III CZ 40/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-07-18

Skład orzekający: Jacek Gudowski, Dariusz Dończyk, Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona przegrywająca sprawę, w której obie strony były zwolnione od kosztów sądowych, jest zobowiązana do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla strony wygrywającej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana do zwrotu niezbędnych kosztów procesu przeciwnikowi, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Okoliczność, że obie strony były zwolnione od kosztów sądowych, nie ma wpływu na zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od strony przegrywającej. Skarb Państwa ponosiłby koszty zastępstwa procesowego tylko w przypadku, gdyby strona wygrywająca przegrała sprawę.
Stan faktyczny
Pozwani wnieśli zażalenie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił ich apelację. Pozwani zarzucili naruszenie przepisów k.p.c. i rozporządzenia w sprawie opłat adwokackich, wskazując, że obie strony były zwolnione od kosztów sądowych, a powodowie mieli pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 40/12 POSTANOWIENIE Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa małoletnich M. K. i P. K. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego matkę R. W. przeciwko K. K. i G. K. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lipca 2012 r., zażalenia pozwanych na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 lutego 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Sąd Okręgowy w K. w punkcie pierwszym wyroku z dnia 16 lutego 2012 r. oddalił apelację pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w W., a w punkcie drugim zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powodów kwotę 1 347 zł tytułem kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym. Pozwani wnieśli zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach zamieszczone w punkcie drugim wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie art. 98 § 2, art. 321 i art. 100 k.p.c. oraz § 13 ust. 1 pkt 1 w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Podkreślili, że zarówno powodowie, jak i pozwani byli zwolnieni od kosztów sądowych, a dla powodów wyznaczono pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie niezbędne koszty procesu, do których zalicza się – w wypadku strony reprezentowanej przez adwokata – wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 98 § 3 k.p.c.). Do zasądzenia od pozwanych na rzecz powodów kosztów procesu nie ma istotnego znaczenia okoliczność, że obie strony były zwolnione od kosztów sądowych. Zasądzone przez Sąd Okręgowy w K. koszty procesu obejmują bowiem koszty zastępstwa procesowego. Bez znaczenia jest tu fakt, że powodowie byli zastępowani przez pełnomocnika z urzędu. Koszty takiego zastępstwa na zasadach ogólnych ponosi strona przegrywająca, czyli pozwani. Skarb Państwa byłby nimi obciążony wtedy, gdyby to powodowie przegrali sprawę. Należy dodać, że podniesione w zażaleniu zarzuty naruszenia art. 98 § 2, art. 321 i art. 100 k.p.c. są bezprzedmiotowe, gdyż przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98 § 2art. 321art. 100 KPCart. 98 § 1 KPCart. 98 § 3 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 13 ust. 1§ 2 ust. 3§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy