III SW 24/02
Izba Cywilna2002-10-03
Skład orzekający: Józef Iwulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie sprawozdania o źródłach pozyskania środków finansowych przez partię polityczną po ustawowym terminie 31 marca uzasadnia jego odrzucenie przez Państwową Komisję Wyborczą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że termin do składania sprawozdań o źródłach pozyskania środków finansowych przez partie polityczne, określony w art. 38 ustawy o partiach politycznych jako "nie później niż do 31 marca każdego roku", ma charakter terminu ustawowego. Przekroczenie tego terminu stanowi naruszenie przepisów ustawy, co zgodnie z art. 38a tej ustawy, uzasadnia odrzucenie sprawozdania przez Państwową Komisję Wyborczą.Stan faktyczny
Partia Rozwoju złożyła sprawozdanie o źródłach pozyskania środków finansowych za 2001 r. w dniu 5 kwietnia 2002 r., czyli po upływie ustawowego terminu do 31 marca 2002 r. Państwowa Komisja Wyborcza (PKW) odrzuciła to sprawozdanie. Partia Rozwoju wniosła skargę, argumentując, że niedotrzymanie terminu nie powinno skutkować odrzuceniem sprawozdania, a jedynie innymi konsekwencjami przewidzianymi w poprzednim brzmieniu ustawy lub aktualnym art. 38a ust. 2.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę Partii Rozwoju na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej o odrzuceniu sprawozdania finansowego.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2002 r. III SW 24/02 Przewidziany w art. 38 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach poli-tycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857 ze zm.) termin do skła-dania sprawozdania o źródłach pozyskania środków finansowych nie później niż do 31 marca każdego roku ma charakter terminu ustawowego i jego prze-kroczenie powoduje odrzucenie sprawozdania (art. 38a tej ustawy). Przewodniczący SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Beata Gudowska, Jerzy Kuźniar, Zbigniew Myszka, Herbert Szurgacz (sprawozdaw-ca), Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 paździer-nika 2002 r. sprawy ze skargi Partii Rozwoju na uchwałę Państwowej Komisji Wybor-czej z dnia 5 sierpnia 2002 r. w przedmiocie odrzucenia sprawozdania finansowego o d d a l i ł skargę. U z a s a d n i e n i e Uchwałą z dnia 5 sierpnia 2002 r. Państwowa Komisja Wyborcza postanowiła odrzucić sprawozdanie Partii Rozwoju o źródłach pozyskania środków finansowych w 2001 r. Sprawozdanie partii politycznej Partia Rozwoju zostało nadane w dniu 4 kwietnia 2002 r., a wpłynęło do PKW w dniu 5 kwietnia 2002 r. Złożenie sprawozda-nia po dniu 31 marca 2002 r. stanowi naruszenie art. 38 ust. 1 ustawy o partiach po-litycznych, co uzasadnia odrzucenie sprawozdania. W skardze na to postanowienie Partia Rozwoju zarzuciła, że stwierdzone na-ruszenie przepisu ustawy o partiach politycznych nie uprawnia do odrzucenia spra-wozdania, ponieważ skutki niedotrzymania terminu regulował art. 38 ust. 3 ustawy o partiach politycznych w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą dokonaną ustawą z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu RP i Senatu RP
2 (Dz.U. Nr 46, poz. 499). Według tego przepisu w przypadku niezłożenia informacji w terminie Minister Finansów, na wniosek Państwowej Komisji Wyborczej, może zablo-kować konto Funduszu Wyborczego na okres do 3 lat . Również aktualne brzmienie ustawy o partiach politycznych (art. 38a ust. 2) wśród powodów odrzucenia sprawoz-dania nie wymienia złożenia sprawozdania po ustawowym terminie 31 marca. W zajętym stanowisku w sprawie skargi Partii Rozwoju PKW wskazała, że podstawą prawną uchwały o odrzuceniu sprawozdania był przepis art. 38a ustawy o partiach politycznych przed jego zmianą dokonaną ustawą z dnia 26 lipca 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików woje-wództw oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 127, poz. 1089). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga partii Partia Rozwoju nie jest zasadna. Nie ma racji skarżący, że Pań-stwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawozdanie w oparciu o niewłaściwą podsta-wę prawną. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 26 lipca 2002 r. o zmianie ustawy - Ordy-nacja wyborcza.. (wyżej powołaną) do postępowania ze złożonymi za 2001 r. spra-wozdaniami, o których mowa w art. 38 ust. 1 ustawy o partiach politycznych, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2 tego przepisu o skutkach odrzu-cenia sprawozdania za 2001 r. Dotychczasowe przepisy , do których odwołuje się art. 5, to w pierwszym rzędzie art. 38a ustawy o partiach politycznych w brzmieniu nadanym art. 238 pkt 16 ustawy z dnia 15 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 46, poz. 499). Według tego przepisu PKW w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia spra-wozdania, przyjmuje, albo w razie stwierdzenia naruszenia przez partię polityczną przepisów ustawy, odrzuca sprawozdanie. Stanowisko Państwowej Komisji Wyborczej, że złożenie sprawozdania po ter-minie skutkuje odrzuceniem sprawozdania, jest trafne. Przewidziany art. 38 ustawy o partiach politycznych termin do składania sprawozdań o źródłach pozyskania środ-ków finansowych nie później niż do 31 marca każdego roku ma charakter terminu ustawowego i jego naruszenie jest równoznaczne z naruszeniem przepisów ustawy, co skutkuje odrzuceniem sprawozdania (art. 38a). Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 38b ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr
3 79, poz. 857) w związku z art. 516 KPC orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I NSW 13/18 2018-12-14Czy przekroczenie przez Państwową Komisję Wyborczą 6-miesięcznego terminu na wydanie uchwały o odrzuceniu sprawozdania finansowego partii politycznej skutkuje jego przyjęciem bez zastrzeżeń?
- III SK 78/15 2016-10-26Czy partia polityczna, której sprawozdanie finansowe zostało odrzucone z powodu przyjęcia środków z nieudokumentowanych źródeł, może być wykreślona z ewidencji partii politycznych z powodu niezłożenia sprawozdania w term…
- I NSW 4/22 2024-09-04Czy odrzucenie sprawozdania partii politycznej o źródłach pozyskania środków finansowych jest uzasadnione, gdy zakwestionowane płatności polegały na tym, że osoby fizyczne opłacały zobowiązania partii z własnych środków,…
- III SW 171/15 2016-02-23Czy naruszenie przepisów ustawy o partiach politycznych dotyczących niedozwolonych źródeł finansowania partii politycznej, nawet jeśli wynika z pomyłki i dotyczy niewielkich kwot, obliguje Państwową Komisję Wyborczą do o…
- I NSW 8/22 2023-06-20Czy zwrot przez partię polityczną osobie fizycznej wydatków poniesionych przez nią na zakup materiałów biurowych i usług, a następnie zwróconych przez partię, stanowi niedozwolone pozyskanie środków finansowych, skutkują…
Powołane przepisy
art. 38art. 38aart. 38 ust. 1art. 38 ust. 3art. 38a ust. 2art. 5art. 238 pkt 16art. 38bart. 516 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy