że wnioskowała o ich dopuszczenie nie oznacza, że miała ona świadomość, jakie znajdują się tam dokumenty i co one zawierają. Skarga o wznowienie została oparta na wykryciu nowych dokumentów w postaci skonkretyzowanych pism wymienianych pomiędzy
3 likwidatorem szkody a Z. oraz raportu z likwidacji szkody. Skarżąca wykazała, że nie znała treści tych dokumentów, gdyż nie były one ani dołączone do akt sprawy, ani nie zostały jej udostępnione. Sąd Apelacyjny błędnie wymaga od skarżącej, aby wykazała, że czyniła wcześniej starania o uzyskanie dostępu do akt szkodowych zawierających wspominane dokumenty. Dokumenty te mają zdaniem skarżącej wskazywać na dokonanie uznania niewłaściwego przez pozwaną a tym samym mają uzasadnić jej stanowisko, że doszło do przerwy biegu terminu przedawnienia oraz, że doszło do nadużycia prawa podmiotowego przy powoływaniu się na zarzut przedawnienia. Wpływ wykrytych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych na wynik sprawy wyraża się w tym, że ich uwzględnienie w prawomocnie zakończonym postępowaniu mogłoby prowadzić do innego rozstrzygnięcia sprawy dlatego, że poczynione wcześniej w sprawie ustalenia faktyczne okazałyby się wadliwe lub mogłyby być dokonywane dalsze ustalenia faktyczne podważające dotychczasowy wynik sprawy. O wpływie takim można mówić wówczas, gdyby okazało się, że przy rozpatrzeniu nowych środków dowodowych powództwo zostałoby uwzględnione a nie doszłoby do jego oddalenia. W świetle powyższego, wykryte przez skarżącą środki dowodowe, na podstawie których będzie można ustalić okoliczności faktyczne podważające wcześniejsze ustalenia faktyczne poprzedzające wydanie zaskarżonego skargą wyroku, uznać należy za mogące potencjalnie wpłynąć na wynik sprawy. Zasadnie zarzuca więc skarżąca błędne przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że wniesiona skarga nie została oparta na ustawowej podstawie, co doprowadziło do nieuzasadnionego jej odrzucenia. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, który ponownie rozpozna skargę o wznowienie postępowania oraz rozstrzygnie o kosztach postępowania zażaleniowego. jw
Powiązane orzeczenia
- III CZ 20/08 2008-05-16Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c. (późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych i środków dowodowych) może być skutecznie wniesiona, gdy strona znała treść dokumentu i fakt je…
- II CZ 118/18 2019-03-21Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowa…
- IV CZ 22/11 2011-06-29Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które strona mogła powołać w poprzednim postępowaniu, ale z których skorzystała dopiero po jego prawomocnym zakończeniu, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania n…
- I PZ 21/11 2011-10-06Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych lub środków dowodowych (art. 403 § 2 k.p.c.) może być oparta na dowodach, które były dostępne dla strony w poprzednim postępowa…
- I UZ 24/15 2016-01-12Czy dokumenty, które strona znała w toku postępowania, ale które nie zostały przez sąd uwzględnione lub formalnie oddalone, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 403 § 2 KPCart. 410 § 1 KPCart. 403 § 2art. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy