III CZ 252/22

III CZ 252/22 POSTANOWIENIE 30 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Tomasz Szanciło (przewodniczący) SSN Krzysztof Wesołowski SSN Dariusz Pawłyszcze (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 marca 2023 r. w Warszawie, zażalenia R.B. na postanowienie Sądu Rejonowego we Włocławku z 5 grudnia 2019 r., WSC 315/17, w sprawie z wniosku M. B. z udziałem R.B., B.B., M.F., J.C., R.C., H.N., B.C., J.W., H.W., I.S., A.P., I.K., H.U. i B.B.1 o stwierdzenie nabycia spadku, na skutek skargi R.B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego we Włocławku z 30 listopada 2017 r., I Ns 315/17 oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 6 lipca 2016 r., I Ns 129/16, sąd I instancji stwierdził nabycie spadku, oznaczając udział skarżącej na 1/5. Następnie zaskarżonym postanowieniem uzupełnił postanowienie z 6 lipca 2016 r. i stwierdził, że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne nabyło tylko troje spadkobierców, z wyłączeniem skarżącej, która nie wniosła apelacji. Pismem zatytułowanym „Skarga nadzwyczajna” skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenie III CZ 252/22 2 wniosku o uzupełnienie postanowienia z 6 lipca 2016 r., przy czym w pkt. 4 pisma wyjaśniła, że składa skargę nadzwyczajną w celu zainicjowania postępowania o stwierdzenie niezgodności prawem prawomocnego orzeczenia uzupełniającego postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Następnie pismem z 11 października 2019 r. skarżąca sprostowała tytuł skargi na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skarżąca nie zmieniła wniosków „skargi nadzwyczajnej”, lecz przeciwnie – wyjaśniła, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest jedynym dostępnym środkiem pozwalającym na uchylenie wadliwego orzeczenia. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy odrzucił skargę na podstawie art. 4246 k.p.c. jako niedopuszczalną, gdyż celem skargi nie może być uchylenie zaskarżonego orzeczenia, a jedynie stwierdzenie jego niezgodności z prawem. W zażaleniu skarżąca podniosła, że przedmiotem żądania odrzuconej skargi było stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, a słowa o konieczności eliminacji orzeczenia dotyczyły innych postępowań, w szczególności złożonego przez skarżącą wniosku o wniesienie skargi nadzwyczajnej przez Prokuratora Generalnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ostatni akapit pisma skarżącej z 11 października 2019 r. jednoznacznie wskazuje, że skarga ma być środkiem „pozwalającym na uchylenie wadliwego orzeczenia sądowego”. Ani w pierwotnej „skardze nadzwyczajnej”, ani w piśmie z 11 października 2019 r. nie zawarto żądania stwierdzenia niezgodności z prawem postanowienia z 30 listopada 2017 r. Zwrot „o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia” służy wyłącznie opisowi pism skarżącej oraz nazwaniu postępowania, które te pisma mają wszcząć. Sąd Rejonowy zasadnie zatem uznał, że wniesiona skarga nie zawiera elementu konstrukcyjnego, a więc wniosku o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem (art. 4245 § 1 pkt 6 k.p.c.), do którego nie stosuje się postępowania walidacyjnego wskazanego w art. 4246 § 2 k.p.c. W konsekwencji, skarga jest niedopuszczalna (art. 4246 § 3 k.p.c.). Dlatego zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w zw. z art. 397 § 3 w zw. z art. 42412 k.p.c. III CZ 252/22 3