III SW 27/02
Izba Cywilna2002-09-18
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utworzenie komitetu wyborczego wyborców przed dniem ogłoszenia rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów o zarządzeniu wyborów jest sprzeczne z Ordynacją wyborczą i uzasadnia odmowę przyjęcia zawiadomienia o jego utworzeniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że utworzenie komitetu wyborczego wyborców przed dniem ogłoszenia rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów o zarządzeniu wyborów nie jest sprzeczne z Ordynacją wyborczą. Przepis art. 65 ust. 1a Ordynacji dopuszcza istnienie komitetów wyborczych już w momencie poprzedzającym ogłoszenie rozporządzenia, a przepisy dotyczące tworzenia komitetów nie zawierają zakazu ich powołania przed tą datą. W związku z tym, odmowa przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu z tego powodu jest nieuzasadniona.Stan faktyczny
Państwowa Komisja Wyborcza (PKW) odmówiła przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu Komitetu Wyborczego Wyborców Optymalni, wskazując, że data utworzenia komitetu (26 sierpnia 2002 r.) poprzedzała dzień ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu wyborów (27 sierpnia 2002 r.), co czyniło czynności podjęte przed tym terminem nieważnymi. Komitet Wyborczy Wyborców Optymalni wniósł skargę, twierdząc, że data 26 sierpnia była omyłkowa, a faktyczne podpisy złożono 27 sierpnia po północy. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę ze skargi Komitetu na uchwałę PKW.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2002 r. III SW 27/02 Utworzenie komitetu wyborczego wyborców przed dniem ogłoszenia rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów o zarządzeniu wyborów nie jest sprzeczne z ustawą z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich (Dz.U. Nr 95, poz. 602 ze zm.) i nie uza-sadnia odmowy przyjęcia przez Państwową Komisję Wyborczą zawiadomienia o utworzeniu takiego komitetu na podstawie art. 64h ust. 2 Ordynacji. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Beata Gudowska, Józef Iwulski, Andrzej Kijowski, Zbigniew Myszka, Herbert Szurgacz (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 wrześ-nia 2002 r. sprawy ze skargi Komitetu Wyborczego Wyborców Optymalni na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 września 2002 r. [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania Komitetu Wyborczego u z n a ł skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną uchwałę. U z a s a d n i e n i e Uchwałą z dnia 9 września 2002 r. Państwowa Komisja Wyborcza odmówiła przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu Komitetu Wyborczego Wyborców Optymalni. W uzasadnieniu odmowy wskazano, że w zawiadomieniu o utworzeniu komitetu wy-borczego jako datę jego utworzenia podano dzień 26 sierpnia 2002 r. Datą tą zostało opatrzone oświadczenie o utworzeniu Komitetu Wyborczego Wyborców Optymalni oraz oświadczenie pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego o przyję-ciu pełnomocnictw. Zdaniem PKW, skoro - zgodnie z art. 65 ust. 1a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. Nr 95, poz. 602 ze zm.) - komitety wyborcze mogą wykonywać czynności
2 określone w ustawie od dnia ogłoszenia rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów o zarządzeniu wyborów, czynności podjęte przed tym terminem są nieważne. Skoro rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zarządzenia wyborów (Dz.U. Nr 134, poz. 1125) zostało ogłoszone w dniu 27 sierpnia 2002 r., to utworzenie komitetu wyborczego wyborców w dniu 26 sierpnia jest nieważne i jest to wada zawiadomie-nia, która nie może zostać usunięta (art. 64h ust. 2 Ordynacji wyborczej). W skardze na wymienioną uchwałę pełnomocnik Komitetu Wyborczego Wy-borców Optymalni podniósł, że utworzenie Komitetu odbyło się w ustawowym termi-nie 27 sierpnia, a data 26 sierpnia pojawiła się w dokumentach omyłkowo. Pomyłka w dacie wynikła stąd, że zebranie założycielskie rozpoczęło się 26 sierpnia wieczo-rem, ale przeciągnęło się do godzin po północy i podpisy faktycznie zostały złożone 27 sierpnia około godziny 1. W załączeniu do skargi zostało przedstawione oświad-czenie członków KWW Optymalni o złożeniu podpisów pod dokumentami założyciel-skimi w dniu 27 sierpnia. W zajętym stanowisku wobec skargi PKW wniosła o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw w rozdziale 10a, zatytułowanym Komitety wyborcze reguluje tworzenie komitetów wyborczych tworzonych przez partie polityczne i koalicje partii politycznych, stowarzyszenia i organizacje społeczne, wyborców. Zasady tworzenia komitetów wyborczych wyborców określa art. 64f ustawy, wskazując na wymagania dotyczące liczby obywateli, mających prawo wybierania, które mogą utworzyć komi-tet wyborczy wyborców, tryb utworzenia komitetu, czynności, jakich powinien komitet wyborczy wyborców dokonać. Do tych ostatnich należy powiadomienie komisarza wyborczego, właściwego ze względu na siedzibę komitetu, o utworzeniu komitetu. Jeżeli zawiadomienie wykazuje wady, PKW w terminie 3 dni od dnia doręczenia za-wiadomienia, wzywa pełnomocnika komitetu wyborczego do ich usunięcia w terminie 3 dni. W przypadku nieusunięcia wad w terminie PKW odmawia przyjęcia zawiado-mienia (art. 64 h). W rozpoznawanej sprawie odmowa przyjęcia zawiadomienia została wydana na podstawie art. 64 h ustawy, ale nie ze względu na wady zawiadomienia, lecz z powołaniem się na przepis art. 65 ust. 1a Ordynacji wyborczej. Wymieniony przepis
3 został zamieszczony w rozdziale 11 Ordynacji pt. Kampania wyborcza. Według tego przepisu partie polityczne, organizacje i wyborcy oraz komitety wyborcze, mogą wy-konywać czynności określone w ustawie od dnia ogłoszenia rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów o zarządzeniu wyborów. Czynności podjęte przed tym terminem są nieważne. Stanowisko PKW o odmowie przyjęcia zawiadomienia nie jest trafne. Z powo-łanego przepisu art. 65 ust. 1a wyraźnie wynika, że wymienione w nim podmioty, w tym komitety wyborcze, mogą wykonywać czynności określone w ustawie od dnia ogłoszenia rozporządzenia. Oznacza to, że ustawodawca dopuszcza istnienie komi-tetów już w tym momencie. W dalszym ciągu wynika stąd, że komitety te mogą po-wstać przed dniem ogłoszenia rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów o zarządze-niu wyborów. Powyższy wniosek znajduje potwierdzenie w przepisach o tworzeniu komitetów wyborczych. Przepisy te nie zawierają ograniczeń (zakazu) powołania komitetu przed datą ogłoszenia rozporządzenia, przewidują jedynie rygory czasowe co do zawiadomienia komisarza wyborczego o utworzeniu komitetu wyborczego wy-borców. Zgodnie z art. 64 f ust. 4 Ordynacji wyborczej po zebraniu co najmniej 20 podpisów obywateli, mających prawo wybierania, popierających utworzenie komitetu, pełnomocnik wyborczy zawiadamia komisarza wyborczego właściwego ze względu na siedzibę komitetu, o utworzeniu komitetu. Zawiadomienie może być dokonane w terminie od dnia ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu wyborów do 50 dnia przed dniem wyborów. W sumie należy uznać, że utworzenie komitetu wyborczego wyborców przed dniem ogłoszenia rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów o zarządzeniu wyborów nie jest sprzeczne z Ordynacją wyborczą i nie uzasadnia odmowy przyjęcia przez PKW na podstawie art. 64 h ust. 2 Ordynacji przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu takiego komitetu. Z przytoczonych motywów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 64h ust. 3 i 4 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw w związku z art. 516 KPC orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III SW 11/11 2011-08-31Czy odmowa przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego wyborców przez Państwową Komisję Wyborczą z powodu złożenia go po upływie terminu ustawowego jest zasadna, jeśli pełnomocnik twierdzi, że próbował złoży…
- I NSW 6/25 2025-03-31Czy Państwowa Komisja Wyborcza zasadnie odmówiła przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego z powodu niedołączenia wymaganego minimalnej liczby prawidłowych podpisów obywateli?
- III SW 28/02 2002-09-19Czy brak wymaganej liczby podpisów popierających utworzenie komitetu wyborczego może być uzupełniony po upływie terminu 50 dni przed dniem wyborów?
- I NSW 12/23 2023-09-05Czy do zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego w wyborach do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej wymagane jest załączenie wykazu co najmniej 1000 podpisów obywateli popierających jego utworzenie?
- I NSW 2/18 2018-09-03Czy odmowa przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego przez Państwową Komisję Wyborczą z powodu braku podpisu Prezesa partii, gdy zawiadomienie zostało podpisane przez innych członków organu uprawnionego do…
Powołane przepisy
art. 64h ust. 2art. 65 ust. 1art. 64fart. 64art. 64h ust. 3art. 516 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy