III URN 23/73
WyrokIzba Cywilna1973-12-21
Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Rejman. Sędziowie: A. Szczurzewski (sprawozdawca), T. Szymanek.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Eweliny S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B. o rentę inwalidzką na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu z dnia 9 marca 1973 r.,oddalił rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneZakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B. decyzją z dnia 10 stycznia 1973 r. oddalił roszczenie skarżącej o rentę inwalidzką, ponieważ Obwodowa i Wojewódzka KIZ nie uznały jej za inwalidę w rozumieniu art. 12 ustawy o p.z.e.Na skutek skargi wnioskodawczyni Okręgowy Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu prawomocnym wyrokiem z dnia 9 marca 1973 r. zmienił powyższą decyzję i przyznał skarżącej od dnia 20 lutego 1973 r. rentę inwalidzką w wymiarze III grupy inwalidów. Okręgowy Sąd ustalił na podstawie opinii biegłych, że skarżąca stała się inwalidą III grupy od dnia 20 lutego 1973 r.W rewizji nadzwyczajnej, opartej na zarzutach naruszenia art. 302 § 1 pr. o s.u.s. i art. 64 ustawy o p.z.e. oraz interesu PRL, Prokurator Generalny PRL wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przyznanie skarżącej renty inwalidzkiej od dnia 15 grudnia 1972 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Błędny jest wyrażony w rewizji nadzwyczajnej pogląd, że za datę powstania prawa skarżącej do renty inwalidzkiej należy przyjąć - w myśl art. 64 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o p.z.e. - datę ustania jej prawa do zasiłku chorobowego, tj. 15 grudnia 1972 r. W myśl bowiem tego przepisu prawo do renty inwalidzkiej powstaje z dniem spełnienia się wszystkich warunków wymaganych do przyznania tego świadczenia, nie wcześniej jednak niż od dnia ustania prawa do zasiłku chorobowego lub do wynagrodzenia przysługującego w okresie czasowej niezdolności do pracy. To zaś, jakie warunki są wymagane do przyznania renty inwalidzkiej, określa przepis art. 23 cyt. ustawy. Według tego przepisu renta inwalidzka przysługuje pracownikowi, który ma wymagany okres zatrudnienia i stał się inwalidą w czasie określonym tym przepisem. Dopiero łączne spełnienie tych warunków rodzi prawo do renty inwalidzkiej. Jeżeli warunki te zostały spełnione przed ustaniem prawa do zasiłku chorobowego lub do wynagrodzenia przysługującego w okresie czasowej niezdolności do pracy, to zgodnie z art. 64 cyt. ustawy prawo do renty inwalidzkiej powstaje od dnia ustania prawa do wymienionego wyżej zasiłku lub wynagrodzenia.Z zestawienia powołanych wyżej przepisów wynika, że prawo do renty inwalidzkiej powstaje od dnia ustania prawa do zasiłku chorobowego lub wynagrodzenia tylko wówczas, gdy warunki wymagane do przyznania renty inwalidzkiej zostały spełnione nie później niż w dniu ustania prawa do wymienionego zasiłku (wynagrodzenia). Ustanie bowiem prawa do zasiłku chorobowego nie rodzi samo przez się prawa do renty inwalidzkiej. Konieczne jest ponadto, by dany pracownik przed ustaniem prawa do zasiłku chorobowego miał wymagany okres zatrudnienia oraz był inwalidą w rozumieniu art. 12 ustawy o p.z.e.Skarżąca, jak wynika z akt sprawy, miała wymagany do renty inwalidzkiej okres zatrudnienia w chwili ustania jej prawa do zasiłku chorobowego, tj. w dniu 15 grudnia 1972 r., ale - jak niewadliwie ustalił Okręgowy Sąd - nie była jeszcze w tym czasie inwalidą w rozumieniu art. 12 cyt. ustawy. Inwalidztwo powstało w dniu 20 lutego 1973 r. i dopiero od tej daty powstało jej prawo do renty inwalidzkiej.Dokonane przez Okręgowy Sąd ustalenia co do daty powstania inwalidztwa skarżącej zgodne są z materiałem sprawy i oparte na prawidłowo ocenionych dowodach, bez przekroczenia granic zakreślonych art. 225 pr. o s.u.s. Ustalenia te bowiem znajdują oparcie nie tylko w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu przed Okręgowym Sądem, ale także i w materiale zebranym w postępowaniu przed organem rentowym. Chybiony jest więc zarzut naruszenia przez Okręgowy Sąd art. 302 § 1 pr. o s.u.s.Okręgowy Sąd nie naruszył także, wbrew zarzutom rewizji nadzwyczajnej, przepisu art. 64 ustawy o p.z.e., przyznając skarżącej rentę inwalidzką od dnia 20 lutego 1973 r. Jak bowiem wyżej wykazano, skarżąca dopiero w tym dniu (20.II.1973 r.) spełniła wszystkie warunki wymagane przez art. 23 cyt. ustawy do przyznania renty inwalidzkiej. Z braku zatem uzasadnionych podstaw należało z mocy art. 421 § 1 k.p.c. rewizję nadzwyczajną oddalić.
Powołane przepisy
art. 12art. 302 § 1art. 64art. 23art. 225art. 421 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.