III CZ 9/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-06-02
Skład orzekający: Marian Kocon, Stanisław Dąbrowski, Jan Futro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, ogłoszony po wydaniu prawomocnego orzeczenia sądu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją, ogłoszony po wydaniu prawomocnego orzeczenia sądowego, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji. Przepis ten ma zastosowanie do orzeczeń wydanych na podstawie aktu normatywnego, który został uznany za niezgodny z prawem wyższego rzędu, a nie do orzeczeń, które uprawomocniły się po ogłoszeniu wyroku Trybunału.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła skargę o wznowienie postępowania, kwestionując prawomocne orzeczenie sądu. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę, uznając, że nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Spółdzielnia wniosła zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niezgodności z Konstytucją przepisu ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 9/10 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Stanisław Dąbrowski SSA Jan Futro w sprawie z powództwa E. W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „C.(...)” w K. o uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 czerwca 2010 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 października 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej C.(...) w K. o wznowienie postępowania. Sąd wskazał, że skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia. W zażaleniu skarżąca wniosła o uchylenie tego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2009 r., ogłoszonym dnia 27 lipca 2009 r., orzekł, że art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 873 oraz z 2008 r. Nr 235, poz. 1617) jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
2 Zgodnie z art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma moc obowiązującą z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Skutek określony w taki sposób nie może być inaczej rozumiany niż prospektywnie, jednak w odniesieniu do stanów ukształtowanych prawomocnym orzeczeniem sądu lub rozstrzygnięciem innego organu zasada działania na przyszłość doznaje wyłomu w art. 190 ust. 4 Konstytucji stanowiącego, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Powoływany przepis nie pozwala uznać, że wyrok Trybunału stwierdzający niezgodność aktu normatywnego z aktem wyższego rzędu mógłby mieć zastosowanie do orzeczenia, które uprawomocniło się po ogłoszeniu wyroku Trybunału, byłby to bowiem przypadek niezgodności z prawem już ukształtowanym i promulgowanym. Wskazuje na to również sposób liczenia biegu terminu (art. 407 § 2 k.p.c.). Takie zdarzenie, jak niezgodność z prawem (ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego) orzeczenia sądu albo rozstrzygnięcia innego organu podlegają kontroli instancyjnej lub nadzwyczajnej, a nie wznowieniu na podstawie określonej w art. 190 ust. 4 Konstytucji oraz - w postępowaniu cywilnym - art. 4011 k.p.c. Rację przeto miał Sąd, Apelacyjny, że skoro wyrok Sądu drugiej instancji wydany został w dniu 8 września 2009 r., a więc po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, brak jest podstaw do wznowienia postępowania. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- II PO 2/08 2008-10-21Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu art. 4241 § 1 k.p.c. stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego, w którym prawomocne postanowienie zostało wydane na podstawi…
- I CZ 19/14 2014-04-11Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu prawa z Konstytucją, który nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, lecz wskazuje na tzw. pominięcie ustawodawcze, stanowi podstawę do wznowi…
- I UZ 47/17 2017-12-19Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisu rozporządzenia, którego utrata mocy obowiązującej została odroczona na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji, może stanowić podstawę do wznowi…
- IV CO 27/07 2007-12-06Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu zwalniającego Sąd kasacyjny od sporządzania pisemnego uzasadnienia stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie, w której Sąd…
- III PZP 2/09 2009-12-17Czy orzeczenie interpretacyjne Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzające niezgodność określonej wykładni aktu normatywnego z Konstytucją, które nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, stanowi podstawę do wznowien…
Powołane przepisy
art. 10 ust. 1art. 2art. 58 ust. 1art. 31 ust. 3art. 190 ust. 1art. 190 ust. 4art. 407 § 2 KPCart. 4011 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy