III CZ 305/22

III CZ 305/22 POSTANOWIENIE 28 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 28 marca 2024 r. w Warszawie zażalenia A. Z. na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 28 marca 2022 r., V WSC 27/22 (V Ca 1202/19), w sprawie ze skargi A. Z. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego Wyroku Sądu Okręgowego z 4 grudnia 2019 r., V Ca 1202/19 w sprawie z powództwa A. Z. przeciwko Syndykowi masy upadłości S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę, uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 28 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, w sprawie z powództwa A. Z. przeciwko S. sp. z o.o. w W. o zapłatę, odrzucił skargę powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 4 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 4246 § 1 k.p.c. skargę wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie dwóch łat od dnia jego uprawomocnienia się, zaś zgodnie z art. 4246 § 3 k.p.c. sąd odrzuca skargę wniesioną z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., III CZ 305/22 2 spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie. Dwuletni termin do wniesienia skargi jest liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku, co wobec orzeczenia sądu II instancji odpowiada dacie wydania zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w Warszawie wskazał również, że termin do wniesienia skargi jest terminem zawitym prawa materialnego, jak również terminem procesowym a uchybienie temu terminowi implikuje niemożność skutecznego dochodzenia roszczenia odszkodowawczego. Z uwagi na to, że powódka wniosła skargę 14 lutego 2022 r., a wyrok, którego dotyczy skarga, został wydany 4 grudnia 2019 r., Sąd Okręgowy w Warszawie odrzucił skargę powódki, uznając ją za spóźnioną. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła powódka zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 4246 § 3 k.p.c. w zw. z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 340, dalej: ,,ustawa COVID”) poprzez błędne ustalenie, że termin na wniesienie skargi w niniejszej sprawie upływał z dniem 4 grudnia 2021 r. w sytuacji, gdy od 14 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r. bieg terminów sądowych i procesowych uległ zawieszeniu. W zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nadanie sprawie prawidłowego biegu przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy COVID, który wszedł w życie w dniem 31 marca 2020 r., bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych na czas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Przepis powyższy został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych III CZ 305/22 3 w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875, dalej jako ustawa zmieniająca). Stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał od 14 marca 2020 r., a stan epidemii od 20 marca 2020 r. Tym samym w świetle art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy COVID w tym czasie terminy procesowe i sądowe nie biegły, a w konsekwencji fakt ten powinien zostać uwzględniony w rozpoznawanej sprawie do ustalenia, czy powódka dochowała terminu z art. 4246 § 1 k.p.c. Ustalenie końca terminu do dokonania czynności procesowej (w tej sprawie wniesienia skargi) wymaga odliczenia czasu, który upłynął do dnia zawieszenia terminu procesowego na podstawie art. 15zzs od liczby dni składających się na dany termin, a następnie ustalenia pozostałej części terminu biegnącego od 24 maja 2020 r. Nie ma przy tym podstaw do negowania faktu, iż wprowadzone w art. 15zzs ust. 1 wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych działało wstecz i odnosiło się do stanu zagrożenia epidemicznego (obowiązującego od dnia 14 marca 2020 r.). Sąd Najwyższy nie podziela przy tym prezentowanego czasem poglądu odmiennego, który wiąże skutek zawieszenia terminów z wprowadzeniem stanu epidemii, względnie wejścia w życie ustawy. W prawodawstwie polskim nie istnieje generalny zakaz działania prawa wstecz, w szczególności wówczas, gdy kształtowane są dla strony korzystne skutki takiego rozwiązania. Z kolei wejścia w życie przepisu nie jest równoznaczne z zakresem czasowym jego stosowania. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w dniu 14 lutego 2022 r. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 4 grudnia 2019 r. Oznacza to, że dwuletni termin na wniesienie skargi mijał w założeniu 4 grudnia 2021 r., jednak z uwagi na wstrzymanie biegu terminów, o których mowa w art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy COVID koniec terminu przypadał na 12 lutego 2022 r., a zatem na sobotę. Termin zatem upływał następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą, czyli 14 lutego 2022 r. W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 42412 i z art. 3941 § 3 k.p.c. uwzględnił zażalenie. [SOP] (r.g.) III CZ 305/22 4