III CZ 348/22
PostanowienieIzba Cywilna2023-06-14
Skład orzekający: Mariusz Załucki, Jacek Widło, Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może kontrolować zasadność postanowienia o odmowie zwolnienia od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu tej skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, może skontrolować zasadność postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia skarżącego od opłaty od skargi kasacyjnej, jeśli pełnomocnik złożył stosowny wniosek. W niniejszej sprawie powód nie wykazał przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych, dysponując znacznymi środkami finansowymi, co skutkowało oddaleniem jego wniosku i w konsekwencji odrzuceniem skargi kasacyjnej jako nieopłaconej.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, mimo oddalenia jego wniosku o zwolnienie od kosztów. Powód złożył zażalenie do Sądu Najwyższego, domagając się kontroli także postanowienia o odmowie zwolnienia od opłaty. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, oceniając zasadność odmowy zwolnienia od kosztów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda i zasądził od niego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz pozwanego.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 348/22 POSTANOWIENIE 14 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Widło SSN Kamil Zaradkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 14 czerwca 2023 r. w Warszawie, zażalenia R.B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 15 czerwca 2022 r., I WSC 61/22 (I AGa 242/21), w sprawie z powództwa R.B. przeciwko K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce jaw nej w W. o zapłatę, 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 15 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną powoda R.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 11 stycznia 2022 r. W uzasadnieniu wskazał, że powód złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi, który to wniosek Sąd Apelacyjny postanowieniem z 18 maja 2022 r. oddalił. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi powoda za pośrednictwem Portalu Informacyjnego 31 maja 2022 r. Pomimo upływu 7-dniowego terminu do uiszczenia opłaty sądowej
III CZ 348/22 2 od skargi, opłata ta nie została uiszczona. Powód złożył zaś wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienie postanowienia z 18 maja 2022 r., który to wniosek został odrzucony postanowieniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 15 czerwca 2022 r. Powód zaskarżył postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zażaleniem do Sądu Najwyższego, wnosząc przy tym o objecie kontrolą także postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Sąd Najwyższy rozpatrując zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, może skontrolować również, na jednoznacznie sformułowany wniosek pełnomocnika złożony na podstawie art. 380 w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., zasadność postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia skarżącego od opłaty od skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 20 maja 2022 r., III CZ 124/22). Taki wniosek sformułował w sprawie skarżący, który w istocie kwestionował nie fakt odrzucenia skargi kasacyjnej jako nieopłaconej, lecz zasadność oddalenia jego wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi kasacyjnej. Zarzut ten nie okazał się usprawiedliwiony w okolicznościach sprawy. Przede wszystkim Sąd Apelacyjny, wobec niezaskarżalności jego postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia powoda od kosztów sądowych i możliwości jego kwestionowania w ramach przysługującego stronie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, w sposób wystraczający wyjaśnił motywy uzasadniające to rozstrzygnięcie. Wskazał okoliczności, które przemawiały za oddaleniem przedmiotowego wniosku, w tym fakty iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz działalności rolniczej w 2021 r. powód uzyskał dochód netto w łącznej wysokości 2 866 397,72 zł, zaś pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żona osiągnęła dochód netto z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 55 796,87 zł. Ponadto podkreślił, iż powód
III CZ 348/22 3 jest właścicielem 3 działek rolnych o łącznej zadeklarowanej wartości około 250 000 zł, jak również dwóch domów mieszkalnych o zadeklarowanej wartości około 1 500 000 zł. We wspólnym gospodarstwie domowym z powodem pozostaje żona oraz dwoje dzieci w wieku 19 i 14 lat. Miesięczne koszty utrzymania rodziny powód oszacował na kwotę 8 000 zł i podął, że spłaca kredyt w miesięcznej wysokości 3 082,24 zł miesięcznie. Ponadto wskazał, iż z dołączonego zeznania podatkowego powoda za rok 2021 wynika, iż ma on nadpłatę w podatku w kwocie 36 892 zł, która podlegać będzie zwrotowi na jego rzecz. W świetle tych okoliczności Sąd Apelacyjny uznał, że powód dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi mu uiszczenie opłaty sądowej od skargi kasacyjnej w kwocie 40 437 zł. W ocenie Sądu Apelacyjnego powód nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek do udzielenia mu zwolnienia od kosztów sądowych w jakimkolwiek zakresie, co skutkowało oddaleniem jego wniosku o udzielenie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Argumentacja Sądu Apelacyjnego jest poprawna i Sąd Najwyższy podziela ocenę Sądu Apelacyjnego w tym zakresie. Konsekwencją braku zwolnienia powoda od opłaty sądowej był obowiązek jej zapłaty, a uchybienie temu obowiązkowi skutkować musiało odrzuceniem skargi kasacyjnej – w myśli art. 3986 § 2 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. M.M. [ms]
III CZ 348/22 4
Powiązane orzeczenia
- I CZ 58/16 2016-10-07Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty, może skontrolować zasadność odmowy zwolnienia od kosztów sądowych?
- V CZ 10/21 2021-04-30Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jeśli jego podstawą była odmowa zwolnienia od kosztów sądowych, mimo że postanowienie o odmowie zwolnienia nie jest samodzielnie…
- II CZ 45/21 2021-11-05Czy Sąd Najwyższy może kontrolować postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych w ramach zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej, gdy nieopłacenie skargi jest jedyną przyczyną jej odr…
- V CZ 10/17 2017-03-23Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieopłacenia, powinien kontrolować zgodność z prawem postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia skarżącego…
- III CZ 28/13 2013-06-27Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, może rozpoznać wniosek o zwolnienie od tej opłaty, jeśli strona nie złożyła wniosku o rozsze…
Powołane przepisy
art. 102 ust. 1art. 380art. 39821art. 391 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy