III CZ 78/24
PostanowienieIzba Cywilna2024-06-11
Skład orzekający: Władysław Pawlak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nieuiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, po bezskutecznym upływie terminu do jej uzupełnienia, sąd drugiej instancji może odrzucić skargę kasacyjną bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia braku fiskalnego, jeśli strona nie zaskarżyła postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że w sytuacji, gdy strona zastępowana przez adwokata wniosła skargę kasacyjną, a jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony w całości lub w części, sąd drugiej instancji, po bezskutecznym upływie terminu do uiszczenia opłaty sądowej, odrzuca skargę kasacyjną na podstawie art. 398[6] § 2 k.p.c. Nie jest wymagane wcześniejsze wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego, jeśli strona nie zaskarżyła postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów.Stan faktyczny
Pozwani wnieśli skargę kasacyjną, a następnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Apelacyjny zwolnił ich od części kosztów, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Pozwani nie zaskarżyli tego postanowienia. Po bezskutecznym upływie terminu do uiszczenia pozostałej opłaty sądowej, Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną. Pozwani wnieśli zażalenie, zarzucając błędne odrzucenie skargi bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia braków.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych i zasądził od nich koszty postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 78/24 POSTANOWIENIE 11 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 czerwca 2024 r. w Warszawie zażalenia M. K. i E. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 20 grudnia 2023 r., I WSC 177/23 (I AGa 244/22), w sprawie z powództwa […]. Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. przeciwko M. K., E. K. i Syndykowi masy upadłości K. K. o zapłatę, 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od pozwanych M. K., E. K. kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanym niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. (E.C.) UZASADNIENIE
III CZ 78/24 2 Postanowieniem z dnia 18 października 2023 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi zwolnił pozwanych M. K. i E. K. od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym ponad kwotę 3000 zł, zaś w pozostałym zakresie wniosek pozwanych o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym oddalił (k. 468). Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi pozwanych w dniu 2 listopada 2023 r. (k. 470), ale nie zostało ono zaskarżone (por. art. 394¹ § 1¹ pkt 1 k.p.c.) ani też nie została uiszczona opłata sądowa od skargi kasacyjnej w tej części, w jakiej nie zostali pozwani zwolnieni od jej poniesienia. W związku z brakiem pokrycia opłaty sądowej w kwocie 3000 zł w terminie określonym w art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1144; dalej: „u.k.s.c.”) Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z 20 grudnia 2023 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanych na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu pozwani domagają się uchylenia postanowienia z 20 grudnia 2023 r. Zarzucili błędne ustalenie, iż nie uzupełnili oni braki formalne skargi kasacyjnej w wyznaczonym terminie, które w rezultacie doprowadziło do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W ocenie pozwanych przed odrzuceniem ich skargi kasacyjnej powinni być wezwani do uzupełnienia braku fiskalnego. W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o jego oddalenie z zasądzeniem kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie zostało już wyjaśnione, że w razie wniesienia przez stronę zastępowaną przez adwokata skargi kasacyjnej, od której - stosownie do wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia - pobiera się opłatę stałą lub stosunkową, sąd drugiej instancji, po doręczeniu postanowienia oddalającego w całości lub w części wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych oraz bezskutecznym upływie terminu przewidzianego w art. 112 ust. 3 u.k.s.c., odrzuca skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2016 r. - zasada prawna - III CZP 82/17, OSNC 2017, nr 7-8, poz. 75, postanowienia Sądu Najwyższego
III CZ 78/24 3 z dnia 8 listopada 2019 r., V CZ 75/19 oraz z dnia 6 lutego 2020 r., IV CZ 76/19). Nadmienić należy, że pozwani nie zaskarżyli postanowienia odmawiającego im zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. art. 39814 k.p.c., a o kosztach postępowania zażaleniowego na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., w zakresie zaś odsetek, opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2324). Zasądzone koszty obejmują wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone według stawki minimalnej (§ 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) (E.C.) [ał]
Powiązane orzeczenia
- V CZ 13/20 2020-06-30Czy postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej jest zasadne, jeśli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie został w całości prawomocnie rozpoznany?
- II CZ 12/12 2012-05-24Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną powoda z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, mimo złożenia przez pełnomocnika kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w trakcie biegu terminu do…
- III CZ 340/22 2022-11-08Czy odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu uiszczenia opłaty sądowej po terminie, mimo wcześniejszego zwolnienia od kosztów sądowych, jest zasadne, jeśli sąd drugiej instancji nie wykazał zmiany sytuacji majątkowej strony…
- I CZ 99/19 2019-12-05Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu jej nieopłacenia, jeśli strona była wcześniej zwolniona od kosztów sądowych, a sąd nie ocenił zmiany jej sytuacji majątkowej?
- V CZ 23/19 2019-05-17Czy zwolnienie od kosztów sądowych uzyskane w postępowaniu rozpoznawczym obejmuje opłatę od skargi kasacyjnej wniesionej od prawomocnego orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 394art. 112 ust. 3art. 3986 § 2 KPCart. 39814 KPCart. 98 § 1art. 99 KPCart. 108 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 398art. 98 § 11 KPCart. 19 ust. 1art. 31
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy