III CZ 40/08

Sygn. akt III CZ 40/08 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Strus (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Drukarni Opakowań "O." S.A. przeciwko "F." Gmbh w Hofheim (Niemcy) o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 grudnia 2008 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 lipca 2008 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 29 lipca 2008 r. odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia tego Sądu wydanego w dniu 29 lutego 2008 r., którym oddalono zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji dotyczące odmowy odrzucenia pozwu z powodu braku jurysdykcji krajowej. Sad Apelacyjny skargę kasacyjna od tego postanowienia uznał za niedopuszczalną. Strona pozwana w zażaleniu na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie art. 3981 § 1 oraz art. 3986 § 2 k.p.c. w wyniku ich niewłaściwego zastosowania. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości ETS) z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni art. 10 i art. 234 ust 3 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący nie kwestionował oceny Sądu Apelacyjnego, że na gruncie art. 3981 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna od zaskarżonego nią postanowienia jest niedopuszczalna. Zażalenie zostało oparte o twierdzenie, że zastosowanie art. 3981 § 1 i art. 3986 § 2 k.p.c. nie było jednak właściwe w świetle reguł prawa wspólnotowego. Zdaniem skarżącego Sąd Apelacyjny wydał błędne orzeczenie ignorując wynikający z prawa wspólnotowego obowiązek w zakresie postępowania prejudycjalnego. Konieczność naprawienia tego błędu nakazuje uznać skargę kasacyjną za dopuszczalną z uwagi na zasady pierwszeństwa i efektywności prawa wspólnotowego. Konstrukcja zażalenia zakłada zatem, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 234 ust. 3 TWE , a następstwem naruszenia tego przepisu jest konieczność przyjęcia dopuszczalności skargi kasacyjnej. Ocena zasadności wywodu skarżącego odnośnie dopuszczalności skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie byłaby zatem uzasadniona jedynie w przypadku stwierdzenia, że istotnie został naruszony art. 234 ust. 3 TWE. W tym zakresie w zażaleniu nie przedstawiono żadnej argumentacji. Skarżący ograniczył się do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie naruszenie obowiązku wynikającego z art. 234 ust. 3 TWE miało charakter oczywisty. Oceny tej nie można podzielić. Obowiązek przedstawienia pytania 3 prejudycjalnego Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości nie jest uzależniony wyłącznie od stwierdzenia, że w sprawie występują dostateczne wątpliwości w zakresie wykładni prawa wspólnotowego. Art. 234 ust. 3 TWE ma zastosowanie wówczas, gdy orzeczenia sądu krajowego nie podlegają już zaskarżeniu według prawa wewnętrznego. Tymczasem postępowanie sądowe, w którym zdaniem skarżącego zachodzi potrzeba dokonania wykładni prawa wspólnotowego (przepisu rozporządzenia (WE) Nr 44/2001) toczy się przed sądem pierwszej instancji. Zarzucany przez skarżącego brak jurysdykcji krajowej, skutkujący nieważnością postępowania, może być jeszcze przedmiotem oceny, w przypadku wniesienia apelacji i skargi kasacyjnej od orzeczeń kończących postępowanie odpowiednio w pierwszej i drugiej instancji. Wobec braku podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 234 ust. 3 TWE zażalenie było pozbawione uzasadnionych podstaw i podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 i 39814 k.p.c. Z tych samych względów nieuzasadniony był, jako zgłoszony ewentualnie, wniosek o zwrócenie się z pytaniem prejudycjalnym do ETS. jz