III CZ 310/23

PostanowienieIzba Cywilna2025-01-17

Skład orzekający: Karol Weitz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie ustalenia odpowiedzialności za przyszłe skutki zdarzenia, które mogą mieć charakter majątkowy, należy traktować jako sprawę o prawa majątkowe na potrzeby ustalenia dopuszczalności skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że żądanie ustalenia odpowiedzialności pozwanych za dalsze mogące wystąpić skutki zdarzenia, które zasadniczo mogą sprowadzać się do dalszego zadośćuczynienia lub odszkodowania, należy traktować jako sprawę o prawa majątkowe. W związku z tym, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia nie osiąga wymaganego progu 50 000 zł, skarga kasacyjna podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła od pozwanych zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu oraz ustalenia odpowiedzialności pozwanych za dalsze mogące wystąpić skutki tego zdarzenia w przyszłości. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanych, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie osiągnęła wymaganego progu 50 000 zł, ponieważ sprawa ma charakter majątkowy. Pozwani wnieśli zażalenie, twierdząc, że żądanie ustalenia ma charakter niemajątkowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

III CZ 310/23 POSTANOWIENIE 17 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Karol Weitz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 17 stycznia 2025 r. w Warszawie zażalenia J. B. i S. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowie z 23 czerwca 2023 r., WSC 10/23, w sprawie z powództwa K. N. przeciwko J. B. i S. B. o ustalenie i zapłatę, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 23 czerwca 2023 r. Sąd Okręgowy w Tarnowie w sprawie z powództwa K. N. przeciwko J. B. i S. B. o ustalenie i zapłatę odrzucił skargę kasacyjną pozwanych od wyroku tego Sądu z 7 lutego 2023 r. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy w Tarnowie wyjaśnił, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wynosi 33 134 zł (w tym 1000 zł w części obejmującej żądanie ustalenia, którą to kwotę wskazano wcześniej w postępowaniu apelacyjnym) i w konsekwencji nie osiąga wymaganego w art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w sprawach o prawa majątkowe progu 50 000 zł. Ponadto Sąd ocenił, że sprawa z powództwa K. N. ma charakter sprawy o prawa majątkowe nie tylko w części dotyczącej żądania zapłaty, ale także w części, w której powódka dochodzi ustalenia odpowiedzialności pozwanych za szkody powstałe w III CZ 310/23 2 przyszłości. Wynika to, zdaniem Sądu z powiązania żądania ustalenia z dochodzonymi jednocześnie przez powódkę roszczeniami pieniężnymi z tytułu skutków zaniechania pozwanych dla powstałej po stronie powódki szkody. W takiej sytuacji bowiem ustalenie przedmiotowej odpowiedzialności pozwanych żądane było i zostało dokonane przez sąd jedynie w sferze skutków mających wyłącznie wymiar majątkowy i obejmowało ewentualne odszkodowanie lub zadośćuczynienie, gdyby w przyszłości ujawniły się dodatkowe problemy zdrowotne powódki powiązane przyczynowo ze zdarzeniem, za którego zaistnienie odpowiadają pozwani. Gdyby bowiem powódka chciała formułować jakieś inne roszczenia związane z tym zdarzeniem, mające charakter niemajątkowy, na które powołują się pozwani, to niewątpliwie już by dotąd to uczyniła. Zażalenie na postanowienie z 23 czerwca 2023 r. złożyli pozwani. Zarzucili naruszenie art. 3982 §1 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że żądanie powódki obejmowało wyłącznie roszczenia majątkowe, podczas gdy powódka w niniejszej sprawie podniosła (po odpowiednim rozszerzeniu powództwa) również roszczenie niemajątkowe, tj. roszczenie o ustalenie odpowiedzialności pozwanych za dalsze mogące wystąpić u powódki skutki zdarzenia z 23 stycznia 2017 r., i w konsekwencji błędne przyjęcie, że wywiedziona w sprawie skarga kasacyjna podlega odrzuceniu z powodu wartości przedmiotu zaskarżenia niższej niż 50 000 zł. Pozwani wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z akt sprawy wynika, że powódka w niniejszej sprawie dochodziła roszczeń z tytułu odpowiedzialności pozwanych za uszczerbki na zdrowiu, których doznała w wyniku zdarzenia z 23 stycznia 2017 r., polegającego na jej upadku wskutek oblodzonej nawierzchni chodnika, którym przechodziła., a o którego należyty stan nie zadbali pozwani. Swym żądaniem powódka objęła roszczenie o zadośćuczynienie z tytułu uszczerbku powódki na zdrowiu w wyniku powołanego zdarzenia oraz ustalenie odpowiedzialności pozwanych za dalsze mogące wystąpić u powódki skutki tego zdarzenia w przyszłości. Wbrew twierdzeniom pozwanych III CZ 310/23 3 niniejsza sprawa (także w części, w której powódka dochodziła ustalenia odpowiedzialności pozwanych za dalsze mogące wystąpić u niej skutki zdarzenia z 23 stycznia 2017r.) jest sprawą o prawa majątkowe, gdyż odpowiedzialność ta zasadniczo może sprowadzać się do dalszego zadośćuczynienia lub odszkodowania za te skutki tj. roszczeń majątkowych (wbrew twierdzeniom pozwanych nie wchodzi w sprawie w rachubę ich ewentualna odpowiedzialność za roszczenia niemajątkowe (np. o przeprosiny lub złożenie stosownego oświadczenia w prasie, skoro ma chodzić o skutki przedmiotowego zdarzenia w przyszłości, które dotąd nie wystąpiły. W rezultacie pozbawione podstaw jest twierdzenie pozwanych, że w sprawie nie ma zastosowania wymaganie osiągnięcia progu 50 000 zł w zakresie wartości przedmiotu zaskarżenia. Przyjmując takie stanowisko należało uznać zażalenie pozwanych za bezzasadne, gdyż, jak trafnie ustalił Sąd Okręgowy, przedmiotowy próg nie został w niniejszej sprawie osiągnięty. Z tych względów, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1art. 3982 §1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy