III CZ 51/06

Sygn. akt III CZ 51/06 POSTANOWIENIE Dnia 16 października 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku B.K. przy uczestnictwie M.K. o zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 października 2006 r., zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego w N. z dnia 21 października 2005 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w N. postanowieniem z dnia 21 października 2005 r. odrzucił zażalenie uczestnika postępowania M.K. na postanowienie tego Sądu z dnia 21 września 2005 r., którym oddalił jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a także odrzucił skargę kasacyjną tego uczestnika postępowania uznając, że nie uiścił on w zakreślonym mu terminie należnego wpisu od skargi kasacyjnej. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej uczestnik postępowania zarzucił naruszenie art. 3981 § 1 k.p.c. oraz art. 113 § 1 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu został zawarty wniosek o rozpoznanie zasadności postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 21 września 2005 r. dotyczącego wniosku uczestnika postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych, który został oddalony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy w N. przyjął zasadnie, że na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie przysługuje zażalenie. Odrzucenie zażalenia na postanowienie z dnia 21 września 2005 r. było zatem uzasadnione. Sąd Okręgowy trafnie podkreślił również, że kontrola instancyjna zasadności orzeczenia, którym Sąd ten oddalił wniosek uczestnika postępowania o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, byłaby możliwa jedynie w przypadku złożenia stosownego wniosku w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które było podyktowane brakiem uiszczenia stosownej opłaty od skargi kasacyjnej, w terminie zakreślonym przez Sąd. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej uczestnik postępowania zawarł tego rodzaju wniosek, a zarzut naruszenia art. 113 § 1 k.p.c. uzasadnił poprzez twierdzenie, że oddalenie wniosku o zwolnienie wniosku było przedwczesne. W jego ocenie Sąd zaniechał wezwania pełnomocnika skarżącego do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach, o którym mowa w art. 113 § 1 k.p.c., zaś oceny stanu majątkowego uczestnika postępowania dokonał w sposób uproszczony i błędnie ustalił jego możliwości finansowe. 3 Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 113 § 1 k.p.c. zawartego w zażaleniu rozpoznawanym przez Sąd Najwyższy, należy podkreślić, że oddalenie wniosku uczestnika postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych nie nastąpiło z tej przyczyny, że Sąd rozpoznający ten wniosek uznał, iż z powodu braku oświadczenia majątkowego nie zostały wykazane okoliczności uzasadniające udzielenie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy wydając postanowienie, którym wniosek ten oddalił przyjął, że uczestnik postępowania domagając się ponownie zwolnienia od kosztów sądowych, w związku z wniesioną skargą kasacyjną, nie powołał się na żadne nowe okoliczności faktyczne, które przemawiałyby za uwzględnieniem jego wniosku. W skardze kasacyjnej złożonej w dniu 19 września 2005 r. skarżący istotnie nie twierdził, że jego sytuacja majątkowa uległa zmianie od dnia 30 czerwca 2005 r., kiedy to Sąd Okręgowy w N. przesłuchał uczestnika postępowania na rozprawie, także na okoliczność jego sytuacji majątkowej i oddalił jego wniosek o zwolnienie od opłat sądowych. Rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zawarty w skardze kasacyjnej Sąd drugiej instancji wziął pod uwagę zeznania uczestnika postępowania, w których określił on swoją sytuację majątkową. Należy podzielić stanowisko tego Sądu, że tej sytuacji zbędne było żądanie złożenia przez uczestnika postępowania dodatkowo oświadczenia majątkowego, skoro nie twierdził on, że jego sytuacja majątkowa opisana we własnych zeznaniach uległa zmianie w przeciągu niespełna 3 miesięcy, a art. 113 § 1 k.p.c. nie ograniczał Sądu do możliwości oceny wyłącznie oświadczenia majątkowego, jako podstawy ustaleń co do możliwości finansowych wnioskodawcy. Dokonana przez Sąd Okręgowy ocena zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, oparta na ustaleniach faktycznych dotyczących stanu majątkowego uczestnika postępowania poczynionych na podstawie jego zeznań, nie uzasadnia uznania jej za wadliwą na gruncie art. 113 § 1 k.p.c. Wobec zaś braku podstaw do zakwestionowania postanowienia z dnia 21 września 2005 r. należało uznać za zasadną także ocenę Sądu Okręgowego, że skarżący po prawomocnym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie uiścił w zakreślonym mu terminie wpisu od skargi kasacyjnej, co uzasadniało jej odrzucenie. 4 Z przyczyn wyżej wskazanych zażalenie było pozbawione uzasadnionych podstaw i podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 i 3941 3 k.p.c.