III KKO 9/97
WyrokIzba Cywilna1998-01-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym jest właściwe do rozstrzygnięcia sporu o właściwość, gdy organ administracji (ZUS) odmówił dokonania wpisu do legitymacji ubezpieczeniowej z powodu braku dokumentów, a nie z powodu uznania się niewłaściwym?Ratio decidendi
Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym nie jest właściwe do rozstrzygnięcia sporu o właściwość, gdy organ administracji (ZUS) nie uznał się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku o wpis do legitymacji ubezpieczeniowej, lecz jedynie stwierdził brak dokumentów uniemożliwiający dokonanie wpisu. W takiej sytuacji nie zachodzi negatywny spór kompetencyjny, a jedynie wadliwe załatwienie wniosku przez organ administracji, które powinno być rozpatrzone w trybie właściwym dla postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Zenon K. wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Sądem Rejonowym a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w sprawie uzupełnienia wpisu o okres zatrudnienia w legitymacji ubezpieczeniowej. Sąd Rejonowy przekazał sprawę do rozpoznania ZUS, jednak ZUS odmówił dokonania wpisu z powodu braku dokumentów. Zenon K. uważał, że ZUS uznał się za niewłaściwy, co uzasadniało wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.Rozstrzygnięcie
Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym oddaliło wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 8 stycznia 1998 r. III KKO 9/97 Właściwy Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do zastępczego dokonania w legitymacji ubezpieczeniowej wpisu, zawierają-cego poświadczenie okresu zatrudnienia, jeżeli pracownik nie może w wyjąt-kowych przypadkach uzyskać u pracodawcy takiego poświadczenia w legity-macji ubezpieczeniowej, np. z powodu jego likwidacji (§ 5 ust. 1 rozporządze-nia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 16 maja 1991 r. w sprawie wzorów i trybu wystawiania legitymacji ubezpieczeniowych, Dz.U. Nr 51, poz. 223). Przewodniczący SSN: Andrzej Wasilewski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz (sprawozdawca), Andrzej Wróbel, przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości Ewa Chałubińska, przedstawiciel Ministra Pracy i Polityki Socjalnej Krystyna Tymorek. Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 1998 r. na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Zenona K. o rozstrzyg-nięcie sporu o właściwość między Sądem Rejonowym-Sądem Pracy w M. a Zakła-dem Ubezpieczeń Społecznych Oddziałem w C. - Inspektoratem M. o dokonanie wpisu o zatrudnieniu w legitymacji ubezpieczeniowej p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć wniosek. U z a s a d n i e n i e Zenon K. wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w W.-Oddziałem w C. a Sądem Rejonowym w M. Spór powstał - zdaniem wnioskodawcy - na skutek odmowy uznania przez ZUS swej właściwości do dokonania uzupełniającego wpisu do legitymacji ubezpiecze-niowej potwierdzającego datę przyjęcia do pracy i zwolnienia z pracy w Spółce z o.o.
- 2 - "F." w M. Do wniosku Zenon K. dołączył kopię wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 23 stycznia 1996 r. [...], z którego wynika, że Sąd ten w pkt. II orzekł, iż "roszczenie o uzupełnienie wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej powoda Zenona K. przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddziałowi w C.". Ponadto Zenon K. załączył kopię pisma ZUS-u, Oddziału w C., Inspektoratu w M. z dnia 23 czerwca 1997 r., z którego wynika, że Spółka z o.o. "F." dokonywała zbiorczego zgło-szenia pracowników do ubezpieczenia. W związku z tym w Inspektoracie M. brak jest dokumentów stanowiących podstawę do dokonania w legitymacji ubezpieczeniowej w/w wpisów." Zenon K. dołączył także kopię adresowanego do niego pisma ZUS w W. z dnia 18 września 1997 r., w którym stwierdzono, że "Spółka była uprawniona do wystawienia legitymacji ubezpieczeniowych, a także do dokonywania wpisów w tych legitymacjach. Oddział ZUS nie dysponuje dokumentami, na podstawie których mógłby dokonać wpisu do legitymacji. W związku z tym nie jest możliwe uzupełnienie wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej". W dołączonych do niniejszej sprawy aktach [...] Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w M. znajduje się prawomocny wyrok z dnia 23 stycznia 1996 r. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że Sąd Rejonowy ustalił, iż Zenon K. w dniu 31 października 1992 r. otrzymał świadectwo pracy, potwierdzające okres zatrudnienia w Spółce z o.o. "F. w M. od dnia 1.06.1992 r. do dnia 31.10.1992 r. W aktach tej sprawy znajduje się [...] kopia świadectwa pracy, wystawionego przez Spółkę z o.o. "F." [...] stwierdzającego, że Zenon K. był zatrudniony w pełnym wymia-rze w okresie od 1 czerwca 1992 r. do 31 października 1992 r. na stanowisku księgowego. Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym zważyło co następuje: Stosownie do przepisu art. 190 § 1 KPA spory o właściwość między orga-nami administracji państwowej a sądami rozstrzyga Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym, przy czym według art. 192 § 1 pkt 2 KPA z wnioskiem takim może wystąpić strona, gdy w sprawie za niewłaściwy uznaje się zarówno organ ad-ministracji państwowej, jak również sąd (spór negatywny). Tymczasem roszczenie Zenona K. o dokonanie uzupełniającego wpisu do legitymacji ubezpieczeniowej po przekazaniu go przez Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 23 stycznia 1996 r. zostało
- 3 - rozpoznane przez ZUS. Z wymienionych wyżej pism Zakładu Ubezpieczeń Społecz-nych w W. i Oddziału w C. wynika, że ZUS po przeprowadzeniu postępowania wy-jaśniającego rozpoznał wniosek Zenona K. i załatwił go odmownie. Z pism tych nie wynika, że ZUS uznał się niewłaściwym do rozpoznania wniosku Zenona K., lecz tylko z powodu braku dokumentów nie mógł dokonać wpisu do legitymacji ubezpie-czeniowej. Zdaniem Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym ZUS nie-prawidłowo załatwił wniosek Zenona K. W myśl bowiem art. 180 § 1 KPA w spra-wach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego kodeksu. Wnio-sek o uzupełnienie wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej zmierzał do urzędowego potwierdzenia określonych faktów, wymaganych przepisami prawa, czyli do wydania zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, o którym mowa w art. 217 § 1 i 2 KPA. Zgodnie z art. 218 § 1 KPA organ administracji państwowej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów, wynika-jących z prowadzonej przez ten organ ewidencji bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organy ZUS posiadały niezbędne do poświadczenia mate-riały, co potwierdza pismo ZUS w W. z dnia 7 września 1994 r. [...], z którego wynika, że ustalono, iż Zenon K. był objęty ubezpieczeniem społecznym w okresie od 1 sierpnia 1992 r. do 31 grudnia 1992 r, a nadto w związku z zawartą umową o pracę ze Spółką "F.", ZUS objął wnioskodawcę ubezpieczeniem społecznym od 1 czerwca 1996 r. i przypisał Spółce składki od kwoty brutto po 6.130.000 zł za miesiąc czer-wiec i lipiec 1992 r. Ponadto ZUS stwierdził, że brak jest podstawy do objęcia wnios-kodawcy ubezpieczeniem społecznym za maj 1992 r. Według art. 219 KPA odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, o czym wnioskodawca powinien być pouczony, a czego nie uczyniono w sprawie. Zdaniem Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym właściwy Oddział ZUS jest uprawniony do zastępczego dokonania w legitymacji ubezpieczeniowej wpisu, zawierającego poświadczenie okresu zatrudnienia, stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 16 maja 1991 r. w sprawie wzorów i trybu wystawia-nia legitymacji ubezpieczeniowych (Dz. U. Nr 51, poz. 223), jeśli pracownik nie może uzyskać w zakładzie pracy takiego poświadczenia w legitymacji ubezpieczeniowej w wyjątkowych przypadkach, np. z powodu likwidacji zakładu lub z innych przyczyn.
- 4 - Wymienione na wstępie pisma ZUS nie zawierają postanowienia o odmowie załatwienia wniosku Zenona K. i nie mogą być potraktowane jako ostateczne załat-wienie jego żądania. Nie ma zatem przeszkód do właściwego i prawidłowego roz-poznania wniosku o potwierdzenie okresu zatrudnienia w legitymacji ubezpiecze-niowej w trybie przewidzianym prawem. W tej sytuacji w ocenie Kolegium Kompeten-cyjnego przy Sądzie Najwyższym nie ma przesłanek do stwierdzenia, że istnieje ne-gatywny spór kompetencyjny w sprawie. Dlatego należało na zasadzie art. 190 § 1 KPA postanowić, jak w sentencji. ========================================
Powołane przepisy
art. 190 § 1 KPart. 192 § 1 pkt 2 KPart. 180 § 1 KPart. 217 § 1art. 218 § 1 KPart. 219 KP§ 5 ust. 1§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy