III CZ 43/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-10-22
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Józef Frąckowiak, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, mimo że strona wnioskowała o zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty było prawidłowe. Sąd wskazał, że odmowa zwolnienia od kosztów sądowych nie narusza art. 100 ustawy o kosztach sądowych, a zarzuty dotyczące tej odmowy powinny być kierowane do postanowienia odmawiającego zwolnienia, a nie do postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania wniosła skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Okręgowy z powodu nieuiszczenia opłaty od niej. Wcześniej Sąd Okręgowy oddalił wniosek uczestniczki o zwolnienie od kosztów sądowych. Uczestniczka złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o kosztach sądowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 43/10 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku S. M. przy uczestnictwie M. Ł., J. M., Przedsiębiorstwa Wielobranżowego „L.(...)” C. L. P. sp.j. M. S., Z. M., I. P.j, K. H. i J. D. o zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2010 r., zażalenia uczestniczki M. Ł. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt II Ca (…) [WSC (…)], oddala zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki postępowania M. Ł., gdyż pomimo wezwania do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej opłata taka nie została uiszczona w wyznaczonym terminie. W zażaleniu na to postanowienie uczestniczka zarzuca naruszenie art. 100 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.). Ponadto skarżąca, na podstawie art. 380
2 k.p.c., wniosła o rozpoznanie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 24 listopada 2009 r. w którym Sąd ten oddalił wniosek o zwolnienie M. Ł. od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut naruszenia art. 100 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych może być rozpatrywany w odniesieniu do postanowienia z dnia 24 listopada 2009 r., a nie jak wywodzi skarżąca w odniesieniu do postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skoro sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, to zgodnie z art. 112 ust. 2 powołanej ustawy miał prawo wezwać uczestniczkę do opłacenia złożonej skargi kasacyjnej. Takie postępowanie sądu było więc zgodne z przepisami ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i w szczególności nie można postawić mu zarzutu naruszenia art. 100 ustawy. Przywołany przepis stwierdza tylko, że sąd może zwolnić stronę w całości lub części od kosztów sądowych. Taka jego redakcja wskazuje, że o zwolnieniu decyduje sąd. Z przepisu tego nie wynika obowiązek sądu zwolnienia uczestniczki z kosztów sądowych. Jeżeli można kwestionować odmowę udzielenia zwolnienia od kosztów sądowych, to nie na podstawie naruszenia art. 100 wspomnianej ustawy i na pewno nie w odniesieniu do postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej lecz w stosunku do postanowienia z dnia 24 listopada 2009 r. Już z tych względów zarzuty podniesione w zażaleniu na zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając postanowienie z 24 listopada 2009 r. z punktu widzenia jego niezgodności z przepisami ustawy o kosztach sądowych, z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżącej chodzi prawdopodobnie o to, iż jest ono niezgodne art. 102 tej ustawy. Po to jednak wprowadzono przymus występowania przed Sądem Najwyższym z udziałem profesjonalnego pełnomocnika, aby to on formułował zarzuty, a nie sąd miał je dedukować z uzasadnienia zażalenia. Odmowa zwolnienia uczestniczki od kosztów sądowych nie budzi jednak także zastrzeżeń, świetle art. 102 i 109 ust 2 tej ustawy. Warto bowiem podkreślić, że uczestniczka sama z własnych środków opłaciła pełnomocnika oraz uiściła opłatę od zażalenia. Co więcej uczestniczka twierdzi, że ma interes prawny w tym aby uznać za właściciela nieruchomości wnioskodawcę, gdyż łączy ją z nim korzystna umowa najmu. Jej zeznania jako świadka brał już jednak pod uwagę sąd I instancji, a jako uczestniczki postępowania sąd II instancji. Jeżeli wiec z całokształtu materiału dowodowego, w tym wyjaśnień uczestniczki nie wynika, aby zdaniem orzekających sądów wnioskodawca nabył własność nieruchomości przez zasiedzenie, to skarga kasacyjna jest środkiem, który przysługuje wnioskodawcy.
3 Uczestniczka i wnioskodawca są reprezentowani przez tego samego pełnomocnika, który składając skargę kasacyjną w imieniu wnioskodawcy może zwalczać orzeczenie, które także pośrednio godzi, zdaniem uczestniczki, w jej interesy. Mając na uwadze powyższe względy Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji
Powiązane orzeczenia
- V CZ 54/18 2018-08-09Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, pomimo złożenia przez stronę ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych?
- IV CZ 144/12 2013-01-18Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieopłacenia jej w terminie, mimo wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, który został oddalony?
- V CZ 27/14 2014-04-16Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, mimo że strona była wcześniej zwolniona od kosztów sądowych?
- II PZ 31/09 2010-01-07Czy sąd drugiej instancji prawidłowo oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, mimo wniosku o zwolnienie od kosztów?
- II CZ 112/13 2014-02-14Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu braku należytego opłacenia, mimo złożenia przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych?
Powołane przepisy
art. 100 ust. 1art. 380art. 100art. 112 ust. 2art. 102art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy