III CZP 113/91
UchwałaIzba Cywilna1991-11-15
Skład orzekający: Marek Sychowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 357¹ k.c. ma zastosowanie do umów najmu zawartych przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 1990 r., jeżeli nadzwyczajna zmiana stosunków nastąpiła po tym dniu?Ratio decidendi
Do zobowiązań powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. stosuje się przepisy tej ustawy, jeżeli chodzi o skutki prawne zdarzeń, które nastąpiły po dniu wejścia aktu w życie. W szczególności, do tych zobowiązań stosuje się przepisy nowego aktu prawnego, m.in. o skutkach niemożliwości świadczenia, o wygaśnięciu i zmianie zobowiązań, jeżeli zdarzenie, z których skutki te wynikły, nastąpiło po dniu wejścia w życie nowego aktu prawnego. W związku z tym, po zmianie kodeksu cywilnego dokonanej ustawą z dnia 28 lipca 1990 r., można na podstawie art. 357¹ k.c. żądać rozwiązania umowy najmu zawartej przed dniem wejścia w życie tej ustawy, jeżeli nadzwyczajna zmiana stosunków nastąpiła po tym dniu.Stan faktyczny
Uchwała dotyczy ustalenia obowiązywania w czasie art. 357¹ k.c. Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. wprowadziła ten przepis do kodeksu cywilnego, jednak nie zawierała przepisów intertemporalnych. W związku z tym, Sąd Najwyższy rozważał zastosowanie ogólnych zasad prawa międzyczasowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów podjął uchwałę rozstrzygającą kwestię zastosowania art. 357¹ k.c. do umów zawartych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Marek Sychowicz.Sędziowie SN: Barbara Myszka, Zdzisław Świeboda.Uzasadnienie faktyczneUstalenie obowiązywania w czasie art. 3571 k.c. jest rzeczywiście utrudnione, gdyż ustawa z dnia 28 lipca 1990 r., którą przepis ten został wprowadzony do kodeksu cywilnego, nie zawiera odnoszących się do niego przepisów intertemporalnych, podczas gdy np. jest taki przepis - art. 12 ust. 2 - regulujący stosowanie w czasie art. 3581 § 3 k.c. W tej sytuacji celem rozstrzygnięcia kwestii obowiązywania w czasie art. 3571 k.c. należy odwołać się do ogólnie przyjętych zasad prawa międzyczasowego. Zasady takie w odniesieniu do zobowiązań można wyprowadzić z art. XLIX-L przepisów wprowadzających k.c. Przepisy te wprawdzie bezpośrednio dotyczą zastosowania w czasie przepisów kodeksu cywilnego, ale wyrażają ogólne - obowiązujące w aktualnym stanie prawa, który w zakresie zobowiązań kształtują przede wszystkim przepisy kodeksu cywilnego - zasady prawa międzyczasowego. Wynika z nich - mutatis mutandis - że do zobowiązań, które powstały przed dniem wejścia w życie nowego aktu prawnego stosuje się przepisy tego aktu, jeżeli chodzi o skutki prawne zdarzeń, które nastąpiły po dniu wejścia aktu w życie, a które nie są związane z istotą stosunku prawnego; w szczególności stosuje się do tych zobowiązań przepisy nowego aktu prawnego, m.in. o skutkach niemożliwości świadczenia, o wygaśnięciu i zmianie zobowiązań, jeżeli zdarzenie, z których skutki te wynikły, nastąpiło po dniu wejścia w życie nowego aktu prawnego. Zastosowanie tych ogólnych zasad do umowy najmu zawartej przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. prowadzi do wniosku, że po zmianie kodeksu cywilnego, dokonanej tą ustawą, można na podstawie art. 3571 tego kodeksu żądać rozwiązania umowy najmu zawartej przed dniem wejścia w życie wymienionej ustawy, jeżeli nadzwyczajna zmiana stosunków nastąpiła po tym dniu. (...)
Powiązane orzeczenia
- III CZP 115/91 1991-11-15Czy umowa najmu zawarta przed dniem 1 października 1990 r. może zostać rozwiązana na podstawie art. 357¹ k.c. z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków, która nastąpiła po tej dacie?
- II CK 169/05 2005-10-28Czy umowa najmu zawarta na czas oznaczony, która zawierała postanowienie o możliwości jej wcześniejszego rozwiązania za wypowiedzeniem, mogła zostać skutecznie rozwiązana przez wypowiedzenie przed upływem oznaczonego ter…
- V CSK 557/13 2014-09-18Czy znowelizowany przepis art. 661 § 2 k.c. ma zastosowanie do umowy najmu zawartej pomiędzy przedsiębiorcami przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, jeśli stosunek prawny nadal istniał w dniu wejścia w życie tej us…
- III CK 43/05 2005-09-14Czy uchwalenie ustawy, której treść była znana stronom przed zawarciem umowy, może stanowić nadzwyczajną zmianę okoliczności uzasadniającą zmianę treści umowy na podstawie art. 3571 k.c.?
- III CZP 30/06 2006-06-07Czy do stosunku najmu lokalu mieszkalnego na czas oznaczony, powstałego przed wejściem w życie ustawy o ochronie praw lokatorów, ma zastosowanie art. 11 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, gdy umowa nie przewiduje przyczyn jej wypo…
Powołane przepisy
art. 3571 KCart. 12 ust. 2art. 3581 § 3 KCart. 3571§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.