III CZ 3/17

Sygn. akt III CZ 3/17 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku W. Z. przy uczestnictwie B. C. o dział spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lutego 2017 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II WSC […], oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. Sąd Rejonowy w K. dokonał działu spadku po S. i F. małżonkach C. w ten sposób, że wnioskodawczyni W. Z. przyznał na własność zabudowaną nieruchomość - działkę nr […]/1 o powierzchni 0,5774 ha - położoną w P., a uczestnikowi B. C. niezabudowaną nieruchomość - działkę nr […]/2 o powierzchni 0,7971 ha - także położoną w P.. Ponadto Sąd zarządził sprzedaż licytacyjną zabudowanej nieruchomości - działki nr […]/3 o powierzchni 0,0657 ha - a uzyskaną w ten sposób kwotę rozdzielić między wnioskodawczynię i uczestnika po połowie. Sąd zasądził także na rzecz uczestnika spłatę w wysokości 21 414 zł oraz oddalił jego wniosek o zasądzenie od wnioskodawczyni odszkodo-wania za bezumowne korzystanie ze spadkowej nieruchomości. W apelacji, w której oznaczono wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 75 020 zł, wnioskodawczyni domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia i przyznanie jej gruntów ornych wchodzących w nieruchomości stanowiącej działkę nr […], a także części działki siedliskowej. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację postanowieniem z dnia 22 września 2016 r., zaskarżonym przez wnioskodawczynię skargą kasacyjną, w której - wnosząc o uchylenie tego postanowienia i uwzględnienie apelacji - oznaczyła wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 75 020 zł. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną, wartość zaskarżenia jest bowiem niższa niż określona w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. Wnioskodawczyni zakwestionowała w zażaleniu stanowisko Sądu drugiej instancji, zarzucając „całkowite pominięcie zakresu zaskarżenia skargą kasacyjną (…) i zarzutów w niej podniesionych oraz wynikającej z nich wartości przyjętej do zakresu zaskarżenia” Jej zdaniem, ze sposobu działu spadku i zniesienia współwłasności wynika, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 158 558 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Oznaczenie wartości przedmiotu sporu (sprawy) należy do powoda (wnioskodawcy), a wskazana przez niego wartość w zasadzie nie podlega 3 zmianom, także w toku instancji, chyba że zostanie sprawdzona przez sąd na podstawie art. 25 k.p.c. albo gdy dojdzie do rozszerzenia powództwa lub orzeczenia ponad żądanie (art. 368 § 2 k.p.c.). W niektórych wypadkach, gdy przewiduje to ustawa, zmiana wartości przedmiotu sprawy następuje na skutek orzeczenia sądu (np. art. 684 k.p.c.). W orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się również, że wskazana przez powoda (wnioskodawcę) wartość przedmiotu sporu, która nie została sprawdzona przez sąd pierwszej instancji (art. 25 k.p.c.), pozostaje aktualna w postępowaniu apelacyjnym (art. 368 § 2 k.p.c.), a następnie w postępowaniu kasacyjnym (art. 368 § 2 w związku z art. 3984 § 3 i art. 39821 k.p.c.) (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2001 r., V CKN 391/01, "Izba Cywilna" 2002, nr 3, s. 54, z dnia 20 października 2008 r., I PZ 26/08, OSNP 2010, nr 5–6, poz. 67, oraz z dnia 23 września 2010 r., III CZ 35/10, „Izba Cywilna” 2011, nr 5, s. 37). W tym stanie rzeczy, skoro wartość przedmiotu sprawy została określona przez wnioskodawczynię w apelacji na kwotę 75 020 zł, to wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczona w skardze kasacyjnej nie może być wyższa. Twierdzenia skarżącej, że Sąd drugiej instancji, wydając zaskarżone postanowienie, pominął zakres zaskarżenia skargą kasacyjną i zarzuty w niej podniesione, nie mają więc jakiegokolwiek znaczenia i nie mogą wpłynąć na ocenę dopuszczalności skargi kasacyjnej, którą limituje wartość wskazana w oddalonej apelacji, mniejsza niż określona w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 385 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.). aw jw