III CZ 52/56
PostanowienieIzba Cywilna1956-03-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy postępowanie karne nie wykaże wpływu na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej, a pozwany nie jest objęty postępowaniem karnym, zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania cywilnego na podstawie art. 191 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznając, że brak było podstaw do jego zawieszenia na mocy art. 191 pkt 4 k.p.c. Ustalenie w drodze postępowania karnego czynu pozwanej nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej, a postępowanie karne nie toczyło się przeciwko drugiemu pozwanemu. Sąd Najwyższy oddalił również zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu powództwa, wskazując, że wierzytelność powódki ze stosunku pracy dotyczy majątku osobistego pozwanego, nieobjętego wspólnością ustawową, co uniemożliwia żądanie zaspokojenia z majątku wspólnego.Stan faktyczny
Powódka dochodziła od pozwanych zapłaty kwoty 293.000 zł. Sąd Wojewódzki zawiesił postępowanie, uznając, że należy poczekać na rozstrzygnięcie postępowania karnego. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie, a także na postanowienie o odmowie zabezpieczenia powództwa na nieruchomości stanowiącej majątek wspólny pozwanych. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznając je za niezasadne. Oddalił natomiast zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu, wskazując na majątkowy charakter roszczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania i oddalił zażalenie w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Krakowie przeciwko1)Marii W.2)Bolesławowi Cz. o 293.000 zł, po rozpoznaniu zażalenia powódki na postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 9 grudnia 1955 r. zaskarżone postanowienie z dnia 9 grudnia 1955 r., którym Sąd zawiesił postępowanie w sprawie, uchylił i oddalił zażalenie w pozostałej części.Uzasadnienie faktyczneZażalenie powódki na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 9 grudnia 1955 r., którym Sąd zawiesił postępowanie jest zasadne. Z akt sprawy wynika, że pozwana Maria W. przyznała się do przywłaszczenia kwoty ponad dwieście tysięcy złotych, przeciwko zaś pozwanemu Bolesławowi Cz. postępowanie karne nie toczy się. W tych warunkach brak było podstaw do zawieszenia postępowania z mocy art. 191 pkt 4 k.p.c., ustalenie bowiem w drodze karnej czynu pozwanej nie wywrze wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Z tych względów należało zaskarżone postanowienie uchylić z mocy art. 394 § 3 i art. 384 k.p.c.Natomiast nieuzasadnione jest zażalenie powódki na postanowienie tegoż Sądu z tej samej daty w przedmiocie zabezpieczenia powództwa.Strona powodowa domagała się zabezpieczenia swego roszczenia na nieruchomości, która według jej twierdzeń stanowi majątek wspólny pozwanego Bolesława Cz. i jego żony. Sąd oddalił wniosek ze względu na to, że w księdze wieczystej jako właściciel tej nieruchomości wpisana jest tylko żona pozwanego. Strona powodowa nie twierdzi, by pozwany Bolesław Cz. w jakimkolwiek stopniu współdziałał z pozwaną Marią W., a jedynie zarzuca mu brak nadzoru nad Marią W., czyli nienależyte wykonywanie obowiązków wynikających z umowy o pracę. Odpowiedzialność jego jest więc odpowiedzialnością opartą o przepis art. 239 k.z.Zarobki małżonka nie stanowią dorobku w rozumieniu art. 21 § 1 k.r., nie są zatem majątkiem objętym wspólnością ustawową. Nawet ci, którzy tego poglądu nie podzielają, uznają, że prawo do wynagrodzenia za pracę nie wchodzi do wspólności majątkowej. Skoro prawo do wynagrodzenia jest majątkiem osobistym, tym więcej stosunek pracy małżonka należy traktować jako prawo osobiste, jako majątek nie objęty wspólnością ustawową. Z powyższego wynika, że wszelkie wierzytelności pracodawcy małżonka, wynikające ze stosunku pracy są wierzytelnościami dotyczącymi majątku tego małżonka nie objętego wspólnością ustawową.Konsekwencją tego jest możność żądania wierzyciela zaspokojenia tej wierzytelności tylko z osobistego majątku dłużnika oraz z jego uposażenia i innych dochodów osiąganych osobiście przez dłużnika (art. 23 § 2 k.r.), a niemożność żądania zaspokojenia z majątku wspólnego.Skoro wierzytelność powódki jest roszczeniem ze stosunku pracy, dotyczy majątku pozwanego Bolesława Cz. nie objętego wspólnością ustawową, powódka nie może żądać zaspokojenia jej z majątku objętego wspólnością ustawową, a tym samym nie może żądać zabezpieczenia roszczenia na tym majątku. Z tych względów zaskarżone postanowienie choć błędnie uzasadnione w swym ostatecznym wyniku odpowiada prawu i dlatego zażalenie z mocy art. 394 § 3 i art. 383 k.p.c. ulega oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 105/83 1983-09-13Czy sąd cywilny powinien zawiesić postępowanie w sprawie o należność pieniężną, oczekując na wynik postępowania karnego, jeśli sprawa ma charakter rachunkowy i postępowanie karne trwa nadmiernie długo?
- IV PZ 34/83 1983-08-30Czy sąd cywilny może zawiesić postępowanie w sprawie o odszkodowanie za niedobór z powodu toczącego się postępowania karnego, jeśli nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego?
- IV CR 278/86 1986-11-19Czy powódka, była żona podejrzanego, może żądać wyłączenia spod zabezpieczenia połowy wartości ruchomości, które stanowiły majątek dorobkowy małżonków, po ustaniu wspólności majątkowej i w toku postępowania karnego przec…
- I PK 65/16 2016-11-25Czy prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne na podstawie art. 27 § 1 k.k. wiąże sąd cywilny w zakresie ustaleń dotyczących popełnienia przestępstwa?
- IV KK 336/18 2019-07-25Czy orzeczenie sądu karnego o obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem jest dopuszczalne, jeśli wcześniej wydano prawomocne orzeczenie cywilne dotyczące tego samego roszczenia, a następnie nadano mu klauzul…
Powołane przepisy
art. 191 pkt 4 KPCart. 394 § 3art. 384 KPCart. 239art. 21 § 1art. 23 § 2art. 383 KPC§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.