III CZ 32/25
PostanowienieIzba Cywilna2025-06-03
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty apelacji dotyczące naruszenia prawa materialnego (umowy dzierżawy) są dopuszczalne w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nieważności postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym bada jedynie zasadność zastosowania podstaw uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji z powodu nieważności postępowania lub nierozpoznania istoty sprawy. Kwestie materialnoprawne pozostają poza kognicją Sądu Najwyższego w tym trybie, jeśli nie doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.Stan faktyczny
Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego z powodu nieważności postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powódka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego dotyczącego umowy dzierżawy. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że zarzuty apelacji były nieadekwatne do podstaw uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 32/25 POSTANOWIENIE 3 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 3 czerwca 2025 r. w Warszawie zażalenia A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. na wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 15 stycznia 2024 r., II Ca 577/23, w sprawie z powództwa A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. przeciwko Gminie Miasta Oława o ustalenie istnienia stosunku prawnego, oddala zażalenie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 15 stycznia 2024 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Oławie z 29 września 2022 r. jako wydany w warunkach nieważności postępowania i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. Wyrok Sądu Okręgowego został zaskarżony zażaleniem przez powódkę, A. sp. z o.o. z siedzibą w O. Sformułowano zarzut naruszenia art. 386 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 674 w zw. z art. 694 k.c. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że między stronami sporu nie istnieje stosunek dzierżawy.
III CZ 32/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Wyrok Sądu I instancji został uchylony wobec dostrzeżenia przez Sąd odwoławczy, że przedstawiciel powódki został wadliwie wezwany do osobistego stawiennictwa na rozprawie, w wyniku czego reprezentowana przez niego strona została pozbawiona możności obrony swoich praw. W konsekwencji postępowanie przeprowadzone przez Sądem I instancji zostało zniesione na mocy art. 386 § 2 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 5 k.p.c. Jeżeli żalący nie zgadza się z orzeczeniem Sądu Okręgowego, powinien podnieść zarzut naruszenia tych właśnie przepisów prawa. Tymczasem środek zaskarżenia, który wpłynął do Sądu Najwyższego został oparty na zarzutach nieadekwatnych bądź przedwczesnych. Dokonując kontroli orzeczenia kasatoryjnego Sąd Najwyższy bada wyłącznie zasadność zastosowania podstaw uchylenia wyroku sądu I instancji, tj. spełnienie przesłanek nieważności postępowania, bądź podstaw kasatoryjnych z art. 386 § 4 k.p.c., czyli nierozpoznania istoty sprawy lub nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Kwestie materialnoprawne pozostają natomiast poza kognicją Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia SN z 24 kwietnia 2025 r., III CZ 29/25; z 31 stycznia 2025 r., III CZ 220/24; z 14 stycznia 2025 r., III CZ 242/24; z 18 grudnia 2024 r., III CZ 196/24; z 10 grudnia 2024 r., III CZ 214/24). Dlatego powołanie w zarzutach art. 386 § 1 k.p.c. oraz przepisów prawa materialnego regulującego umowę dzierżawy nie mogło odnieść skutku, ponieważ nie doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy w postępowaniu apelacyjnym. Na prawomocne rozstrzygnięcia Sądu II instancji co do istoty sprawy może zaś przysługiwać skarga kasacyjna (art. 3981 k.p.c.). Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie, orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiając, zgodnie z art. 108 § 2 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., sądowi który wyda orzeczenie kończące postępowanie w sprawie.
III CZ 32/25 3 Mariusz Załucki [SOP] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I CZ 71/13 2013-09-27Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania może obejmować zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego przez błędną w…
- IV CZ 13/13 2013-03-13Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym może badać merytoryczne stanowisko sądu drugiej instancji dotyczące wykładni prawa materialnego, gdy sąd ten uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania is…
- IV CZ 34/21 2021-07-16Czy Sąd Najwyższy rozpoznając zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, może badać materialnoprawne podstawy rozstrzygnięcia sądu…
- IV CZ 40/13 2013-05-16Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. (nierozpoznanie istoty sprawy) podlega kontr…
- V CZ 3/16 2016-03-02Czy zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania może obejmować kontrolę materialnoprawną podstawy orzecze…
Powołane przepisy
art. 386 § 1 KPCart. 674art. 694 KCart. 386 § 2 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 386 § 4 KPCart. 386 § 1 KPCart. 3981 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 108 § 2art. 39821
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy