III CZP 14/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Dmowski. Sędziowie SN: R. Czarnecki (sprawozdawca), Z. Marmaj.SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Janiny B. przeciwko Teodorowi B. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 16 grudnia 1980 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c."Czy prokurator może wnieść rewizję od wyroku rozwiązującego małżeństwo przez rozwód?"podjął następującą uchwałę:Prokurator może wnieść rewizję od wyroku rozwiązującego małżeństwo przez rozwód.Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy rozwiązał przez rozwód małżeństwo stron bez orzekania o winie, przy czym dokonał częściowego podziału majątku dorobkowego stron, w szczególności - przyznał powódce lokal mieszkalny uprzednio wykupiony przez strony na własność.Od powołanego wyroku prokurator wniósł rewizję opartą na zarzucie, że rozwiązanie małżeństwa stron stanowi fikcję mającą na celu zachowanie przez strony dwóch lokali mieszkalnych.W związku z wniesieniem rewizji przez prokuratora, Sądowi Wojewódzkiemu nasunęła się wątpliwość, która znalazła wyraz w przytoczonym na wstępie zagadnieniu prawnym.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Artykuł 7 k.p.c. głosi, że "prokurator może żądać wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli, interesu społecznego lub własności społecznej. W sprawach niemajątkowych z zakresu prawa rodzinnego prokurator może wytaczać powództwa tylko w wypadkach wskazanych w ustawie". Powołany przepis przewiduje więc dwie możliwości wzięcia udziału prokuratora w postępowaniu cywilnym: pierwszą - polegającą na żądaniu wszczęcia postępowania (na wytoczeniu powództwa) oraz drugą - na wzięciu udziału w toczącym się już postępowaniu.Jeżeli chodzi o pierwszą, to w sprawach niemajątkowych z zakresu prawa rodzinnego, prokurator może wytaczać powództwa tylko w wypadkach wskazanych w ustawie (art. 7 zd. 2 k.p.c., przy czym wytoczenia przez niego powództwa o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód ustawa nie przewiduje. W każdej innej sprawie prokurator może wytoczyć powództwo (art. 7 zd. 1 k.p.c.).Z kolei co się tyczy drugiej możliwości, to prokurator może wziąć udział, tzn. wstąpić, w każdym toczącym się już postępowaniu, w szczególności - może zaskarżyć każde orzeczenie sądowe, od którego przysługuje środek odwoławczy (art. 7 zd. 1 w zw. z art. 60 k.p.c.).Z powyższego wynika, że ograniczenie odnoszące się do spraw niemajątkowych z zakresu prawa rodzinnego dotyczy wyłącznie wytaczania przez prokuratora powództw w tych sprawach (art. 7 zd. 2 k.p.c.). Natomiast nie ma przepisu, który by ograniczał prokuratora we wstąpieniu przez niego do każdego toczącego się już postępowania, w tym - i w zaskarżeniu przez niego każdego wyroku sądowego, od którego przysługuje rewizja. Stąd prokurator może wnieść rewizję od wyroku także w takiej sprawie niemajątkowej z zakresu prawa rodzinnego, w której nie mógłby wytoczyć powództwa. Może zatem wnieść rewizję i od wyroku rozwiązującego małżeństwo przez rozwód.To, co powiedziano, uzasadni udzielenie odpowiedzi jak w uchwale.