III SW 109/10

Izba Cywilna2010-07-13

Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Roman Kuczyński, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy dotyczący nieprawidłowości w pierwszej turze wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być podstawą do kwestionowania ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w drugiej turze?
Ratio decidendi
Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może być wniesiony z powodu naruszenia przepisów ustawy lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli miało to wpływ na wynik wyborów. Zarzut dotyczący prawidłowości głosowania w pierwszej turze wykracza poza zakres przedmiotowy protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, który dotyczy jedynie ważności wyboru osoby wskazanej jako wybrany Prezydent w obwieszczeniu Państwowej Komisji Wyborczej. Drugie głosowanie jest kontynuacją wyborów prezydenckich, ale nie jest kontynuacją pierwszego głosowania.
Stan faktyczny
E. K. wniosła protest wyborczy, wskazując na możliwość wydania nieprawidłowych kart do głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w pierwszej turze wyborów Prezydenta RP. Twierdziła, że otrzymała kartę z nazwiskami kandydatów w innej kolejności niż alfabetyczna, co mogło wpłynąć na wyniki wyborów. Państwowa Komisja Wyborcza i Okręgowa Komisja Wyborcza wskazały, że karty były drukowane zgodnie z przepisami, a ewentualne nieprawidłowości nie miały wpływu na wynik wyborów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, uznając, że zarzuty dotyczące pierwszej tury wyborów nie mieszczą się w zakresie protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SW 109/10 POSTANOWIENIE Dnia 13 lipca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z protestu E. K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnienie Pismem z dnia 8 lipca 2010 r., E. K. wniosła protest wyborczy, wskazując na „duże prawdopodobieństwo, że pojawienie się nieprawidłowych kart do głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] miało bardzo istotny wpływ na wyniki wyborów w I turze - na ich zniekształcenie”. Według relacji wnoszącej protest, w dniu 20 czerwca 2010 r. ok. godz. 6:50, w lokalu Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […], otrzymała ona na kartę do głosowania i oddała swój głos. Jednak w czasie rozmów z bliskimi członkami rodziny oraz znajomymi stwierdziła, że otrzymała od Komisji Wyborczej nieprawidłową (inną kartę do głosowania), gdyż w poz. nr 1 widniało nazwisko Komorowski Bronisław, a nie Jurek Marek, podczas gdy na prawidłowych kartach do głosowania kandydaci umieszczeni byli w kolejności 2 alfabetycznej nazwisk. Według twierdzeń wnoszącej protest, nie był to pojedynczy przypadek wydania wyborcy nieprawidłowej karty do głosowania, co uzasadnia zarzuty protestu. Ponadto, wnosząca protest uzyskała w PKW w Warszawie w dniu 21czerwca 2010 r. telefonicznie informację, że głos oddany na takiej karcie jest liczony jako głos nieważny. W odpowiedzi na protest, Państwowa Komisja Wyborcza wskazała, że karty do głosowania dla całego kraju drukowane były w jednej drukarni na zamówienie Krajowego Biura Wyborczego. Karty zostały wydrukowane zgodnie z uchwałą Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 31 maja 2010 r. w sprawie zarządzenia druku kart do głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 20 czerwca 2010 r. (M.P. Nr 42, poz. 602). Na kartach tych kandydaci na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej byli wymienieni w kolejności alfabetycznej nazwisk, zgodnie z wymogami art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467, zwana dalej ustawą). Jednocześnie PKW wskazała, że zgodnie z protokołem z wyników głosowania, we wskazanej Komisji Obwodowej oddano 5 głosów nieważnych, więc nawet jeżeli doszło do wskazanej w proteście nieprawidłowości, to z uwagi na duże różnice głosów między kandydatami — nie miało to wpływu na wynik wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Okręgowa Komisja Wyborcza Nr […], wskazała że „sytuacja opisana w proteście(...) nie mogła się zdarzyć”, bowiem „wszystkie obwodowe komisje wyborcze otrzymały karty do głosowania centralnie drukowane i paczkowane”, zaś do OKW „nie docierały sygnały o nieprawidłowościach dotyczących treści lub formy kart do głosowania”. W dalszej części pisma, OKW poinformowała, że „w pierwszej turze wyborów (...) głosowało 680 wyborców, którzy oddali 675 głosów ważnych oraz 5 nieważnych. Ilość głosów nieważnych w tej komisji jest zbliżona do przeciętnej liczby głosów nieważnych oddanych w poszczególnych obwodowych komisjach wyborczych na terenie miasta […]”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Ustawa z dnia 27 września 3 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467 zwana dalej ustawą) stanowi, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty (art. 73 ust. 3). Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może być wniesiony z powodu naruszenia przepisów ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub przestępstwo miało wpływ na wynik wyborów (art. 72 ust. 1 ustawy). Wynika stąd jednoznacznie, że protest może dotyczyć jedynie ważności wyboru tej osoby, która została wskazana jako wybrany Prezydent w podanym do publicznej wiadomości obwieszczeniu Państwowej Komisji Wyborczej. (art. 69 ust. 1 ustawy). Wnosząca protest wskazała na możliwość ewentualnych nieprawidłowości podczas głosowania w pierwszej turze wyborów - w lokalu Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […]. Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej mogą przebiegać w dwóch głosowaniach (turach) zgodnie z art. 8b ust. 1 ustawy, gdy - w pierwszym głosowaniu), żaden z kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej nie uzyska więcej niż połowy ważnie oddanych głosów. Drugie głosowanie jest kontynuacją wyborów prezydenckich, ale nie jest kontynuacją pierwszego głosowania, a zarzut co do prawidłowości głosowania w pierwszej turze wykracza poza zakres przedmiotowy protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, o jakim stanowi art. 72 ust. 1 ustawy. Z powyższych względów orzeczono jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 47 ust. 1art. 129 ust. 2art. 73 ust. 3art. 72 ust. 1art. 69 ust. 1art. 8b ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy