III SW 97/15

Izba Cywilna2015-12-17

Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska, Zbigniew Hajn, Halina Kiryło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błąd w protokole obwodowej komisji wyborczej, polegający na nieprawidłowym przypisaniu głosów oddanych na jednego kandydata innemu kandydatowi z tej samej listy, stanowi naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego mające wpływ na wynik wyborów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut protestu wyborczego dotyczący błędnego przypisania głosów między kandydatami z tej samej listy jest zasadny, ponieważ stanowi naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących ustalania wyników głosowania. Jednakże, stwierdził, że takie naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów, gdyż nawet uwzględnienie prawidłowej liczby głosów nie zmieniłoby kolejności kandydatów na liście ani nie pozwoliłoby na uzyskanie mandatu przez kandydata, na którego omyłkowo przypisano głosy.
Stan faktyczny
Wnoszący protest wyborczy, będący Przewodniczącym Obwodowej Komisji Wyborczej, wskazał na błąd w protokole wyborczym. Głosy oddane na kandydata G. K. zostały omyłkowo przypisane kandydatowi A. P. z tej samej listy. Państwowa Komisja Wyborcza, Prokurator Generalny oraz Przewodnicząca Okręgowej Komisji Wyborczej uznali zarzut za zasadny, ale stwierdzili, że błąd nie miał wpływu na wynik wyborów. Sąd Najwyższy przeprowadził postępowanie dowodowe z oględzin kart do głosowania, które potwierdziło zaistniałą omyłkę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyraził opinię, że zarzut protestu wyborczego jest zasadny, ale nie miał wpływu na wynik wyborów.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SW 97/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący) SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca) SSN Halina Kiryło w sprawie z protestu wyborczego J. R. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale: 1) Prokuratora Generalnego, 2) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 3) Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej w K. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 grudnia 2015 r. postanawia: wyrazić opinię, że zarzut protestu jest zasadny, lecz nie ma wpływu na wynik wyborów. UZASADNIENIE J. R., będący Przewodniczącym Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w T., wniósł na podstawie art. 82 § 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. 2011 Nr 21, poz.112 ze zm.; dalej: Kodeks wyborczy), w ustawowym terminie protest wyborczy. Wnoszący protest wskazał, że kandydat na posła A. P. (kandydat z listy nr […] poz. […]) w wymienionym obwodzie nie uzyskał żadnych głosów, natomiast kandydat na posła G. K. uzyskał 59 głosy (kandydat z listy nr 2 […]poz.[…]), co znajduje odzwierciedlenie w kartach do głosowania. Natomiast w protokole omyłkowo wskazano, że G. K. uzyskał 1 głos, a oddane na niego pozostałe głosy omyłkowo wyszczególniono przy kandydacie A. P. Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię, że nawet gdyby protest okazał się zasadny, to nie miało to wpływu na wyników wyborów. Ustalenie stanu faktycznego wymagałoby jednak przeprowadzenia postępowania dowodowego, do czego Komisja nie jest uprawniona. Ponadto zauważyła, że nawet w wypadku nieprawidłowego przypisania przez Obwodową Komisję Wyborczą nr [...] w T. głosów kandydata G. K. innemu kandydatowi z tej listy A. P., nie miało to wpływu na wynik wyborów, gdyż nawet gdyby Obwodowa Komisja Wyborcza nr […] w T. faktycznie nie uwzględniła 58 głosów oddanych na wskazanego kandydata i otrzymałby on nie 2.522, lecz 2.580 głosów, nie uzyskałby mandatu. Najniższy bowiem wynik spośród osób, które otrzymały mandat wynosi 7.652 głosy. Prokurator Generalny wyraził opinię, że zarzuty protestu są zasadne, lecz nie miały wpływu na wynik wyborów. Błędne przeliczenie głosów oddanych na poszczególnych kandydatów z listy nr […] przez członków Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w T. stanowi naruszenie art. 228 § 1 pkt 8 i art. 229 Kodeksu wyborczego. Jednakże zaistniały błąd nie miał wpływu na wyliczenie ogólnej liczby głosów na listę nr […] w przedmiotowym obwodzie. Przewodnicząca Okręgowej Komisji Wyborczej w K. zajęła stanowisko, że protest jest zasadny, nie ma jednak wpływu na wynik wyborów do Sejmu RP. Dostrzeżona omyłka nie dotyczyła obliczeń ogólnej liczby głosów na listę nr […], a ograniczyła się do błędnego wskazania poparcia uzyskanego przez dwóch kandydatów, których wyniki uprawniają do uzyskania mandatu odpowiednio w 12. i 15. kolejności z listy nr […]. Lista nr […] uzyskała 5 mandatów w tym okręgu wyborczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 241 § 3 Kodeksu wyborczego, wnoszący protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem 3 zarzutów może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego). Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 7 i 8 Kodeksu wyborczego, ustalając wyniki głosowania w obwodzie, obwodowa komisja wyborcza oblicza liczbę głosów ważnych oddanych na poszczególne listy kandydatów i głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów z tych list. Natomiast art. 228 § 2 Kodeksu wyborczego stanowi, że liczby, o których mowa w § 1, wymienia się w protokole głosowania w obwodzie. W sprawie Sąd Najwyższy skierował do Sądu Rejonowego w Tychach odezwę o przeprowadzenie dowodu z oględzin kart do głosowania w okręgu wyborczym nr […] w obwodzie [...] w T., w celu ustalenia liczby ważnie oddanych w tym obwodzie głosów na kandydatów do Sejmu RP z listy nr [..] (Komitet Wyborczy [...]): P. P. (nr […] na liście) i G. K. (nr […] na liście). W wykonaniu odezwy dokonano przeliczenia kart do glosowania i ich oględzin. Z protokołu oględzin Sądu Rejonowego w Tychach z 30 listopada 2015 r. wynika następujące ustalenie: kandydat z numerem […] na liście nr […]– P. P. nie uzyskał żadnego głosu, a kandydat z numerem […] na liście – G. K. otrzymał 59 głosy. Powyższe potwierdza twierdzenia wnoszącego protest o zaistniałym w tym zakresie błędzie i prowadzi do uznania zarzutu protestu za zasadny. Zgodnie z art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego, istotne jest nie tylko stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, ale i to, czy naruszenie miało wpływ na wynik wyborów. W sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że wskazane naruszenie miało wpływ na wynik wyborów, albowiem omyłka w przeliczeniu głosów na poszczególnych kandydatów na posłów dotyczyła kandydatów z tej samej listy nr [...] Komitetu Wyborczego […]. Ponadto uwzględnienie 58 głosów oddanych na kandydata G. K. (co daje łącznie 2.580 głosów) nadal nie pozwoliłoby na uzyskanie przez tego kandydata na posła 4 mandatu, gdyż najniższy wynik spośród osób z tej listy, które otrzymały mandat wyniósł zgodnie z informacją Państwowej Komisji Wyborczej 7.652 głosy. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 242 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego, wyraził opinię jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 82 § 5art. 228 § 1 pkt 8art. 229art. 241 § 3art. 82 § 1art. 228 § 1 pkt 7art. 228 § 2art. 242 § 1§ 5§ 1 pkt 8§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy