III SW 17/03
Izba Cywilna2003-05-08
Skład orzekający: Krystyna Bednarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działalność Związku Nauczycielstwa Polskiego, wynikająca z jego celów statutowych, jest związana z przedmiotem ogólnokrajowego referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o referendum ogólnokrajowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał skargę Związku Nauczycielstwa Polskiego za zasadną. Stwierdził, że działalność ZNP, wynikająca z jego celów statutowych, takich jak aktywne uczestniczenie w kształtowaniu demokratycznego oblicza polskiej oświaty i nauki, dążenie do powszechnej dostępności do oświaty oraz współpraca z międzynarodowymi organizacjami, jest związana z przedmiotem referendum dotyczącego ratyfikacji Traktatu akcesyjnego do UE. Podkreślono, że proces dostosowywania polskiego systemu oświaty do systemu obowiązującego w Unii Europejskiej jest faktem powszechnie znanym i że ZNP uczestniczy w tym procesie w formach przewidzianych prawem.Stan faktyczny
Państwowa Komisja Wyborcza odmówiła Związkowi Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) wydania zaświadczenia o uprawnieniu do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych i telewizyjnych, uznając, że cele statutowe ZNP nie są związane z przedmiotem referendum dotyczącego ratyfikacji Traktatu akcesyjnego do UE. ZNP wniósł skargę, argumentując, że prowadzi działalność informacyjną i edukacyjną związaną z wpływem akcesji na polski system oświaty i prawa pracowników oświaty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał skargę Związku Nauczycielstwa Polskiego za zasadną i tym samym uchylił negatywną decyzję Państwowej Komisji Wyborczej.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 8 maja 2003 r. III SW 17/03 Działalność Związku Nauczycielstwa Polskiego wynikająca z celów statu-towych jest związana z przedmiotem ogólnokrajowego referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Pań-stwami Członkowskimi Unii Europejskiej w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz.U. Nr 57, poz. 507 ze zm.). Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2003 r. sprawy ze skargi Związku Nauczycielstwa Polskiego na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 kwietnia 2003 r. odmawiającą wydania zaświadczenia o przysługiwaniu uprawnienia do udziału w kampanii referendalnej w programach ra-diowych i telewizyjnych. u z n a ł skargę za zasadną. U z a s a d n i e n i e Uchwałą z dnia 30 kwietnia 2003 r. Państwowa Komisja Wyborcza odmówiła Związkowi Nauczycielstwa Polskiego wydania zaświadczenia o przysługiwaniu uprawnień do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych i telewizyj-nych nadawców publicznych z uzasadnieniem, że żaden z celów statutowych tego Związku wymienionych w ust. 5 statutu nie jest związany z przedmiotem referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu dotyczącego przystąpienia Rze-czypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. W skardze na powyższą uchwałę Związek Nauczycielstwa Polskiego podniósł, że czynnie włączył się w kampanię informacyjną mającą na celu przybliżenie człon-kom Związku wpływu akcesji na polski system oświaty oraz na prawa i obowiązki
2 pracowników oświaty i wychowania, zorganizował szereg konferencji poświęconych procesowi integracji europejskiej, był współautorem dodatku do tygodnika „Polityka” poświęconego tematyce europejskiej - co dowodzi, że ZNP prowadzi działalność związaną z przedmiotem referendum. W odpowiedzi na skargę Państwowa Komisja Wyborcza podtrzymała swoje stanowisko. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 5 Statutu ZNP celem Związku jest - między innymi - aktywne uczestniczenie w kształtowaniu demokratycznego oblicza polskiej oświaty i nauki, wychowywanie w duchu tolerancji, poszanowania praw, wol-ności i godności osobistej, dążenie do powszechnej dostępności do oświaty na wszystkich jej szczeblach oraz zapewnienie warunków organizacyjnych i material-nych do podnoszenia kwalifikacji zawodowych, tworzenie materialnej i społecznej bazy dla realizowania zadań w zakresie pomocy i uczestniczenia w życiu intelektual-nym i kulturalnym środowisk lokalnych i całego kraju. Cele te będą osiągane (art. 6 statutu) między innymi przez uczestniczenie w tworzeniu aktów prawnych dotyczą-cych oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, opiniowanie aktów prawnych dotyczą-cych oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, członkostwo w międzynarodowych or-ganizacjach zrzeszających związki zawodowe pracowników oświaty i wychowania, szkolnictwa wyższego i nauki oraz współpraca z tymi organizacjami, prowadzenie szkół, placówek oświatowych i wychowawczych, domów nauczyciela, placówek wy-chowawczo-leczniczych, sanatoriów, wydawnictwa pedagogicznego, bibliotek, czy-telni, gromadzenie zbiorów, urządzanie wystaw itp. Przedmiotem referendum jest wprawdzie zgoda na ratyfikację Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, jednakże przedmiot ten nie może być ograniczony jedynie do sposobu udzielenia odpowiedzi. Poprzez zgodę lub jej brak wyrażony jest bowiem stosunek do podpisanego już przez Polskę Traktatu w dniu 16 kwietnia 2003 r. w Atenach, natomiast przedmiotem Traktatu jest niewątpliwie także ta materia, o której mowa w celach statutowych ZNP. Nie wchodząc bowiem w szczegóły Traktatu zauważyć należy fakt powszechnie znany, jakim jest dostosowywanie, od szeregu lat, polskiego systemu oświaty do systemu obowiązującego w Unii Europejskiej, zaś w procesie dostosowawczym, co jest faktem powszechnie znanym, a także wynika-jącym z obowiązujących przepisów prawa (między innymi Rozdział 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79,
3 poz. 854 ze zm.) Związek Nauczycielstwa Polskiego uczestniczy w formach prawem przewidzianych. Sąd Najwyższy doszedł zatem do przekonania, że wynikająca z celów statu-towych działalność Związku Nauczycielstwa Polskiego jest związana z przedmiotem ogólnokrajowego referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej, a tym samym spełnia warunki do wydania mu zaświadczenia o przysługiwaniu uprawnienia z art. 48 ust. 1 ustawy o referendum. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III SW 10/03 2003-05-07Czy ogólnokrajowa reprezentatywna organizacja związkowa, której statutowe cele obejmują obronę praw pracowniczych i wpływ na politykę gospodarczą i społeczną, spełnia wymóg prowadzenia działalności związanej z przedmiote…
- III SW 16/03 2003-05-08Czy stowarzyszenie, które prowadzi działalność związaną z przedmiotem referendum i mieści się ona w zakresie jego celów statutowych, jest uprawnione do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych i telewizyjn…
- III SW 26/03 2003-05-12Czy stowarzyszenie, którego cele statutowe nie są bezpośrednio związane z przedmiotem referendum, może uzyskać uprawnienie do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych i telewizyjnych?
- I NSW 72/23 2023-10-05Czy przepisy prawa przewidują uprawnienie do wyznaczania obserwatorów społecznych w związku z referendum ogólnokrajowym?
- III SW 8/03 2003-05-07Czy stowarzyszenie, które nie wykazało w sposób udokumentowany prowadzenia działalności związanej z przedmiotem referendum, może zostać uznane za podmiot uprawniony do udziału w kampanii referendalnej w programach radiow…
Powołane przepisy
art. 48 ust. 1art. 5art. 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy