III CZ 54/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-10-26
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Jan Górowski, Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pięcioletni termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania, określony w art. 408 k.p.c., może być liczony od daty uprawomocnienia się orzeczenia, jeśli strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana w czasie trwania postępowania, którego dotyczy wznowienie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pięcioletni termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania, określony w art. 408 k.p.c., może być liczony od daty uprawomocnienia się orzeczenia tylko w sytuacji, gdy strona nie była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana w czasie trwania postępowania, którego dotyczy wznowienie. Pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji musi nastąpić na skutek naruszenia przepisów prawa w trakcie postępowania, a nie po jego zakończeniu.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowań w dwóch sprawach o zasiedzenie służebności, powołując się na upływ pięcioletniego terminu od uprawomocnienia się orzeczeń. Sąd Okręgowy uznał, że nie zachodziły okoliczności pozbawienia wnioskodawcy możności działania lub braku należytej reprezentacji w czasie trwania postępowań. Wnioskodawca złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 54/11 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) w sprawie ze skargi R. W. o wznowienie postępowań w sprawach: 1. z wniosku R. W. przy uczestnictwie H. D., A. D., B. M., D. Z., E. L., H. G. o zasiedzenie służebności zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 11 stycznia 2005 r., oraz 2. ze skargi R. W. o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku R. W. przy uczestnictwie H. D., A. D., B. M., D. Z., E. L., H. G. o zasiedzenie służebności zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 13 kwietnia 2005 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2011 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 8 czerwca 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę R. W. o wznowienie postępowań, w sprawach: 1) z wniosku R. W. przy uczestnictwie H. D., A. D., B. M., D. Z., E. L. i H. G. o zasiedzenie służebności, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 11 stycznia 2005 r., sygn. akt I Ca 742/04 oraz 2) ze skargi R. W. przy uczestnictwie tych samych osób o zasiedzenie służebności, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 13 kwietnia 2005 r., sygn. akt III Ca 270/05. Podstawę prawną odrzucenia skargi stanowił art. 408 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., ze względu na upływ pięciu lat od uprawomocnienia się wskazanych orzeczeń, przy czym, zdaniem Sądu nie zachodził przypadek pozbawienia wnioskodawcy możności działania lub braku należytej reprezentacji. Według Sądu Okręgowego art. 408 k.p.c. należy interpretować w związku z treścią art. 401 k.p.c., który określa przyczyny nieważności postępowania, dające podstawy do złożenia skargi o wznowienie postępowania, co sprawia, że pozbawienie strony możności działania w sprawie, której dotyczy wznowienie może mieć miejsce tylko w czasie trwania tej sprawy, a nie po jej zakończeniu. Na poparcie swojego stanowiska Sąd powołał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 1968 r., CZP 59/68, OSNC 1969, nr 7-8, poz. 124. W zażaleniu wnioskodawca zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 408 k.p.c. poprzez niezastosowanie drugiej części tego przepisu oraz art. 401 pkt 1 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania postanowieniem Sądu Okręgowego nastąpiło na podstawie art. 408 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., ze względu na upływ pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczeń w sprawach, których dotyczy wznowienie. Zgodnie z art. 408 k.p.c. w takim przypadku wznowienie jest dopuszczalne tylko w razie wystąpienia przynajmniej jednej z dwóch okoliczności:
3 albo strona była pozbawiona możności działania, albo nie była należycie reprezentowana. Sąd Okręgowy trafnie uznał, że żadna z powołanych okoliczności nie zachodzi w niniejszej sprawie. Nie można twierdzić, jak czyni to skarżący, że był pozbawiony możności działania w rozumieniu art. 408 k.p.c., gdyż na gruncie tego przepisu chodzi o pozbawienie takiej możności w sprawie, której dotyczy wznowienie i do braku której doszło na skutek naruszenia przepisów prawa. W tej kwestii było zasadne odwołanie się Sądu Okręgowego do art. 401 pkt 2 k.p.c. Dysponowanie przez skarżącego w latach 2005 - 2010 wpisem służebności w księgach wieczystych nie stanowiło o pozbawieniu uczestnika możności działania w czasie prowadzenia postępowań, zakończonych prawomocnymi postanowieniami ze stycznia i kwietnia 2005 r. Okoliczności wskazane w zażaleniu, mimo poczynionych prób nie wypełniają wskazanych podstaw, na których opiera żądanie skarżący. Dlatego uznać należy, że Sąd Okręgowy zasadnie na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. odrzucił skargę wnioskodawcy o wznowienie postępowań. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. oddalił zażalenie.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 131/12 2012-12-13Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona po upływie pięcioletniego terminu od uprawomocnienia się wyroku, może być uwzględniona, jeśli strona powołuje się na pozbawienie możliwości działania lub nienależytą reprez…
- III PZ 4/14 2014-05-15Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku, może zostać uwzględniona, jeśli strona nie powołuje się na pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezenta…
- II CZ 98/14 2015-02-13Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona po upływie pięcioletniego terminu określonego w art. 408 k.p.c., może być dopuszczalna, jeśli strona twierdzi, że została pozbawiona możności działania na skutek nieustanow…
- I UZ 7/15 2015-08-05Czy pięcioletni termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, określony w art. 408 k.p.c., ma zastosowanie również do skargi o wznowienie postępowania opartej na podstawie z art. 4011 k.p.c., wynikającej z wejśc…
- IV CZ 143/12 2012-12-20Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta wyłącznie na podstawie wykrycia nowych okoliczności i środków dowodowych, wniesiona po upływie pięcioletniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia, może zostać uwzględnio…
Powołane przepisy
art. 408art. 13 § 2 KPCart. 408 KPCart. 401 KPCart. 401 pkt 1 KPCart. 401 pkt 2 KPCart. 410 § 1 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy