III CZ 9/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-03-08

Skład orzekający: Kazimierz Zawada, Mirosław Bączyk, Dariusz Dończyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, który nie był obecny na rozprawie apelacyjnej, a mimo to sama wniosła pismo procesowe, może domagać się zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego od strony przeciwnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że strona reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, który nie był obecny na rozprawie apelacyjnej, może domagać się zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, jeśli pełnomocnictwo nie zostało wypowiedziane i nadal jest ważne. Fakt osobistego wniesienia pisma procesowego przez stronę nie pozbawia jej prawa do żądania zwrotu kosztów od strony przeciwnej, gdyż zgodnie z art. 86 k.p.c. strona może działać osobiście lub przez pełnomocnika.
Stan faktyczny
Powódka uzyskała wyrok rozwodowy i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Pozwany złożył zażalenie na postanowienie o kosztach, zarzucając, że powódka nie była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika w postępowaniu apelacyjnym, mimo że Sąd Apelacyjny zasądził od niego koszty na rzecz powódki. Pozwany argumentował, że pełnomocnictwo powódki do radcy prawnego utraciło moc, ponieważ powódka osobiście wniosła odpowiedź na apelację, a jej pełnomocnik nie był obecny na rozprawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego. Rozstrzygnął również o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 9/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa Jadwigi K. przeciwko Rafałowi K. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 marca 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 2 września 2011 r., oddala zażalenie i przyznaje adwokatowi Maciejowi H. od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł, podwyższoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 2 września 2011 r. w pkt 1 oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 19 kwietnia 2011 r., rozwiązującego przez rozwód małżeństwo pozwanego z powódką, a w pkt 2 zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 270 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego podał art. 98 § 1 k.p.c. oraz § 6a ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Pozwany zaskarżył postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego. W zażaleniu na to postanowienie zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 98 § 1 i 3 w związku z § 6a ust. 1 pkt 1 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu przez zasądzenie na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, mimo iż powódka nie była w tym postępowaniu reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. W sprawie odpowiedź na apelację została podpisana przez powódkę, a będący radcą prawnym pełnomocnik ustanowiony przez powódkę w postępowaniu przed Sądem Okręgowym nie był obecny na rozprawie apelacyjnej. Okoliczności te przemawiają, zdaniem skarżącego, za utratą doniosłości prawnej w postępowaniu apelacyjnym pełnomocnictwa udzielonego uprzednio przez powódkę radcy prawnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Pełnomocnictwo procesowe udzielone radcy prawnemu przez powódkę nie ograniczało się do zastępstwa procesowego przed Sądem Okręgowym. W aktach sprawy brak też zawiadomienia o wypowiedzeniu tego pełnomocnictwa przez powódkę. Za prawidłowy zatem należy uznać wniosek leżący u podstaw zaskarżonego postanowienia, że powódka była reprezentowana przez radcę 3 prawnego również w postępowaniu apelacyjnym. Jego przyjęciu nie stoi na przeszkodzie osobiste wniesienie odpowiedzi na apelację przez powódkę, ani to, że ustanowiony przez nią radca prawny nie był obecny na rozprawie apelacyjnej, zgodnie bowiem z art. 86 k.p.c., strona może działać przed sądem zarówno osobiście, jak i przez pełnomocnika. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie, a kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym rozstrzygnął zgodnie z § 19 pkt 1 i § 20 w związku z § 13 ust. 2 pkt 2, § 6 pkt 1 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98 § 1 KPCart. 98 § 1art. 86 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 6§ 12 ust. 1§ 3§ 19 pkt 1§ 20§ 13 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy