III DS 1/02
Izba Cywilna2002-02-20
Skład orzekający: Józef Szewczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa procesowego polegające na niedoręczeniu obwinionemu odwołań od orzeczenia sądu dyscyplinarnego, które nie zostało przez niego zakwestionowane na rozprawie poprzez wniosek o odroczenie, ma wpływ na wynik postępowania dyscyplinarnego?Ratio decidendi
Naruszenie prawa procesowego polegające na niedoręczeniu obwinionemu odwołań od orzeczenia sądu dyscyplinarnego nie ma wpływu na wynik postępowania, jeżeli obwiniony nie zgłosił wniosku o odroczenie rozprawy w celu zapoznania się z treścią odwołań i złożenia odpowiedzi. Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena rygoryzmu przy egzekwowaniu zasad etyki adwokackiej należy przede wszystkim do kompetencji organów korporacyjnych adwokatury.Stan faktyczny
Obwiniony adwokat został uznany winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych polegających na zaniechaniu podjęcia czynności procesowych w sprawach swoich mandantów i wprowadzaniu ich w błąd co do biegu spraw. Wyższy Sąd Dyscyplinarny zmienił orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej, orzekając surowsze kary: zawieszenie w czynnościach zawodowych i zakaz wykonywania patronatu. Obwiniony wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa procesowego (niedoręczenie odwołań) oraz niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy oddalił kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obwinionego, obciążając go kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 20 lutego 2002 r. III DS 1/02 Podniesiony w kasacji obwinionego od orzeczenia Wyższego Sądu Dys-cyplinarnego Naczelnej Rady Adwokackiej zarzut naruszenia art. 448 § 1 w związku z art. 428 KPK oraz § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lipca 1998 r. w sprawie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do adwokatów i aplikantów adwokackich (Dz.U. Nr 99, poz. 635), przez niedorę-czenie mu odwołania osoby pokrzywdzonej od orzeczenia Sądu Dyscyplinar-nego Izby Adwokackiej, jest bezzasadny, jeżeli obwiniony nie zgłosił wniosku o odroczenie rozprawy, celem umożliwienia mu zapoznania się z treścią odwoła-nia i złożenia stosownej odpowiedzi na piśmie. Przewodniczący SSN Józef Szewczyk, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, przy udziale zastępcy rzecznika dyscyplinarnego Naczelnej Rady Adwokackiej adw. Tadeusza Krzemińskiego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2002 r. sprawy obwinionego Dariusza Ż., na skutek kasacji obwinio-nego od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego przy Naczelnej Radzie Adwo-kackiej w Warszawie z dnia 10 listopada 2001 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć kasację, kosztami postępowania kasacyjnego obciążyć obwinionego. U z a s a d n i e n i e Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. orzeczeniem z dnia 21 maja 2001 r. [...] uznał obwinionego - adwokata Dariusza Ż. za winnego popełnienia zarzuca-nych mu czynów, a mianowicie: po pierwsze - że w okresie od 1998 r. do październi-ka 2000 r., pomimo przyjęcia zlecenia do prowadzenia postępowania sądowego oraz
2 pobrania niezbędnych dokumentów od mandanta - Henryka K., nie podjął w tej spra-wie zleconych czynności procesowych, zapewniając jednocześnie - niezgodnie z prawdą - swojego zleceniodawcę o procesowym biegu przyjętej do prowadzenia sprawy; oraz po drugie - że w okresie od stycznia 1998 r. do sierpnia 2000 r., pomi-mo przyjęcia zlecenia przeprowadzenia postępowań sądowych oraz pobrania nie-zbędnych dokumentów od dwojga mandantów - Leszka M. i Marioli K.-M., nie podjął w tych sprawach żadnych czynności procesowych, informując jednocześnie swych zleceniodawców - niezgodnie z prawdą - o procesowym biegu powierzonych mu spraw - czym dopuścił się przewinień dyscyplinarnych z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U. Nr 16, poz. 124) oraz naruszenia obo-wiązków zawodowych adwokata i zasad godności zawodu określonych w § 6, § 8, § 49 oraz § 55 pkt 1 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu, a w konse-kwencji na podstawie art. 81 pkt. 3 Prawa o adwokaturze wymierzył mu za pierwszy czyn karę pieniężną w wysokości 3.000 zł i za drugi czyn karę pieniężną w wysokości 2.000 zł oraz na podstawie art. 84 ust. 2 pkt. 3 Prawa o adwokaturze łączną karę pieniężną w wysokości 5.000 zł, a także kwotę 1.000 zł tytułem kosztów postępowa-nia. W wyniku odwołania pokrzywdzonych od powyższego orzeczenia Sądu Dys-cyplinarnego Izby Adwokackiej w W. i zakwestionowania przez nich zbyt łagodnego wymiaru orzeczonej kary, Wyższy Sąd Dyscyplinarny Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie orzeczeniem z dnia 10 listopada 2001 r. [...], na podstawie § 36 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lipca 1998 r. w sprawie po-stępowania dyscyplinarnego w stosunku do adwokatów i aplikantów adwokackich (Dz.U. Nr 99, poz. 635), zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że w miejsce orzeczonych kar pieniężnych w wysokości 3.000 zł i 2.000 zł oraz kary łącznej 5.000 zł, na podstawie art. 84 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 84 ust. 3 Prawa o adwokaturze orzekł: za pierwszy czyn - karę dyscyplinarną zawieszenia w czynnościach zawodowych na czas pięciu miesięcy i zakaz wykonywania patronatu na okres czterech lat oraz za drugi czyn - karę zawieszenia w czynnościach zawodowych na czas pięciu miesięcy i zakaz wykonywania patronatu na czas czterech lat, a w rezultacie na podstawie art. 84 ust. 1 i ust. 2 Prawa o adwokaturze wymierzył obwinionemu - adwokatowi Dariu-szowi Ż. łączną karę dyscyplinarną zawieszenia w czynnościach zawodowych na czas sześciu miesięcy i zakaz wykonywania patronatu na czas pięciu lat, obciążając go równocześnie kosztami postępowania dyscyplinarnego za postępowanie w drugiej
3 instancji w kwocie 1.000 zł na rzecz Izby Adwokackiej w W. Obwiniony - adwokat Dariusz Ż. wniósł w dniu 11 stycznia 2002 r. kasację od powyższego orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 10 listopada 2001 r. [...], w której na podstawie art. 91b Prawa o adwokaturze zarzucił: po pierwsze - ra-żące naruszenie prawa procesowego, wobec niedoręczenia obwinionemu odpisów odwołań złożonych przez pokrzywdzonych oraz nieujawnienia ich treści na rozprawie przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym, co pozbawiło obwinionego możliwości realizacji prawa do obrony; oraz po drugie - w jego opinii - niewspółmierność orze-czonej kary do stopnia zawinienia obwinionego, ponieważ: „prawidłowa ocena zgro-madzonego materiału dowodowego nie uzasadnia tak brzemiennej w skutki kary, jaką jest zawieszenie w czynnościach adwokata”. W konsekwencji, obwiniony wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpo-znania. W odpowiedzi na kasację, pokrzywdzony - Henryk K. wniósł o jej oddalenie, wskazując w szczególności na to, że: po pierwsze - jeżeli prawdą jest, iż odwołanie nie zostało obwinionemu doręczone przed rozprawą, to nie zmienia to faktu, że mógł on zwrócić się na rozprawie o jej odroczenie, celem umożliwienia mu zapoznania się z treścią odwołania, czego jednak nie uczynił; oraz po drugie - podniósł, że powoły-wanie się obwinionego na nieadekwatność orzeczonej kary, z uwagi na brak jego jego doświadczenia w wykonywaniu zawodu adwokata, jest nieprzekonujące, skoro obwiniony już uprzednio wykonywał zawody prawnicze - naprzód prokuratora, a następnie radcy prawnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest bezzasadna. Jest faktem bezspornym, że w rozpoznawanej sprawie obwinionemu - adwokatowi Dariuszowi Ż. nie doręczono odpisów odwołań pokrzywdzonych od orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. z dnia 21 maja 2001 r. [...], przez co uniemożliwiono mu także skorzystanie z prawa do zło-żenia pisemnej odpowiedzi na te odwołania, a tym samym doszło do naruszenia art. 448 § 1 w związku z art. 428 KPK oraz § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawie-dliwości z dnia 23 lipca 1998 r. w sprawie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do adwokatów i aplikantów adwokackich (Dz.U. Nr 99, poz. 635). Tym niemniej, z treści protokołu rozprawy przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie w dniu 10 listopada 2001 r., w której brał również udział
4 obwiniony, jednoznacznie wynika, że po złożeniu sprawozdania przez sędziego refe-renta, deklaracji pokrzywdzonych, którzy poparli odwołanie, oraz zajęciu stanowiska w niniejszej sprawie przez zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Naczelnej Rady Adwokackiej, udzielono głosu obwinionemu, który nie wniósł o odroczenie rozprawy, celem umożliwienia mu zapoznania się z treścią odwołań i przedstawienia swego stanowiska na piśmie, lecz wyłącznie zwrócił się do Sądu Dyscyplinarnego „o jak najłagodniejszy wymiar kary i utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy”. Ozna-cza to, że fakt niedoręczenia obwinionemu odwołań w rozpoznawanej sprawie nie miał wpływu na wynik postępowania i wysokość orzeczonej kary. Natomiast podniesiony w kasacji zarzut, iż orzeczona przez Wyższy Sąd Dys-cyplinarny kara „jest zbyt dotkliwa i niewspółmierna do zawinienia” okazał się bezza-sadny, co najmniej z dwóch przyczyn: po pierwsze - dlatego, że mając na uwadze charakter zarzucanych obwinionemu deliktów dyscyplinarnych, w danym wypadku zaniechanie podejmowania jakichkolwiek czynności zawodowych w interesie swoich mandantów (§ 6, § 8, § 49 i § 55 ust. 1 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu), podjęta przez obwinionego próba wytłumaczenia jego zachowania brakiem doświadczenia zawodowego, i to w sytuacji, gdy obwiniony uprzednio wykonywał już także zawód prokuratora oraz zawód radcy prawnego, dowodzi jedynie, że nadal nie jest on świadom tego, jak ciężkiego naruszenia swych obowiązków zawodowych w danym wypadku się dopuścił; a po drugie - skład orzekający w niniejszej sprawie po-dzielił pogląd prawny wyrażony we wcześniejszym orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2001 r. (III SZ 8/00), w myśl którego określenie granic rygoryzmu ocen przy egzekwowaniu przestrzegania zasad etyki adwokackiej i godności zawodu adwokata należy przede wszystkim do kompetencji organów korporacyjnych ad-wokatury. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 537 § 1 KPK w związku z art. 91e Prawa o adwokaturze oddalił kasację oraz na podstawie art. 95l Prawa o adwokaturze orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II ZK 14/22 2024-09-04Czy naruszenie prawa do obrony poprzez prowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność usprawiedliwionego obwinionego adwokata, a także nieumorzenie postępowania w zakresie czynów przedawnionych, stanowi podstawę do uch…
- SDI 20/04 2004-09-03Czy naruszenie prawa do obrony adwokata przez rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność, mimo usprawiedliwienia, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania dyscyplinarnego?
- II DK 13/21 2021-01-11Czy Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury rozpoznał wszystkie zarzuty środka odwoławczego i czy uzasadnienie jego orzeczenia spełnia wymogi prawa procesowego?
- II ZK 8/22 2023-10-03Czy postanowienie sądu dyscyplinarnego uchylające orzeczenie pierwszej instancji i umarzające postępowanie z powodu przedawnienia, wydane w formie postanowienia zamiast orzeczenia, jest prawidłowe w świetle przepisów pra…
- SDI 17/04 2004-10-01Czy naruszenie przez sąd dyscyplinarny odwoławczy wymogów uzasadnienia orzeczenia, określonych w art. 457 § 3 k.p.k., uzasadnia uchylenie zaskarżonego orzeczenia i utrzymanego nim w mocy orzeczenia sądu pierwszej instanc…
Powołane przepisy
art. 448 § 1art. 428 KPKart. 80art. 81 pkt. 3art. 84 ust. 2art. 84 ust. 1art. 84 ust. 3art. 91bart. 537 § 1 KPKart. 91eart. 95l§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy