III CZ 292/22

Sygn. akt III CZ 292/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: Pierwszy Prezes SN Małgorzata Manowska (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski (sprawozdawca) SSN Mariusz Łodko w sprawie z powództwa Banku spółki akcyjnej w W. przeciwko J. H. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 listopada 2022 r., zażalenia pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt II Ca 2525/20, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z 24 marca 2022 r. uchylił wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z 14 października 2020 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zażalenia na to orzeczenie wniosła pozwana, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 3986 § 3 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzuca zażalenie, które wniesiono po upływie terminu, nieopłacone oraz zażalenie, którego 2 braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalne (art. 3986 § 2 k.p.c.). Akta sprawy przesłane Sądowi Najwyższemu wraz z zażaleniem zostały zwrócone zarządzeniem z 27 lipca 2022 r. Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu w celu usunięcia dostrzeżonych braków (art. 3986 § 3 k.p.c.). Pełnomocnik skarżącej adw. S. D., który w imieniu pozwanej wniósł zażalenie, nie był bowiem umocowany do występowania w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, a także do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego. Jak wynika z treści protokołu rozprawy przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z 29 października 2019 r., pozwana udzieliła adwokatowi S. D. ustnie do protokołu (zob. art. 89 § 2 k.p.c.) pełnomocnictwa do reprezentowania jej „w obu instancjach” (k. 66), a więc tylko przed Sądem Rejonowym i Okręgowym, ale do zakończenia postępowania w drugiej instancji. Pełnomocnictwo procesowe o zakresie wynikającym z art. 91 k.p.c. obejmuje umocowanie do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego na wyrok sądu drugiej instancji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 marca 2017 r., III CZ 8/17). Nie ulega jednak wątpliwości, że czynność polegająca na wniesieniu zażalenia do Sądu Najwyższego na kasatoryjny wyroku Sądu Okręgowego jest dokonywana przed Sądem Okręgowym, ale nie jest podejmowana w ramach postępowania drugoinstancyjnego (apelacyjnego). Stąd też pełnomocnictwo ograniczające umocowanie adwokata, względem zakresu określonego w art. 91 k.p.c., do występowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji nie obejmuje umocowania do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego. 2. Wezwanie do usunięcia braku formalnego zażalenia przez złożenie pełnomocnictwa upoważaniającego do występowania przez Sądem Najwyższym zostało doręczone pełnomocnikowi pozwanej za pośrednictwem Portalu Informacyjnego ze skutkiem na dzień 18 sierpnia 2022 r. (k. 216). Pełnomocnik pozwanej mimo upływu terminu tygodniowego nie usunął jednak wskazanego braku i nie złożył prawidłowego pełnomocnictwa (k. 219). Po pierwsze, z treści art. 15zzs9 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem 3 i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej: „ustawa COVID-19”) wynika, że doręczenie adwokatowi, radcy prawnemu, rzecznikowi patentowemu lub Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej pisma sądowego przez umieszczenie jego treści w systemie teleinformatycznym służącym udostępnianiu tych pism (Portal Informacyjny) jest obligatoryjne, a jego skuteczność nie jest uzależniona od posiadania konta przez pełnomocnika, ani dostępu do danej sprawy. Oznacza to, że ustawodawca w istocie wprowadził dla profesjonalnych pełnomocników procesowych (w tym adwokatów) obowiązek posiadania konta w Portalu Informacyjnym (postanowienie Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2022 r., III CZ 58/22, OSNC 2022, nr 9, poz. 91). Po drugie, w razie niezapoznania się przez adresata z treścią pisma sądowego umieszczonego w portalu informacyjnym, dla uznania tego pisma za doręczone znaczenie ma jedynie fakt umieszczenia go w tym portalu (postanowienie Sądu Najwyższego z 27 stycznia 2022 r., III CZ 70/22, OSNC 2022, nr 11, poz. 114). Zgodnie bowiem z art. 15zzs9 ust. 3 ustawy COVID-19 datą doręczenia pisma jest data zapoznania się przez odbiorcę z pismem umieszczonym w Portalu Informacyjnym. W wypadku braku zapoznania się pismo uznaje się za doręczone po upływie 14 dni od dnia umieszczenia pisma w Portalu Informacyjnym. W konsekwencji wezwanie do usunięcia braku formalnego zażalenia zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi pozwanej po upływie tego terminu, mimo tego, że pełnomocnik nie zapoznał się z ww. pismem sądowym. Po trzecie, jak wynika z notatki urzędowej Sądu Okręgowego, adwokat S. D. posiada dostęp do Portalu Informacyjnego (k. 218), miał zatem techniczną możliwość zapoznania się z wezwaniem do usunięcia braku formalnego zażalenia. Z tego względu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. odrzucił zażalenie. [as ał]