III SW 21/07
Izba Cywilna2007-11-27
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak kart do głosowania może stanowić nadzwyczajne wydarzenie uzasadniające przerwanie lub przedłużenie głosowania w wyborach?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak kart do głosowania nie może być traktowany jako nadzwyczajne wydarzenie uzasadniające przerwanie lub przedłużenie głosowania w wyborach. Zapewnienie kart do głosowania jest obowiązkiem organów przygotowujących wybory i wynika z właściwej organizacji procesu wyborczego. Stwierdzone naruszenie, nawet jeśli miało miejsce, nie miało wpływu na wynik wyborów, jeśli było znikome w stosunku do ogólnej liczby komisji wyborczych i nie wpłynęło na ciszę wyborczą.Stan faktyczny
Stan faktyczny dotyczy protestu wyborczego przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP z 21 października 2007 r. Protestujący kwestionował przedłużenie czasu głosowania w niektórych regionach kraju, spowodowane brakiem kart do głosowania. Państwowa Komisja Wyborcza wyjaśniła, że przedłużenie nastąpiło w niewielkiej liczbie obwodów i było spowodowane brakiem kart.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyraził opinię, że zarzut protestu jest zasadny, jednak stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 27 listopada 2007 r. III SW 21/07 Brak kart do głosowania wynikający ze sposobu organizacji wyborów nie może być uznany za nadzwyczajne wydarzenie uzasadniające przerwę lub prze-dłużenie głosowania (art. 59 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rze-czypospolitej Polskiej, jednolity tekst: Dz.U. z 2007 Nr 190, poz. 1360). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopa-da 2007 r. sprawy z protestu wyborczego Stanisława P. przeciwko ważności wybo-rów do Sejmu RP i Senatu RP p o s t a n o w i ł: wyrazić opinię, że zarzut protestu jest zasadny, jednak stwierdzone narusze-nie nie miało wpływu na wynik wyborów. U z a s a d n i e n i e Stanisław P. wniósł protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu przeprowadzonych w dniu 21 października 2007 r., z powodu przedłużenia czasu wyborów w niektórych regionach kraju. W krótkim uzasadnieniu protestu podniósł, że przedłużenie czasu wyborów nastąpiło tylko ze względu na brak kart do głosowania. W odpowiedzi Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o nieuwzględnienie protestu. Wyjaśniła, że przedłużenie głosowania ponad godzinę 2000 miało miejsce w 50 obwodach głosowania, na ogólną liczbę 25.476 obwodów. Obwodowe komisje wyborcze przedłużyły głosowanie od kilku do kilkudziesięciu minut. Najdłuższe prze-dłużenie głosowania miało miejsce w Obwodowej Komisji Wyborczej nr 619 - do go-dziny 2255 i w Obwodowej Komisji Wyborczej nr 582 - do godziny 2240, w m. st. War-
2 szawie. Jak wynika z uchwał obwodowych komisji wyborczych, przerwy w głosowa-niu, które były przyczyną przedłużenia głosowania, w większości przypadków były spowodowane brakiem w lokalach wyborczych kart do głosowania. Obwodowe komi-sje wyborcze, które przedłużyły głosowanie, nie naruszyły prawa wyborczego. Zgod-nie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 46, poz. 499 ze zm.) obwodowe komisje wyborcze mogły zarządzić przerwanie lub przedłu-żenie głosowania, gdy wskutek nadzwyczajnych wydarzeń było przejściowo unie-możliwione. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest nie ujmuje precyzyjnie stawianego zarzutu przeciwko ważności wybo-rów według wymagań wynikających z ustawy Ordynacja wyborcza (art. 78 ust. 1 i art. 79 ust. 3). Niemniej jego podstawa jest zrozumiała, o czym świadczy treść odpowie-dzi na protest Państwowej Komisji Wyborczej. Protestujący w istocie kwestionuje przerywanie i przedłużanie głosowania tylko ze względu na brak kart wyborczych. Nie określa jednak wpływu tych zdarzeń na wynik wyborów. Przerywanie głosowania i przedłużanie jego czasu potwierdza odpowiedź Państwowej Komisji Wyborczej. W ocenie składu rozpatrującego protest, wbrew stanowisku uczestnika postę-powania, nie można przyjąć, że przerywanie głosowania w obwodowych komisjach wyborczych i w efekcie przedłużanie czasu głosowania, nie było niezgodne z Ordy-nacją wyborczą. Głosowanie w lokalu obwodowej komisji wyborczej odbywa się bez przerwy, między godziną 600 a 2000 (art. 59 ust. 1). Głosowania nie wolno przerwać i to jest zasada podstawowa (art. 64 ust. 1). Zatem przerwanie lub przedłużenie gło-sowania stanowi wyjątek, który może być akceptowany tylko wskutek nadzwyczaj-nych wydarzeń (art. 64 ust. 1 zdanie drugie). Brak kart do głosowania nie może być uznany za nadzwyczajne wydarzenie uzasadniające przerwę lub przedłużenie gło-sowania. Zapewnienie kart do głosowania zależy tylko od właściwej organizacji i przygotowania wyborów. Przed rozpoczęciem głosowania obwodowa komisja wybor-cza sprawdza czy dysponuje potrzebną liczbą kart do głosowania (art. 61 ust. 1). Brak kart do głosowania w lokalu wyborczym nie powinien wystąpić i nie może być uznany za zdarzenie niezależne od organów i komisji przeprowadzających wybory.
3 Stwierdzone naruszenie Ordynacji wyborczej (art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1) nie miało jednak wpływu na wynik wyborów do Sejmu i Senatu. Protest nie został wniesiony przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym. Nie doszło do „przedłużenia czasu wyborów w niektórych regionach kraju”, lecz tylko do przedłużenia głosowania w niektórych obwodowych komisjach wyborczych. Liczba obwodowych komisji wyborczych, w których nastąpiły przerwy i przedłużenie głoso-wania (50) w odniesieniu do ilości wszystkich komisji wyborczych (25.476) jest zni-koma. Stanowi to wstępną przesłankę uzasadniającą ocenę o braku podstaw do przyjęcia, że przedłużenie głosowania w tych obwodowych komisjach wyborczych miało wpływ na wynik wyborów. Brak jest też podstaw do stwierdzenia, że wyborcy głosujący w lokalach, w których przedłużono głosowanie, głosowali pod wypływem wyników wyborów z innych komisji. Po godzinie 2000 nie były podawane wyniki gło-sowania. Cisza wyborcza została przedłużona aż do zakończenia głosowania w ostatniej obwodowej komisji wyborczej, w której nastąpiło przedłużenie głosowania. Nie doszło więc do wpływu lub agitacji wyborców, którzy nie głosowali przed godziną 2000. Do zakończenia ciszy wyborczej media również wstrzymały się z podaniem sondażowych wyników głosowania. Z tych motywów Sąd Najwyższy wyraził opinię o zasadności zarzutu protestu kwestionującego dopuszczalność przerywania i przedłużania głosowania tylko z braku kart do głosowania, jednak jednocześnie stwierdził, że nie miało to wpływu na wynik wyborów (art. 80 ust. 2 Ordynacji wyborczej). ========================================
Powiązane orzeczenia
- I NSW 355/23 2023-12-12Czy odmowa wydania karty do głosowania wyborcy, który ostatecznie został dopuszczony do głosowania, stanowi naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego, które mogłoby wpłynąć na wynik wyborów?
- I NSW 486/23 2023-12-12Czy zadawanie przez członków obwodowej komisji wyborczej pytań wyborcom o chęć otrzymania wszystkich kart do głosowania stanowi naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, mające wpływ na wynik wyboró…
- III SW 140/15 2015-11-25Czy naruszenie przepisów dotyczących głosowania, polegające na wydaniu karty do głosowania innej osobie niż uprawniony wyborca, które dotyczy tylko jednego wyborcy w okręgu wyborczym, może mieć wpływ na wynik wyborów?
- I NSW 2149/20 2020-07-28Czy naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego, polegające na wydaniu karty do głosowania innej osobie, które nie miało wpływu na wynik wyborów, stanowi podstawę do unieważnienia wyborów?
- I NSW 538/23 2023-12-12Czy sposób potwierdzania odbioru kart do głosowania przez wyborcę, polegający na złożeniu jednego podpisu dla wszystkich otrzymanych kart, stanowi naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego, które mogłoby skutkować stwierdz…
Powołane przepisy
art. 59 ust. 1art. 64 ust. 1art. 78 ust. 1art. 79 ust. 3art. 61 ust. 1art. 80 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy