III RN 143/01

Izba Cywilna2002-09-20

Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy agencja celna, która złożyła zabezpieczenie majątkowe za należności celne importera, jest stroną postępowania celnego i może żądać jego wznowienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że agencja celna, która złożyła zabezpieczenie majątkowe za należności celne importera, jest stroną postępowania celnego. Wynika to z faktu, że działanie organu celnego, wymierzające opłatę manipulacyjną importerowi, za którego zabezpieczenie należności złożyła agencja celna, dotyczy interesów tej agencji. Rozszerzone pojęcie strony w Ordynacji podatkowej, obejmujące interesy „chociażby pośrednio”, potwierdza tę możliwość.
Stan faktyczny
Agencja celna „P.” złożyła skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł odmawiającą wznowienia postępowania celnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że agencja nie była stroną postępowania, w którym importerowi wymierzono opłatę manipulacyjną, mimo złożenia przez agencję zabezpieczenia majątkowego. Prezes NSA wniósł rewizję nadzwyczajną od tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Białymstoku.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 20 września 2002 r. III RN 143/01 Agencja celna, która złożyła zabezpieczenie majątkowe za należności celne, jest uprawniona do żądania wznowienia postępowania celnego (art. 256 § 1 pkt 5 i art. 262 Kodeksu celnego w związku z art. 133 i art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2002 r. sprawy ze skargi Agencji Celnej „P." w R. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, na skutek rewizji nadzwy-czajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 17 listopada 2000 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Naczelnemu Sądowi Admi-nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Białymstoku do ponownego rozpozna-nia. U z a s a d n i e n i e Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie ze skargi Agencji Celnej „P.” w R. na decyzję Prezesa GUC z dnia 10 czerwca 1999 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczel-nego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 17 lis-topada 2000 r. [...]. Oddalając skargę Sąd podzielił pogląd organów celnych, że skarżąca nie była stroną postępowania, w którym importerowi samochodu wymierzono opłatę manipu-lacyjną dodatkową, mimo że upoważnienie udzielone przez niego Agencji obejmo-wało złożenie zabezpieczenia majątkowego za wprowadzenie tego samochodu na 2 polski obszar celny. Agencja nie mogła skutecznie złożyć wniosku o wznowienie po-stępowania, gdyż może to nastąpić tylko z urzędu lub na wniosek strony (art. 241 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm. w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). W rewizji nadzwyczajnej Prezes NSA zarzucił temu wyrokowi rażące narusze-nie art. 27 ust. 1, art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 241 ust. 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 262 Kodeksu celnego i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na podstawie art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Wynika stąd, że w sprawie mają zastosowanie artykuły tej Ordynacji dotyczące pojęcia strony postępo-wania (art. 133) oraz sposobu wznowienia postępowania celnego (art. 241 ust. 1). Przepis art. 133 stanowi, że w postępowaniu stroną jest każdy, kto żąda czynności organu, do kogo czynność organu się odnosi lub czyjego interesu działanie organu choćby pośrednio dotyczy. Błędne przyjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny, że skarżąca nie jest stroną postępowania uzasadnia uwzględnienie rewizji nadzwyczaj-nej. Sąd pominął bowiem następstwa tego, że importer samochodu udzielił Agencji nie tylko pełnomocnictwa do reprezentowania go przed urzędem celnym. Umowa między stronami przewidywała także złożenie przez agencję zabezpieczenia należ-ności celnych (art. 256 § 1 pkt 5 Kodeksu celnego). Agencja (osoba ją prowadząca) ponosi wówczas pełną odpowiedzialność wobec Państwa ze złożonej kaucji gwaran-cyjnej (art. 258 § 1 i 3 tego Kodeksu). Działanie organu celnego, wymierzające opłatę manipulacyjną importerowi, za którego zabezpieczenie należności złożyła agencja celna, dotyczy interesów tej agencji. Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 2000 r., III RN 155/99 (OSNAPiUS 2001 nr 3, poz. 59), wydanym na podstawie poprzedniego stanu prawnego. Pojęcie strony w postępowaniu celnym określał wówczas art. 28 KPA sta-nowiący, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pod rządem Ordynacji podatkowej, która rozszerzyła pojęcie strony 3 postępowania, dodając wzmiankę, że wystarczy, aby dotyczyło ono jej interesów „chociażby pośrednio”, pogląd ten jest oczywiście uzasadniony. Skarżąca Agencja była zatem stroną postępowania celnego i mogła na pod-stawie art. 241 ust. 1 Ordynacji podatkowej żądać wznowienia postępowania. Z tych względów na mocy art. 39313 § 1 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 256 § 1 pkt 5art. 262art. 133art. 241 § 1art. 241 ust. 1art. 27 ust. 1art. 22 ust. 2art. 258 § 1art. 28 KPart. 39313 § 1 KPCart. 10§ 1 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy