III RN 18/99
Izba Cywilna1999-07-07
Skład orzekający: Jerzy Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej ma zastosowanie do sytuacji, w której części samochodu sprowadzone przez dwóch lub więcej importerów zostały następnie zmontowane w kompletny pojazd na polskim obszarze celnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej ma zastosowanie do sytuacji, w której z części sprowadzonych przez dwóch lub więcej importerów po dopuszczeniu towaru do obrotu na polski obszar celny zmontowano następnie samochód i zarejestrowano go na nazwisko jednego z nich. W ocenie Sądu, złożenie z tych części na polskim obszarze celnym samochodu nie spowodowało powstania nowego towaru, lecz stanowiło gotowy produkt będący połączeniem importowanych części, co uzasadniało wznowienie postępowania celnego.Stan faktyczny
Organy celne wznowiły postępowanie celne dotyczące nadwozia, silnika i podzespołów do samochodu osobowego marki Ford Escort, sprowadzonych z Niemiec przez dwóch importerów. Stwierdzono, że z tych części zmontowano kompletny samochód, który zarejestrowano na nazwisko jednego z importerów. Organy celne uznały, że stanowi to towar w stanie rozmontowanym, co skutkowało nowym, wyższym wymiarem należności celnych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów celnych, uznając, że reguła 2a nie ma zastosowania, gdy części sprowadziły różne osoby. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę Adama K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 7 lipca 1999 r. III RN 18/99 Reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stano-wiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 151, poz. 737 ze zm.) ma zastosowanie do sytuacji, w której z części sprowadzonych przez dwóch lub więcej importerów po dopuszczeniu towaru do obrotu na polski obszar celny zmontowano następnie samochód i zarejestrowano na nazwisko jednego z nich. Przewodniczący: SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Włodzimierza Skoniecznego, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 1999 r. sprawy ze skargi Adama K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 12 września 1997 r. [...] w przedmiocie wymiaru cła, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Poz-naniu z dnia 14 lipca 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił skargę. U z a s a d n i e n i e Postanowieniami z dnia 10 i 28 marca 1997 r. Urzędy Celne w L. i R. wznowiły postępowania celne zakończone decyzjami ostatecznymi, orzekającymi o dokonaniu odprawy nadwozia do samochodu osobowego marki Ford Escort oraz silnika i pod-zespołów do tego samochodu, sprowadzonych z Niemiec przez Adama K. i Sylwes-tra G. Podstawę prawną wymienionych postanowień stanowi art. 145 § 1 pkt 5 KPA, ponieważ zdaniem organów administracji celnej do Polski został przywieziony komp-letny samochód w stanie rozmontowanym, który jako tzw. składak zarejestrowany został w Urzędzie Gminy w Ż. na nazwisko Sylwestra G., zamieszkałego w C. [...].
2 Urząd Celny w L. decyzją z dnia 18 kwietnia 1997 r. [...] uchylił decyzję za-wartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej [...] z dnia 11 września 1996 r., prze-syłając odpis tej decyzji w trybie art. 45 Prawa celnego Dyrektorowi Urzędu Celnego w R. Decyzją z dnia 28 kwietnia 1997 r. [...] Dyrektor Urzędu Celnego w R. uchylił decyzję również zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej [...] z dnia 10 września 1996 r. i dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony z zagranicy towar w postaci pojazdu samochodowego w stanie rozmontowanym, co spowodowało nowy (wyższy) wymiar należności celnych. Prezes Głównego Urzędu Ceł nie uwzględnił odwołań A. K. i S. G. i decyzją z dnia 12 września 1997 r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, powołując jako podstawę prawną przyjętej klasyfikacji regułę nr 2 a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, opublikowanej we wstępie do Taryfy celnej i stanowiącej za-łącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 151, poz. 737). Swoją argumentację Pre-zes Głównego Urzędu Ceł poparł orzecznictwem NSA w sprawach dotyczących sprowadzania z zagranicy rozmontowanych samochodów, z których następnie pows-tają tzw. „składaki”. W odpowiedzi na skargę Prezes GUC wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 14 lipca 1998 r. [...] Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję oraz po-przedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w R. z dnia 28 kwietnia 1997 r. w części dotyczącej Adama K. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że interpretacja reguły 2 a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, na którą powołują się organy celne w tej sprawie, jest zbyt daleko idąca, ponieważ podmiotami dokonu-jącymi obrotu towarowego z zagranicą były dwie różne osoby, z których każda spro-wadziła rozmontowane części pojazdu. W ocenie Sądu orzekającego fakt ten nie dawał organom celnym podstaw do wymiaru należności celnych w wysokości prze-widzianej dla wyrobu kompletnego, zaś późniejsze ustalenie, że w istocie zmontowa-no z tych części samochód, nie było dostateczną przesłanką do wznowienia postę-powania celnego. Powyższy wyrok zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną, w której wyrokowi temu zarzucił rażące naruszenie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.)
