III CZ 19/16

PostanowienieIzba Cywilna2016-05-19

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Irena Gromska-Szuster, Kazimierz Zawada

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. (wyrok oparty na sfałszowanym dokumencie), wniesiona po upływie terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c., może zostać uwzględniona?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdzie podstawą wznowienia postępowania jest zarzut oparcia wyroku na sfałszowanym dokumencie (art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.), termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (art. 407 § 1 k.p.c.) rozpoczyna bieg od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Znajomość treści kwestionowanego dokumentu, a niekoniecznie ustalenie jego podrobienia, jest wystarczająca do rozpoczęcia biegu tego terminu. W związku z tym, skarga wniesiona po upływie trzymiesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu jako spóźniona.
Stan faktyczny
Powód T. S. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, twierdząc, że wyrok w tej sprawie oparto na sfałszowanym akcie notarialnym z 1997 r., w którym rzekomo jego podpis został podrobiony. Sąd Okręgowy odrzucił skargę jako spóźnioną, uznając, że powód dowiedział się o podstawie wznowienia już podczas pierwotnego postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 19/16 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) w sprawie ze skargi T. S. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa T. S. przeciwko J. W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt II Ca […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2016 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt II Ca […], 1) oddala zażalenie, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w K. adwokat A.B. kwotę 1200 (tysiąc dwieście) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE 2 Zaskarżonym postanowieniem z 9 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy odrzucił jako spóźnioną skargę T. S. z dnia 25 września 2015 r. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa T. S. przeciwko J. W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 22 grudnia 2014 r. Skarżący zarzucił w zażaleniu, po pierwsze, naruszenie art. 410 § 1 w związku z art. 407 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że nie zachował terminu do wniesienia skargi oraz, po drugie, naruszenie art. 217 § 1 k.p.c. przez nieprzeprowadzenie dowodu zgłoszonego w piśmie z dnia 8 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, zakończonej prawomocnym wyrokiem z 22 grudnia 2014 r., istotne znaczenie miał dowód z aktu notarialnego z dnia 3 lipca 1997 r., stwierdzający darowiznę działki nr […] przez T. S. J. W.. T. S. wskazał jako podstawę wznowienia postępowania w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oparcie wyroku w tej sprawie na dokumencie sfałszowanym (art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.). Podniósł, że jego podpis na akcie notarialnym z dnia 3 lipca 1997 r. jest podrobiony, o czym dowiedział się dopiero w miesiącach letnich 2015 r., kiedy uzyskał odpis aktu notarialnego. Zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym - poza przypadkami, gdy podstawę wznowienia stanowi pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Okoliczności sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym świadczą o tym, że skarżący niewątpliwie znał treść kwestionowanego aktu notarialnego już podczas postępowania w tej sprawie przed Sądem Rejonowym, a do podjęcia decyzji o wznowieniu postępowania na podstawie określonej w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. wystarcza znajomość treści kwestionowanego dokumentu, tj. rodzaju i znaczenia oświadczenia wyrażonego w dokumencie. Osobna analiza podpisu na kwestionowanym dokumencie jest do 3 tego zbędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2009 r., III CZ 33/09). Bez znaczenia jest też dla początku biegu omawianego terminu chwila uświadomienia sobie przez stronę istnienia podstawy do wznowienia postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2016 r., III CZ 59/15). Sąd Okręgowy prawidłowo zatem odrzucił skargę T. S. o wznowienie postepowania ze względu na jej złożenie po upływie terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c. Rozstrzygnięcie takie nakazywał art. 410 § 1 k.p.c. Tym samym zbędna stała się analiza podniesionego także w zażaleniu zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 217 § 1 k.p.c. przez nieprzeprowadzenie dowodu zgłoszonego w piśmie skarżącego z dnia 8 grudnia 2015 r. Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu stanowiły przepisy art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U.2015.615 ze zm.) i § 4 ust. 3, § 8 pkt 5, § 11 pkt 8 i § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2015, poz. 1801). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 410 § 1art. 407 § 1 KPCart. 217 § 1 KPCart. 403 § 1 pkt 1 KPCart. 410 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 29 ust. 1§ 1§ 1 pkt 1§ 3§ 4 ust. 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy