III CZP 68/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Kuryłowicz. Sędziowie: B. Łubkowski (sprawozdawca), J. Przybylski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydium PRN w K. (Wydział Finansowy) przeciwko Parafii Rzym.-Kat. w S., działającej przez proboszcza ks. Mariana K., o wyjawienie majątku, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 3 lipca 1969 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy parafia Kościoła Rzym.-Kat., zobowiązana jako dłużniczka do złożenia wykazu majątku, ma obowiązek wymienienia w tym wykazie przedmiotów służących do wykonywania praktyk religijnych?"udzielił następującej odpowiedzi:Wykaz majątku złożony przez przedstawiciela parafii Kościoła Rzym.-Kat., jak również innych wyznań religijnych powinien zawierać przedmioty, które nie służą z samego przeznaczenia do wykonywania praktyk religijnych, oraz te, które jedynie w konkretnym wypadku służą pośrednio do wykonywania tych praktyk. Nie wymagają natomiast zamieszczenia w wykazie majątku przedmioty służące z samego przeznaczenia do wykonywaia praktyk religijnych, a więc takie, jak urządzenie świątyń (zakrystii), szaty i naczynia liturgiczne, figury świętych, krzyża itp. Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 30 stycznia 1979 r. Sąd Powiatowy w Kartuzach wymierzył proboszczowi Parafii Kościoła Rzym.-Kat. w S. Marianowi K. - wobec niezłożenia przez niego wykazu majątku wymienionej Parafii i niezłożenia przyrzeczenia - grzywnę w wysokości 750 zł z zamianą w razie nieuiszczenia jej na areszt, licząc dzień aresztu za 150 zł.Sąd Wojewódzki, rozpoznając zażalenie wymienionej Parafii na powżysze postanowienie, na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przytoczone w sentencji uchwały zagadnienie prawne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyjawienie majątku ma na celu wykrycie majątku dłużnika i w konsekwencji umożliwia wierzycielowi zaspokojenie się z rzeczy wymienionych w wykazie majątku dłużnika. Wyjawienie zatem majątku ma na celu wykrycie tych wszystkich przedmiotów (wierzytelności), do których wierzyciel mógłby prowadzić w pełni skuteczną egzekucję. Z tej przyczyny żądanie wyjawienia majątku przez wierzyciela, któremu jest znany cały majątek dłużnika, nie byłoby uzasadnione.Tak samo żądanie wierzyciela wyjawienia (wykazania) tych przedmiotów, które nie podlegają egzekucji, w zasadzie mijałoby się z celem instytucji wyjawienia majątku. Ocena jednak, czy dany przedmiot podlega egzekucji, należy do sądu egzekucyjnego, a nie do dłużnika. Z tej przyczyny dłużnik w wykazie majątku w zasadzie obowiązany jest wymienić wszystkie przedmioty, a więc również i te, które z mocy przepisów szczególnych nie podlegają egzekucji. Są jednak przedmioty, które z racji samego przeznaczenia i osoby dłużnika bezwzględnie nie podlegają egzekucji. Do takich przedmiotów, gdy dłużnikiem jest parafia jakiegokolwiek kościoła lub wyznania, należą rzeczy służące z samego przeznaczenia do wykonywania praktyk religijnych (kultu religijnego), a więc takie, jak same świątynie (domy modlitwy), urządzenie świątyni (zakrystii), szaty i naczynia liturgiczne, figury, krzyże itp. Żądanie wykazania tych poszczególnych przedmiotów w wykazie majątku dłużnika mijałoby się z celem instytucji wyjawienia majątku. Dlatego przedstawiciel parafii (proboszcz) w wykazie majątku powinien ogólnie wymienić rzeczy z samego przeznaczenia służące kultowi religijnemu, a więc przykładowo, budynki kościelne, urządzenie kościoła, szaty i naczynia liturgiczne, bez potrzeby wymienienia ich ilości, jakości i opisu tych przedmiotów.Wykaz majątku natomiast powinien zawierać te wszystkie przedmioty, które wprawdzie w konkretnym wypadku służą do wykonywania praktyk religijnych, jednakże nie są z samego przeznaczenia przedmiotami, które mają służyć temu celowi.Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 391 § 1 k.p.c. udzielił odpowiedzi jak w sentencji uchwały.