III CZ 175/24

PostanowienieIzba Cywilna2024-12-18

Skład orzekający: Krzysztof Grzesiowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie z powództwa głównego i wzajemnego nie przekracza progu określonego w art. 398^2 § 1 k.p.c., a jedna ze stron podnosi zarzut nieważności postępowania?
Ratio decidendi
W przypadku wytoczenia powództwa wzajemnego, dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej nie sumuje się wartości przedmiotu zaskarżenia z powództwa głównego i wzajemnego. O dopuszczalności skargi decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia w każdej z tych spraw z osobna. Podniesienie zarzutu nieważności postępowania nie uchyla ogólnej przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej przewidzianej w art. 398^2 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie z powództwa głównego na 25.000 zł i w sprawie z powództwa wzajemnego na 20.000 zł. Następnie odrzucił skargę kasacyjną powodów (pozwanym wzajemnym), uznając ją za niedopuszczalną ze względu na przekroczenie progu wartości przedmiotu zaskarżenia. Powodowie wnieśli zażalenie, zarzucając naruszenie art. 398^2 § 1 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i zasądził koszty postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

III CZ 175/24 POSTANOWIENIE 18 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 18 grudnia 2024 r. w Warszawie zażalenia R.M. i M.M. na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z 16 maja 2024 r., XIX WSC 4/23, XIX Ga 520/21, w sprawie z powództwa R.M. i M.M. przeciwko B. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o zapłatę, oraz z powództwa wzajemnego B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przeciwko R.M. i M.M. o zapłatę 1) oddala zażalenie; 2) zasądza solidarnie od R.M. i M.M. na rzecz B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE III CZ 175/24 2 1. Sąd Okręgowy w Katowicach postanowieniem z 16 maja 2024 r. w punkcie pierwszym (1) ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie z powództwa R.M. i M.M. przeciwko B. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o zapłatę na kwotę 25.000 zł oraz sprawie z powództwa wzajemnego B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. przeciwko R.M. i M.M. o zapłatę na kwotę 20.000 zł; w punkcie drugim (2) odrzucił skargę kasacyjną powodów (pozwanych wzajemnych) od wyroku tego sądu z 16 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy uznał bowiem, że ze względu na ustaloną wartość przedmiotu zaskarżenia skarga kasacyjna zgodnie z art. 3982 § 1 zd. 1 k.p.c. jest niedopuszczalna. 2. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli powodowie (pozwani wzajemni), zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucają zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisu art. 3982 § 1 k.p.c., domagając się jego uchylenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3. W myśl ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, w przypadku wytoczenia powództwa wzajemnego w istocie następuje połączenie dwóch samodzielnych odrębnych procesów, dlatego przy oznaczaniu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną nie sumuje się należności dochodzonych pozwem głównym i wzajemnym. Zatem o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje nie łączna wartość przedmiotu sporu czy zaskarżenia ustalona jako suma wartości roszczeń dochodzonych w ramach powództwa głównego i powództwa wzajemnego, lecz wartość przedmiotu zaskarżenia w każdej nich z osobna (zob. postanowienia SN: z 20 lutego 2008 r., II CZ 107/07; z 24 kwietnia 2018 r., IV CSK 547/17; z 3 marca 2022 r., III CZ 9/22). 4. Reguła powyższa obowiązuje przy tym niezależnie od tego, jakie zarzuty stały u podstaw skargi kasacyjnej. W szczególności nie zmienia jej okoliczność, iż powodowie zgłaszają w skardze zarzut nieważności postępowania. Wprawdzie wówczas, co potwierdził Sąd Najwyższy w powołanej przez skarżącego uchwale z 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, z racji na potrzebę ochrony interesu publicznego zarzuty uzasadniające nieważność postępowania mogą zgłaszać obie strony (zatem niezależnie od kryterium gravamenu), jednakże nie daje to podstaw do III CZ 175/24 3 twierdzenia, iż z racji na zarzut nieważności postępowania zostaje uchylona ogólna przesłanka dopuszczalności postępowania przewidziana w art. 398 § 1 zd. 1 k.p.c. 5. Sąd Najwyższy nie dostrzegł przesłanek uzasadniających odrzucenie zażalenia z przyczyn podniesionych przez pozwaną (powódkę wzajemną) w odpowiedzi na zażalenie, tzn. z powodu podpisania zażalenia przez aplikanta adwokackiego, ponieważ jedynie odpisy zażalenia zostały podpisane przez aplikanta adwokackiego, a zażalenie zostało prawidłowo podpisane przez pełnomocnika skarżących. 6. Z przytoczonych względów, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. 7. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 11 oraz § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. w pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (G.N.-J.) [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1art. 3982 § 1 KPCart. 398 § 1art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 98 § 1§ 1§ 3§ 11§ 2 pkt 5§ 10

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy