III CZP 38/25

UchwałaIzba Cywilna2026-02-24

Skład orzekający: Jacek Grela, Agnieszka Jurkowska-Chocyk, Dariusz Pawłyszcze

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 96 Prawa upadłościowego i art. 2031 § 1 k.p.c. są przepisami konkurencyjnymi w kontekście zarzutu potrącenia w postępowaniu upadłościowym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w uchwale stwierdził, że art. 96 Prawa upadłościowego i art. 2031 § 1 k.p.c. nie są przepisami konkurencyjnymi. Podkreślono, że skutkiem podniesienia zarzutu potrącenia po terminie określonym w art. 2031 § 2 k.p.c. jest bezskuteczność czynności procesowej, natomiast niezachowanie terminu z art. 96 Prawa upadłościowego skutkuje utratą prawa potrącenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła powództwa syndyka masy upadłości Banku S.A. o zapłatę oraz powództwa wzajemnego o ustalenie. Sąd Apelacyjny przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące konkurencyjności art. 96 Prawa upadłościowego i art. 2031 § 2 k.p.c. oraz kwestii skuteczności potrącenia w upadłości i zawieszenia postępowania cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podjął uchwałę rozstrzygającą przedstawione zagadnienie prawne, w tym kwestię konkurencyjności przepisów i warunków zawieszenia postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

III CZP 38/25 UCHWAŁA 24 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela (przewodniczący) SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk SSN Dariusz Pawłyszcze (sprawozdawca) na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości Bank S.A. w W. przeciwko M. F. o zapłatę oraz powództwa wzajemnego M. F. przeciwko syndykowi masy upadłości Bank S.A. w W. o ustalenie, na skutek przedstawienia przez Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z 8 lipca 2025 r., V ACa 2661/24, zagadnienia prawnego: „1. czy art. 96 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614) w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości o zapłatę może zostać uznany za lex specialis w stosunku do art. 2031 § 2 k.p.c., 2. czy potrącenie w upadłości staje się skuteczne dopiero z chwilą prawomocnego ustalenia i zatwierdzenia listy wierzytelności i czy sąd w procesie cywilnym powinien zawiesić zainicjowane przez syndyka postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. do momentu rozstrzygnięcia w postępowaniu upadłościowym o skuteczności kompensaty”. podjął uchwałę: 1. Artykuł 96 pr.upadł. i art. 2031 § 1 k.p.c. nie są przepisami konkurencyjnymi. Skutkiem podniesienia zarzutu potrącenia po terminie określonym w art. 2031 § 2 k.p.c. jest bezskuteczność tej III CZP 38/25 2 czynności procesowej (art. 167 k.p.c.). Skutkiem niezachowania terminu określonego w art. 96 pr.upadł. jest utrata prawa potrącenia. 2. Jeżeli nie nastąpiła utrata prawa potrącenia i zarzut potrącenia został podniesiony bez naruszenia ograniczeń z art. 2031 k.p.c., sąd rozpoznający powództwo syndyka o wierzytelność upadłego powinien zawiesić postępowanie (art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.) do czasu rozstrzygnięcia w postępowaniu upadłościowym o skuteczności zaliczenia wierzytelności pozwanego na poczet wierzytelności upadłego. Agnieszka Jurkowska-Chocyk Jacek Grela Dariusz Pawłyszcze r.g.’ [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 96art. 2031 § 2 KPCart. 177 § 1 pkt 1 KPCart. 2031 § 1 KPCart. 167 KPCart. 2031 KPC§ 2§ 1 pkt 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy