III KRN 40/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr K. Mioduski (sprawozdawca). Sędziowie: M. Paluch, J. Gaj.Prokurator Prokuratury Generalnej: dr F. Prusak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jurgena S., oskarżonego z art. 208 w związku z art. 60 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 27 listopada 1973 r., zmieniającego wyrok Sądu Powiatowego w Pile z dnia 12 lipca 1973 r.,zmienił powyższy wyrok Sądu Wojewódzkiego w ten sposób, że utrzymał w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Pile (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Pile wyrokiem z dnia 12 lipca 1973 r. uznał oskarżonego Jurgena S. za winnego tego, że w dniu 13 lutego 1973 r. w P., działając w warunkach recydywy wielokrotnej, dokonał włamania do budynku warsztatu elektrycznego fabryki żarówek, skąd zabrał w celu przywłaszczenia na szkodę tej fabryki odzież roboczą, parę trzewików wartości 1.156 zł oraz spodnie i sweter męski wartości około 150 zł, stanowiące własność Leszka G., a ponadto czapkę futrzaną wartości około 100 zł, należącą do Łukasza P., i za czyn ten na podstawie art. 208 k.k. w związku z art. 60 § 2 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 1.000 zł grzywny, orzekając ponadto na podstawie art. 62 § 2 k.k. umieszczenie oskarżonego w ośrodku przystosowania społecznego, oraz nałożył obowiązek wyrównania szkody w kwocie 596 zł wyrządzonej fabryce żarówek.Na skutek rewizji oskarżonego Sąd Wojewódzki w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 listopada 1973 r., uchylając orzeczenie o umieszczeniu oskarżonego w ośrodku przystosowania społecznego, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Powiatowego w Pile przez uznanie, że oskarżony działał w warunkach recydywy określonej w art. 60 § 1 k.k., i złagodzenie kary pozbawienia wolności do 2 lat i 6 miesięcy oraz zastosowanie nadzoru ochronnego na okres 3 lat.Powyższy wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył w drodze rewizji nadzwyczajnej na niekorzyść oskarżonego Prokurator Generalny PRL, zarzucając obrazę prawa materialnego - art. 60 § 1 k.k. wskutek zastosowania tego przepisu - zamiast właściwego art. 60 § 2 k.k. - przy wyrażeniu błędnego poglądu prawnego, że nieodbycie w całości ostatniej z wymierzonych oskarżonemu kar wyłącza możliwość zastosowania art. 60 § 2 k.k., oraz podnosząc, że kara wymierzona oskarżonemu w sądzie drugiej instancji wykazuje cechy rażącej niewspółmierności. W konkluzji Prokurator Generalny wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu i utrzymanie w mocy wyroku Sądu Powiatowego w Pile.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki uznając, że oskarżony działał w warunkach recydywy określonej w art. 60 § 1 k.k., wyraził pogląd, iż do oskarżonego nie może mieć zastosowania art. 60 § 2 k.k., nie odbył on bowiem w całości kary 2 lat pozbawienia wolności za popełnienie przestępstw określonych w art. 208 i 199 § 1 k.k., w związku z art. 60 § 1 k.k., orzeczonej poprzednim wyrokiem, a jedynie połowę tej kary, gdyż zbiegł z zakładu karnego.Z tym poglądem Sądu Wojewódzkiego nie można się zgodzić.Treści § 2 art. 60 k.k. nie można odrywać od treści § 1 tegoż art. 60 k.k., który stanowi o recydywie podstawowej. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest między innymi odbycie przez sprawcę kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności.O istnieniu recydywy wielokrotnej decyduje między innymi dwukrotne skazanie w warunkach art. 60 § 1 k.k. i odbycie co najmniej roku pozbawienia wolności. Tak więc o recydywie podstawowej i wielokrotnej stanowi między innymi odbycie określonego minimum kary pozbawienia wolności.Skoro więc oskarżony odbył z poprzedniego wyroku karę ponad 1 rok pozbawienia wolności (od dnia 5 lutego 1972 r. do dnia 13 lutego 1973 r.), to nie może mieć znaczenia, że ostatnio orzeczonej kary nie odbył w całości, tym bardziej że oskarżony zbiegł z zakładu karnego i uchylał się od odbycia kary.Zajęcie odmiennego stanowiska kazałoby uznać, że nawet najdłuższy pobyt w zakładzie karnym nie ma znaczenia dla recydywy wielokrotnej, jeżeli nie wchodzi w grę odbycie w całości kary, z czym nie można się zgodzić.Zawarty w art. 60 § 2 k.k. zwrot: "(...) w ciągu 5 lat po odbyciu ostatniej kary (...)" w kontekście pełnej treści powołanego przepisu nie oznacza, że odbycie całej ostatnio orzeczonej kary jest warunkiem uznania sprawcy za wielokrotnego recydywistę, lecz wskazuje jedynie termin tzw. przedawnienia recydywy. Odmienna wykładnia omawianego przepisu, zawarta w zaskarżonym wyroku Sądu Wojewódzkiego, nie dałaby się pogodzić z zawartym w tymże przepisie warunkiem, że do przyjęcia wielokrotnej recydywy konieczne jest odbycie na podstawie poprzednich wyroków skazujących jedynie 1 roku pozbawienia wolności. Ponadto wykładnia taka prowadziłaby do tego, że sprawca przez popełnienie nagannego, a nawet wręcz przestępnego czynu (art. 256 § 1 k.k.) uzyskiwałby sytuację korzystniejszą od takiego sprawcy, który poddał się wszystkim rygorom skazującego wyroku.Niezależnie od zarzucanej obrazy prawa materialnego uznać należy, że kara wymierzona oskarżonemu wykazuje cechy rażącej niewspółmierności. Oskarżony bowiem był wielokrotnie skazany sądownie na kary pozbawienia wolności, przy czym kary te nie wywołały u niego efektów wychowawczych, na co wskazuje między innymi niniejsza sprawa, a także naganne zachowanie się na terenie zakładów karnych.Z tych motywów należało zaskarżony wyrok zmienić przez utrzymanie w mocy zgodnego z prawem i zasadnego wyroku Sądu Powiatowego w Pile.