III CZP 2/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz. Sędziowie: Z. Masłowski, E. Mielcarek (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej w P. przeciwko Bronisławowi T. i Janinie T. o zapłatę 1 847 zł, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym następującego zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 11 września 1974 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy termin przewidziany w przepisie art. 677 k.c. ma zastosowanie również wówczas, gdy mieszkanie zostało zajęte na zasadzie spółdzielczego prawa do lokalu?",udzielił następującej odpowiedzi:Termin przedawnienia przewidziany w art. 677 k.c. nie ma zastosowania do roszczeń spółdzielni budownictwa mieszkaniowego względem jej członka z tytułu zużycia urządzeń techniczno-sanitarnych zainstalowanych w jego mieszkaniu. Uzasadnienie faktycznePozwany, będąc członkiem powodowej Spółdzielni Mieszkaniowej, otrzymał w dniu 8.VII.1967 r. mieszkanie w P. przy ul. K. 1. W wyniku jego starań w marcu 1973 r. przydzielono mu większe mieszkanie przy ul. T. 5. W dniu 14.III.1973 r. komisyjnie stwierdzono stopień zużycia urządzeń znajdujących się w dawnym mieszkaniu pozwanego przy ul. K. 1. Według regulaminu z kwietnia 1969 r. członek powodowej Spółdzielni zwalniający lokal jest obowiązany pokryć - między innymi - koszt zużycia urządzeń techniczno-sanitarnych, zainstalowanych w ramach kosztów budowy lokalu".Zdaniem powodowej Spółdzielni, w wypadku pozwanego powyższy koszt wyraża się kwotą 1.847 zł. O tę kwotę powodowa Spółdzielnia wystąpiła z powództwem przeciwko pozwanemu.Pozwany między innymi zarzucił przedawnienie dochodzonego roszczenia.Sąd Powiatowy w Przemyślu wyrokiem z dnia 28.V.1974 r. oddalił powództwo, przyjąwszy, że nastąpiło przedawnienie roszczenia przewidziane w art. 677 k.c.Sąd Wojewódzki w Rzeszowie sformułował swoje wątpliwości jak we wstępie niniejszej uchwały.Wątpliwości te powstały, jak to wynika z ich sformułowania, z tej przyczyny, że art.677 k.c. dotyczy roszczeń wynajmującego i najemcy, czyli roszczeń powstałych w związku ze stosunkiem najmu, gdy tymczasem powódka i pozwany nie są związani takim stosunkiem prawnym; łączy ich spółdzielczy stosunek, a dochodzone roszczenie powstało w związku z korzystaniem przez pozwanego z mieszkania, do którego przysługiwało mu spółdzielcze prawo do lokalu, oraz w związku z uchwaleniem przez Radę powodowej Spółdzielni regulaminu, zawierającego w pkt II przepis, którego wycinek wyżej przytoczono. Obowiązywania tego regulaminu pozwany nie zakwestionował.Istnieje tendencja do analogicznego stosowania korzystnych dla najemcy przepisów wobec członków spółdzielni budownictwa mieszkaniowego, którym przysługują takie uprawnienia jak w spółdzielni mieszkaniowej (tzw. uprawnienia lokatorskie). Dotyczy to np. art. 690 k.c. (OSNCP 1972, z. 5, poz. 84). Przepis art. 677 k.c. przewiduje jednak także jednoroczny termin przedawnienia roszczeń najemcy przeciwko wynajmującemu, nie jest więc korzystny dla najemcy. Bardziej szczegółowe jednak rozważania dotyczące odpowiedniego stosowania art. 677 k.c. do stosunków między spółdzielnią budownictwa mieszkaniowego a jej członkiem, korzystającym ze spółdzielczego mieszkania, nie są potrzebne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.Przedmiotem bowiem rozpatrywanej sprawy nie są roszczenia "o naprawienie szkody z powodu uszkodzenia lub pogorszenia rzeczy", wymienione jako roszczenia wynajmującego w art. 677 k.c. Przepis ten pozostaje w ścisłym związku z art. 675 k.c., a w tym przepisie zastrzeżono, że najemca "nie ponosi odpowiedzialności za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego używania". Z tego wynika, że art. 677 k.c. ma w omawianej części na względzie tylko odszkodowawcze roszczenia z powodu uszkodzenia lub pogorszenia rzeczy najętej, będące następstwem nieprawidłowego jej używania, które to roszczenia najemca powinien zaspokoić na podstawie art. 471 k.c. czy nawet art. 415 k.c. Gdyby więc nawet strony łączył stosunek najmu, to wobec dochodzenia przez powodową Spółdzielnię roszczenia nie wymienionego w art. 677 k.c. przepis ten nie mógłby znaleźć zastosowania. Rozciągnięcie przepisu w drodze analogii na dochodzone roszczenie jest wyłączone wobec treści art. 675 § 1 zd. 2 k.c., którą wyżej przytoczono. Tym samym nie można go też zastosować do roszczeń spółdzielni budownictwa mieszkaniowego przeciwko jej członkowi z tytułu zużycia urządzeń techniczno-sanitarnych zainstalowanych w mieszkaniu członka.Powyższy wzgląd uzasadniał udzielenie odpowiedzi jak w sentencji uchwały.Można dodać, że w pkt II wspomnianego na wstępie regulaminu wyraźnie odróżniono koszt "usunięcia uszkodzeń lokalu powstałych z winy członka lub z winy jego domowników" od kosztu "zużycia urządzeń techniczno-sanitarnych". Z odróżnienia tego wynika, że zużycie to jest niezawinione, a obowiązek pokrycia jego kosztu nie jest obowiązkiem odszkodowawczym. Nie można więc zakwalifikować odpowiadającego mu roszczenia jako roszczenia wymienionego w art. 677 k.c.