III CZ 375/22

III CZ 375/22 POSTANOWIENIE 21 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 21 sierpnia 2024 r. w Warszawie zażalenia P. T. i B. T. na wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 14 lipca 2022 r., I ACa 456/22, w sprawie z powództwa P. T. i B. T. przeciwko Bank w W. prowadzącemu w Polsce działalność za pośrednictwem oddziału: Bank spółki akcyjnej oddział w Polsce z siedzibą w W. o zapłatę i ustalenie, 1. podejmuje zawieszone postępowanie; 2. uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 14 lipca 2022 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z 3 listopada 2021 r. i przekazał sprawę z powództwa P. T. i B. T. przeciwko Bank z siedzibą w W. oddział w Polsce o ustalenie i zapłatę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. Przyczyną uchylenia wyroku było nierozpoznanie żądania ewentualnego ze względu na to, że Sąd I instancji orzekł zgodnie z żądaniem głównym. Sąd III CZ 375/22 2 odwoławczy jednakże przyjął brak podstaw do uwzględnienia żądania głównego, dlatego wystąpiła konieczność badania żądania ewentualnego. Zażalenie od wyroku Sądu II instancji złożyli do Sądu Najwyższego powodowie, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie, pomimo że istota sprawy (żądanie zapłaty) została rozpoznana. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się zasadne, jednak z przyczyn odmiennych niż podnoszone przez powodów. W przypadku gdy żądanie główne nie okaże się zasadne, nierozpoznanie żądania ewentualnego jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy. Przeciwne stanowisko prowadziłoby bowiem do pozbawienia strony konstytucyjnego prawa do procesu sądowego prowadzonego w dwóch instancjach. Jednakże, jeżeli sąd drugiej instancji, w wyniku rozpoznania apelacji od wyroku uwzględniającego żądanie główne, uznaje to żądanie za niezasadne, powinien zmienić zaskarżony wyrok, oddalając żądanie główne i oznaczając zmieniony wyrok jako częściowy, oraz uchylić zawarte w nim rozstrzygnięcie o kosztach procesu. W takim wypadku sąd drugiej instancji pozostawia rozpoznanie żądania ewentualnego sądowi pierwszej instancji (uchwała SN z 3 lipca 2024 r., III CZP 61/23). Działając w niniejszej sprawie Sąd II instancji uchylił wyrok Sądu I instancji w całości, nie rozstrzygając jednocześnie w wyroku częściowym o żądaniu głównym. Z tej przyczyny wyrok Sądu Apelacyjnego podlegał uchyleniu. Ponadto należy podkreślić, iż zakres kontroli orzeczenia Sądu odwoławczego na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. nie obejmuje ocen wyrażonych w zaskarżonym orzeczeniu, niemających związku z przesłankami uchylenia orzeczenia poglądów co do wykładni prawa, merytorycznego stanowiska w sprawie oraz popełnionych w postępowaniu apelacyjnym uchybień procesowych (zob. np. postanowienie SN z 27 czerwca 2024 r., III CZ 340/23). Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 39815 w zw. z art. 3941 § 11 i 3 k.p.c., a orzeczenie o kosztach postępowania III CZ 375/22 3 zażaleniowego pozostawił, zgodnie z art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c., art. 394¹ § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., sądowi, który wyda orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. [SOP] [ał]