3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 3 i 4 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm.) i na podstawie art. 57 ust. 2 powołanej ustawy o Na-czelnym Sądzie Administracyjnym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przeka-zanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. W ocenie Ministra Sprawiedliwości wyrok ten sprzeczny jest z ukształtowanym już orzecznictwem sądowo-administracyjnym w tego typu sprawach, a także orze-czeniami Sądu Najwyższego wydanymi między innymi w wyniku uwzględnienia rewi-zji nadzwyczajnych Ministra Sprawiedliwości (np. wyrok z dnia 8 lipca 1998 r., III RN 44/98 czy wyroki z dnia7 lutego 1995 r. III ARN 80/94 i III ARN 81/94 – OSNAPIUS 1995 nr 14 i 15, poz. 168 i 185). Stosownie do powołanego orzecznictwa ujawnienie przez organy administracji celnej faktu, iż części samochodowe sprowadzone nawet przez różnych importerów stanowią w istocie rozmontowany samochód określonej marki, uprawnia te organy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Stanowisko przeciwne, zajęte przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie bezpodstawnie uprzywilejowałoby importerów, naruszając zasady wyrażone w art. 3 i 4 Prawa celnego. Należy także zauważyć, że fakt, iż uzupełniające się części samo-chodowe zostały zgłoszone w niniejszej sprawie do odprawy celnej przez dwie osoby, nie ma wpływu na kwalifikację według Ogólnych Reguł Interpretacji Nomen-klatury Scalonej. Reguła 2 a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stanowiąca podstawę prawną klasyfikacji taryfowej towarów rozmontowanych (nie-zmontowanych) jest bowiem zawsze stosowana, gdy takie towary posiadają charak-ter wyrobu gotowego. Wymienione reguły są zaś w Polsce obowiązującym prawem, a ich właściwe stosowanie ma przeciwdziałać obejściu przepisów celnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafny jest w rewizji nadzwyczajnej zarzut rażącego naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na-leży przede wszystkim podkreślić, że przy ocenie, czy istniała wskazana w tym prze-pisie przyczyna wznowienia postępowań celnych zakończonych decyzjami ostatecz-nymi o dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzonych przez dwie różne osoby części samochodowych po ujawnieniu, że z części tych złożono
4 następnie samochód osobowy, należy uwzględniać także przepisy Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 151, poz. 737). Zgodnie bowiem z regułą nr 2a wszelkie informacje o wy-robie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że posiada on zasadniczo charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego ( oraz wyrobu uwa-żanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły), znajdującego się w stanie nie-zmontowanym lub rozmontowanym. Z reguły tej wynika jednoznacznie, że w niniej-szej sprawie dokonano zgłoszeń do odprawy celnej wzajemnie się uzupełniających części samochodowych stanowiących potencjalny wyrób kompletny (samochód) jeszcze przed ich importem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a złożenie z tych części na polskim obszarze celnym samochodu nie spowodowało powstania nowego towaru jakościowo odrębnego od sumy jego części składowych, lecz gotowego pro-duktu stanowiącego zwykłe połączenie importowanych części. W konsekwencji nale-ży przyjąć, że przedmiotem importu nie były części do samochodu marki Escort, lecz taki samochód będący w stanie niezmontowanym (rozmontowanym), a ujawnienie tego faktu przez organy celne po zmontowaniu tego samochodu na polskim obszarze celnym stanowiło w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 KPA, nową okoliczność faktyczną, która nie była znana organom celnym w dacie dokonywania odprawy celnej nie-zmontowanego samochodu( części do samochodu). Nie jest trafny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że reguła 2a ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy dotyczy towarów w niej wymienionych przy-wiezionych przez jeden podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą. Powyż-sze ograniczenie nie wynika bezpośrednio lub pośrednio z treści powyższej reguły, a zatem należy przyjąć, że reguła 2a ma zastosowanie do sytuacji, w której z części sprowadzonych przez dwóch lub więcej importerów po dopuszczeniu towaru do ob-rotu na polski obszar celny zmontowano następnie samochód i zarejestrowano go na nazwisko jednego z nich. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III RN 104/99 1999-12-02Czy w przypadku importu części samochodu osobowego przez dwie różne osoby, które następnie zostały zmontowane w jeden pojazd, można zastosować regułę 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej w celu nalicze…
- III RN 152/99 2000-04-06Czy w przypadku sprowadzenia z zagranicy przez dwóch importerów części stanowiących rozmontowany samochód osobowy, możliwe jest zastosowanie reguły 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej i obciążenie obu…
- III RN 31/98 1998-05-08Czy przywóz do Polski dwóch elementów samochodu, z których następnie zmontowano kompletny pojazd, uzasadnia zastosowanie stawki celnej właściwej dla samochodu, mimo że karoseria została nabyta w innej miejscowości i dzie…
- III RN 133/00 2001-08-29Czy organy celne, stosując regułę 2a ogólnych reguł interpretacji nomenklatury scalonej, muszą wykazać, że brakujące elementy nie mają decydującego znaczenia dla możliwości użytkowania pojazdu zgodnie z jego przeznaczeni…
- III RN 86/99 1999-09-14Czy samochód osobowy bez silnika może być uznany za 'wyrób niekompletny, posiadający zasadniczo charakter wyrobu kompletnego' w rozumieniu reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej?
Powołane przepisy
art. 145 § 1 pkt 5 KPart. 45art. 22 ust. 2art. 145 § 1 pkt 5art. 3art. 57 ust. 2§ 1 pkt 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy