III CZ 38/17
PostanowienieIzba Cywilna2017-10-19
Skład orzekający: Jacek Gudowski, Grzegorz Misiurek, Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, wydane w wyniku uchylenia prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie, jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, na które przysługuje zażalenie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie sądu pierwszej instancji, którym odrzucono wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy, a jedynie formalnie kończy postępowanie. W związku z tym, zgodnie z art. 518 i art. 394 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., właściwym środkiem zaskarżenia jest zażalenie, a nie apelacja.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. uchylił prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i odrzucił wniosek. Sąd Okręgowy w K. odrzucił zażalenie na to postanowienie jako spóźnione. Uczestniczka H. S. zarzuciła naruszenie prawa przez uznanie, że na postanowienie sądu uchylającego prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i odrzucającego wniosek przysługuje zażalenie, a nie apelacja.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki H. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 kwietnia 2017 r.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 38/17 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Anna Owczarek w sprawie ze skargi H. Ł. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia 11 kwietnia 2000 r., sygn. akt I Ns […] w sprawie z wniosku J. Ł. przy uczestnictwie H. S. i H. Ł. o stwierdzenie nabycia spadku po M. Ł., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2017 r., zażalenia uczestniczki H. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II Cz […], oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2017 r. odrzucił – jako spóźnione - zażalenie uczestniczki H. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia 20 grudnia 2016 r., uchylające prawomocne postanowienie tego Sądu z dnia 11 kwietnia 2000 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po M. Ł. i odrzucające wniosek. W zażaleniu na to postanowienie uczestniczka H. S. zarzuciła naruszenie art. 518 k.p.c. przez błędne uznanie, że od postanowienia sądu uchylającego prawomocne postanowienie sądu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku i odrzucającego wniosku przysługuje zażalenie a nie apelacja, co doprowadziło do odrzucenia zażalenia zamiast rozpoznania apelacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie o wznowienie postępowania nie rozstrzygnął o zasadności wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, lecz uznał, że wniosek ten podlega odrzuceniu na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., gdyż wcześniej zostało już wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i ponowne orzekanie w tym przedmiocie było niedopuszczalne. Wbrew zarzutom skarżącej, postanowienie sądu pierwszej instancji, którym odrzucono wniosek o stwierdzenie nabycia spadku nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy, gdyż tej istoty nie rozstrzyga, a nawet jej nie dotyczy; orzeczenie to kończy formalnie postępowanie w sprawie, a zatem, zgodnie z art. 518 i art. 394 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., przysługuje na nie zażalenie, a nie apelacja (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2000 r., II CKN 710/00, nie publ.). Sąd Okręgowy w K. prawidłowo uznał, że właściwym środkiem zaskarżenia postanowienia Sądu Rejonowego w O. uchylającego prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i odrzucającego wniosek w tym zakresie, jest
3 zażalenie, a nie apelacja. Konsekwencją tego zapatrywania musiało być odrzucenie zażalenie wobec uchybienia terminowi do jego wniesienia. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. aw aj
Powiązane orzeczenia
- V CZ 27/13 2013-06-14Czy sąd drugiej instancji, uchylając postanowienie o wznowieniu postępowania i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, narusza przepisy postępowania cywilnego, jeśli nie rozpoznał istoty sprawy?
- I CZ 31/21 2021-11-18Czy zażalenie na postanowienie sądu okręgowego w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku powinno zostać rozpoznane przez Sąd Najwyższy?
- V CZ 28/13 2013-06-13Czy postanowienie sądu drugiej instancji o sprostowaniu postanowienia sądu pierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, które w istocie zmienia wysokość udziałów spadkowych, jest postanowieniem co do is…
- V CZ 39/08 2008-06-19Czy zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie o odrzuceniu apelacji, które zakończyło prawomocnie dotychczasowe postępowanie?
- III CZP 158/22 2023-10-26Czy na postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia spadku, orzekające co do istoty sprawy, przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia?
Powołane przepisy
art. 518 KPCart. 403 § 2 KPCart. 13 § 2 KPCart. 518art. 394 § 1art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy