III PRN 44/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca). Sędziowie: T. Kasiński, A. Szczurzewski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Prokuratora Powiatowego w M. na rzecz Państwowego Gospodarstwa Rolnego w W. przeciwko Władysławowi R. o zapłatę na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 27 października 1971 r.,oddalił rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneProkurator Powiatowy w M., działając na rzecz Państwowego Gospodarstwa Rolnego w W. (art. 7 i 55 k.p.c.), domagał się zasądzenia od pozwanego Władysława R. kwoty 6.728,50 zł. Twierdził w pozwie, że prawomocnym wyrokiem Sądu Powiatowego w Myśliborzu z dnia 2.XII.1969 r. Państwowe Gospodarstwo Rolne w W. zostało zobowiązane do dopuszczenia do pracy Eugeniusza M. oraz do zapłacenia na jego rzecz kwoty 6.434,50 zł. Kwota ta zasądzona została z tytułu należnego Eugeniuszowi M. wynagrodzenia z powodu bezpodstawnego rozwiązania z nim umowy o pracę. W piśmie bowiem, rozwiązującym stosunek pracy w sposób niezwłoczny, nie została podana przyczyna tego rozwiązania, a zatem został naruszony art. 9 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r. (Dz. U. Nr 2, poz. 11). W owym czasie dyrektorem Państwowego Gospodarstwa Rolnego w W. był pozwany Władysław R., który w związku z tym jest odpowiedzialny materialnie za szkodę poniesioną przez Państwowe Gospodarstwo Rolne w W.Sąd Powiatowy powództwo oddalił, stwierdzając w uzasadnieniu, że "zobowiązanie pozwanego wygasło", ponieważ został on zwolniony z długu przez Wojewódzkie Zjednoczenie Państwowych Gospodarstw Rolnych w S. jako władzę nadrzędną nad Państwowym Gospodarstwem Rolnym. Sąd Powiatowy uznał, że zostały spełnione przewidziane w art. 508 k.c. warunki wygaśnięcia zobowiązania, ponieważ Wojewódzkie Zjednoczenie spisało na straty należność przypadającą od pozwanego R., i że w tych warunkach nastąpiło zwolnienie dłużnika (pozwanego R.) z długu przez wierzyciela, tj. przez Wojewódzkie Zjednoczenie Państwowych Gospodarstw Rolnych w S. Stanowisko zajęte przez Sąd Powiatowy zaakceptował Sąd Wojewódzki, oddalając rewizję wniesioną przez Prokuratora Powiatowego w M.Wyrok ten zaskarżył Prokurator Generalny PRL rewizją nadzwyczajną, wniesioną po upływie 6-miesięcznego terminu przewidzianego w art. 421 § 2 k.p.c. Skarżący zarzuca naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz naruszenie art. 508 k.c. i na podstawie art. 422 § 1 k.p.c. wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Powiatowego w Myśliborzu z dnia 30.VII.1971 r. i o zasądzenie od pozwanego Władysława R. na rzecz Państwowego Gospodarstwa Rolnego w W. kwoty 6.728,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy uznał rewizję nadzwyczajną za nieuzasadnioną z następujących względów:Przepis art. 417 § 1 k.p.c. przewiduje dwie samodzielne przesłanki wniesienia rewizji nadzwyczajnej. Pierwszą z nich jest wykazanie, że prawomocne orzeczenie sądowe w sposób rażący narusza prawo, a drugą - wykazanie, że narusza ono interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Konieczność wykazania tej drugiej przesłanki ma miejsce w razie wniesienia rewizji nadzwyczajnej po upływie 6-miesięcznego terminu, przewidzianego w art. 421 § 2 k.p.c., przy czym naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej jest z reguły kwalifikowanym naruszeniem prawa. Stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie sądowe nie narusza w sposób rażący prawa, zwalnia z reguły sąd od rozważenia drugiej przesłanki, tj. naruszenia interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Konieczność dokonania analizy tej drugiej przesłanki następuje dopiero w razie stwierdzenia przez sąd rażącego naruszenia prawa.Z tych przeto względów ocena zasadności rozpoznawanej rewizji nadzwyczajnej musi być poprzedzona rozważeniem, czy zaskarżonemu orzeczeniu Sądu Wojewódzkiego można przypisać charakter rażącego naruszenia prawa. Wbrew poglądowi wyrażonemu w rewizji nadzwyczajnej, brak jest podstaw do takiego stwierdzenia, a tym samym również do stwierdzenia naruszenia interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, a to z następujących przyczyn:Nie można odmówić słuszności poglądowi wyrażonemu w rewizji nadzwyczajnej, że pozwany Władysław R. jako dyrektor Państwowego Gospodarstwa Rolnego nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku, skoro rozwiązał z Eugeniuszem M. stosunek pracy bez zachowania warunków przewidzianych w art. 9 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r., i że w związku z tym naraził Państwowe Gospodarstwo Rolne w W. na szkodę, polegającą na wypłaceniu Eugeniuszowi M. kwoty 6.728,50 zł, zasądzonej na jego rzecz prawomocnym wyrokiem sądowym.Z drugiej jednak strony pominięto w rewizji nadzwyczajnej treść pisma Wojewódzkiego Zjednoczenia z dnia 5.XII.1969 r., skierowanego do Prokuratury Powiatowej w M., oraz pisma tego Zjednoczenia z dnia 23.V.1970 r., skierowanego do redakcji "Głosu Szczecińskiego". Z obu tych pism wynika, że pozwany Władysław R. pierwotnie prawidłowo rozwiązał z Eugeniuszem M. stosunek pracy, podając przyczynę niezwłocznego wygaśnięcia umowy o pracę; jednakże w związku z interwencjami Zarządu Oddziału Związku Zawodowego w M., jak również stanowiskiem zajętym przez Prokuraturę Powiatową w M., anulował powyższe oświadczenie woli w przedmiocie niezwłocznego rozwiązania stosunku pracy, gdyż obie te instytucje błędnie go poinformowały, że w czasie choroby Eugeniusza M. nie jest dopuszczalne rozwiązanie z nim stosunku pracy w sposób niezwłoczny i zawiniony przez niego. Anulowanie tego prawidłowego rozwiązania stosunku pracy miało ten skutek, że pozwany Władysław R. sądził, iż nie ma potrzeby wskazywania w następnym piśmie, rozwiązującym z Eugeniuszem M. stosunek pracy, przyczyny rozwiązania umowy o pracę, gdyż przyczyna ta została skonkretyzowana w poprzednim piśmie, dotyczącym rozwiązania stosunku pracy. W toku postępowania sądowego przedstawiciel Prokuratury Powiatowej nie zaprzeczył twierdzeniom zawartym we wspomnianych pismach Wojewódzkiego Zjednoczenia; nie złożył również takiego oświadczenia przedstawiciel Prokuratury Generalnej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.Biorąc przeto pod uwagę powyższą okoliczność, nie można dopatrzyć się rażącego naruszenia prawa z art. 417 § 1 k.p.c. w orzeczeniu oddalającym żądanie wyrównania przez kierownika przedsiębiorstwa szkody, wynikłej z uchybienia przez niego obowiązkom pracowniczym w zakresie prawidłowego rozwiązania stosunku pracy, jeżeli rozwiązanie to było merytorycznie uzasadnione, a nie doszłoby do formalnych uchybień w rozwiązaniu stosunku pracy, gdyby organizacja związkowa lub inne organy powołane do prawidłowego stosowania przepisów prawa pracy nie udzieliły kierownikowi przedsiębiorstwa błędnych informacji.Tak więc, wobec niestwierdzenia w zaskarżonym orzeczeniu rażącego naruszenia prawa, a tym bardziej naruszenia interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Sąd Najwyższy na podstawie art. 421 k.p.c. orzekł jak w sentencji.