III RN 79/98

Izba Cywilna1998-11-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą wpisu na listę adwokatów, prawidłowo ocenił, że brak jest faktów podważających nieskazitelność charakteru kandydatki, mimo istnienia materiału dowodowego wskazującego na naruszenia etyki zawodowej i agresywny stosunek do organów wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Naczelny Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania, opierając swoje rozstrzygnięcie na błędnym ustaleniu faktycznym. Sąd Najwyższy stwierdził, że w aktach sprawy znajdował się materiał dowodowy, na podstawie którego organy samorządu adwokackiego i Minister Sprawiedliwości ustaliły fakty dotyczące cech charakteru i zachowania kandydatki, które uzasadniały odmowę wpisu na listę adwokatów. NSA nie mógł pominąć tego materiału i oprzeć się jedynie na braku wiedzy, ignorując ustalenia faktyczne organów administracyjnych.
Stan faktyczny
Joanna M., wieloletni radca prawny, ubiegała się o wpis na listę adwokatów, korzystając ze zwolnienia z egzaminu. Odmówiono jej wpisu ze względu na brak nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości, uznając, że brak jest faktów podważających charakter skarżącej. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez NSA, który pominął materiał dowodowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 4 listopada 1998 r. III RN 79/98 Naczelny Sąd Administracyjny nie może kontrolować podstawy faktycz-nej zaskarżonej decyzji administracyjnej, jeżeli nie stwierdzi naruszenia przepi-sów postępowania. Przewodniczący SSN: Andrzej Wasilewski, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 1998 r. sprawy z po-wództwa Joanny M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 1997 r. [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Admi-nistracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 marca 1998 r. uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości nieuwzględniającą odwołania Joanny M. od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymującą w mocy odmowę wpisu na listę adwokatów. Podstawę tego wyroku stanowią następujące ustalenia: Skarżąca jako wieloletni radca prawny zwolniona była od wymogu złożenia egzaminu adwokackiego. Korzysta ona w pełni z praw publicznych, ukończyła uniwersyteckie studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra prawa. Jedyne, co w sprawie podlegało ocenie to, czy skarżąca - stosownie do art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. Nr 16, poz. 124 ze zm.) - jest nieskazitelnego charakte-ru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Według NSA: „ani organy samorządu adwokackiego ani Minister 2 Sprawiedliwości nie byli w stanie przedstawić jakichkolwiek faktów podważających ocenę nieskazitelności charakteru skarżącego, a nie tylko brak jej wiedzy”. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku zarzucając mu rażące naruszenie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze oraz art. 80 KPA. Wniosek rewizji nadzwyczajnej doty-czył uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpozna-nia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie wyjaśnił powodów swego zasadniczego ustalenia, jakoby ocena organów samorządu adwokackiego oraz Ministra Sprawiedliwości, iż Joanna M. nie daje rękojmi prawid-łowego wykonywania zawodu adwokata, nie była oparta na jakichkolwiek faktach. Tymczasem w aktach sprawy zebrany został dość obfity materiał dowodowy, na podstawie którego zarówno w uchwałach organów samorządu adwokackiego, jak i w decyzji Ministra Sprawiedliwości ustalone zostały fakty, a w ich konsekwencji oceny dotyczące cech charakteru Joanny M. i jej dotychczasowego zachowania, które pro-wadziły do wniosku, iż nie daje ona rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu ad-wokata. Poprzestając na zaskarżonej do NSA decyzji Ministra Sprawiedliwości należy wskazać, że zawartą w niej ocenę Minister Sprawiedliwości wyprowadził powołując się w szczególności na zdarzenie dotyczące naruszenia przez Joannę M. uprawnień radcy prawnego przez podjęcie się pełnomocnictwa w określonej sprawie opiekuń-czej i prowadzenie jej sprzecznie z etyką zawodową. Natomiast ocenę o charakterze Joanny M. wyprowadzono z analizy licznych pism zainteresowanej, z których - zda-niem Ministra Sprawiedliwości - wynika agresywny stosunek i brak poszanowania sądu, prokuratury oraz organów samorządu adwokackiego. W szczególności posłu-giwanie się przez Joannę M. inwektywami w stosunku do organów wymiaru spra-wiedliwości i organów adwokatury dyskwalifikuje ją jako kandydatkę do zawodu ad-wokata. W tej sytuacji Sąd Najwyższy stwierdza, że zarzuty rewizji nadzwyczajnej są zasadne. Zasadnicze ustalenie zaskarżonego wyroku pozostaje bowiem w rażącej 3 sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem (art. 80 KPA w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym). Ponadto, NSA naruszył art. 22 ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy, skoro oparł swe rozstrzygnięcie na tej podstawie, że zas-karżona decyzja narusza prawo materialne (art. 65 ust. 1 ustawy Prawo o adwokatu-rze). Tymczasem, ustalona w zaskarżonej decyzji podstawa faktyczna uzasadniała zastosowanie powyższego przepisu prawa materialnego. Sąd Najwyższy z powyższych przyczyn uznał, że rewizja nadzwyczajna ma usprawiedliwione podstawy i orzekł w myśl art. 39313 § 1 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.). ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 65 pkt 1art. 22 ust. 2art. 80 KPart. 59art. 65 ust. 1art. 39313 § 1 KPCart. 10§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy